QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 21 aqpan men 27 aqpan aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
ELBASY
21-23 aqpan kúnderi Elbasy N.Nazarbaev Qytaı Halyq Respýblıkasyna memlekettik sapar jasaıdy.
ÚKІMET
21 aqpanda QR Premer-Mınıstri Kárim Másimovtiń qatysýymen QR Týrızm jáne sport mınıstrliginiń alqa otyrysy ótedi.
21 aqpan kúni Ádilet mınıstrliginiń resmı ókili E.Erimbettiń qatysýymen brıfıng ótedi. Ótetin orny -QR Ádilet mınıstrligi.
21 aqpanda QR Syrtqy ister mınıstrliginiń ǵımaratynda resmı ókil Asqar Ábdirahmanovtyń qatysýymen aptalyq brıfıng ótedi.
PARLAMENT
21 aqpan kúni QR Parlament Májilisiniń jalpy otyrysy bolady.
21 aqpanda QR Parlament Senatynda Ekonomıkalyq jáne aımaqtyq saıast jónindegi komıtettiń keńeıtilgen otyrysy ótedi.
SYRTQY SAıASAT
21-21 aqpan kúnderi Astana qalasynda Belarýs-Qazaqstan syrtqy ister mınıstrlikteri arasyndaǵy konsýltatsııalar ótip, is-shara barysynda Qazaqstan men Belarýstyń syrtqy saıasat vedomstvolary 2011-2012 jyldarǵa arnalǵan Yntymaqtastyq josparyna qol qoıady.
SPORT
18 aqpan men 23 aqpan aralyǵynda «Everest» sport kesheninde Joǵary lıgadaǵy voleıboldan qyzdar komandalary arasynda Qazaqstan Respýblıkasy HІH chempıonatynyń 3 týry ótedi.
21 aqpan men 24 aqpan aralyǵynda Almatyda «Qurama pıramıda» bılıard sporty boıynsha Álem chempıonaty ótedi.
ASTANA
21 aqpanda Astanada salyqtyq ákimshilikti reformalaý jónindegi joba iske qosylady.
21aqpan kúni «Altyn dán» balalar baqshasynda Qazaqstan Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalyp bala baqshanyń balalar hory kontsert uıymdastyrady.
23 aqpanda Kongress-Holl saraıynda QR halyq ártisi Qaırat Baıbosynovtyń qatysýymen «Sazdy áýenmen syrlasý» atty kontsert bolady. Kontserttiń bastalýy keshki saǵat 19.00.
ALMATY
21 aqpanda Qazaqstan baspasóz klýbynda «Aram» vırýs RR-y «Qaznetke» keldi» atty dóńgelek ústel ótedi.
21 aqpan kúni Almatydaǵy Ulttyq baspasóz klýbynda «Comedy Slub KZ» - Jańa jobasyn iske qosý» taqyrybyna arnalyp baspasóz máslıhat ótedi.
22-23 aqpan kúnderi Almatyda Qazaqstannyń ShYU-ǵa tóraǵalyǵy aıasynda halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferentsııa bolyp ótedi.
AIMAQ
PAVLODAR OBLYSY
25 aqpan kúni aýyl oqýshylary úshin on-laın rejımindegi qashyqtyqtan oqytý sabaqtary ótedi.
MAŃǴYSTAÝ OBLYSY
21 aqpan kúni «Renessans» qonaq úıinde 16 eldiń aldyńǵy qatarly 75 ýnıversıteti men kolledjderi qatysatyn «Shetelde bilim alý» atty Segizinshi búkilqazaqstandyq kórme ótedi.
21 aqpannan bastap Tarazda «Joldaý: jastar-jastarǵa!» atty aqparattyq-mádenı avtokerýen bastaldy. Avtokerýen baǵdary Jambyl oblysynyń 10 aýdanyn aralyp, 1 naýryz kúni Baızaq aýdany Sarykemer aýylynda óz máresine jetedi.
ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.
AQPANNYŃ 21-І, DÚISENBІ
Halyqaralyq ana tili kúni. 1999 jylǵy qarashada ıÝNESKO-nyń Bas Konferentsııasy 30-ynshy sessııasynyń sheshimimen bekitilgen jáne 2000-ynshy jylǵy aqpannyń 21-inen bastap tildik jáne mádenı ár alýandyqty qorǵaý maqsatynda atap ótiledi.
Til - tek qatynas quraly ǵana emes. Ol mádenıetke, tabıǵatqa, tarıhqa, adam ataýlynyń túp-tamyry men onyń shyqqan tegin anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Barlyq tilderdi tanyp-bilý men qurmetteý beıbitshilik saqtaýdyń kilti bolyp tabylady. Árbir tildiń ózindik ereksheligi bar. Ár halyqtyń ereksheligi men salt-dástúrlerin beıneleıtin ózine ǵana tán sóz tirkesteri bar. Óz atymyzdy ıelengenimiz sııaqty tilimizdi de balalyq shaqtan óz boıymyzǵa ana sútimen sińiremiz. Til sana-sezimimizdi qalyptastyrady, óz boıyndaǵy mádenıetin bizge sińiredi.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2006) Soltústik Qazaqstannyń belgili gıdrotehnıgi, Petropavl qalasynyń Qurmetti azamaty Kenshinbaev Qattaı Bektasuly týraly kitap jaryqqa shyqty. Ol ózi quryp, 25 jyl boıy basqarǵan búkilodaqtyq «Soıýztselınvod» tresi bizdiń elimizdiń soltústik óńirlerin taza aýyz sýmen qamtyǵan.
Qattaı Kenshinbaev 1969 jyly Petropavl qalasynda «Soıýztselınvod» tresi qurylǵan ýaqyttan beri qaladaǵy nebir ásem áleýmettik ǵımarattar: mektepter, balabaqshalar, aýrýhanalar, emhanalar, sanatorııler, demalys lagerleri, 150 myń sharshy metrdi quraǵan ondaǵan kóp qabatty turǵyn úıler salyndy. 1986 jyly ol Qazaq KSR Eńbek sińirgen gıdrotehnıgi ataǵyna ıe boldy, ol úsh dúrkin Eńbek Qyzyl Tý ordenimen, Qurmet Belgisi ordenimen, KSRO Halyq sharýashylyǵy jetistikteri kórmesiniń medalderimen jáne taǵy da basqa syılyqtarmen marapattalǵan.
Soltústik qazaqstandyq týraly jazylǵan «Asyl azamat» atty kitap «Asyl mura» ortalyǵynyń redaktsııa alqasynyń qoldaýymen basyp shyǵaryldy. Jınaqta Qattaım Kenshinbaevtyń ómiri men eńbek joly týraly dostarynyń, áriptesteriniń, ardagerlerdiń eske túsirýleri toptastyrylǵan.
3 jyl buryn (2008) Semeıde kókónisterdi keptiretin jáne qaıta óńdeıtin zaýyt ashyldy. Onyń joba qýattylyǵy - táýligine bir tonna ónim shyǵarý. Zaýyttyń tehnologııasy qaldyqsyz ónim shyǵarý. Buryn ekinshi sortty kókónisterdi laqtyrýǵa nemese maldarǵa berýge májbúr bolatynbyz. Endi olar keptiriledi, naryqta suramsyz ónim qaıta óńdeledi, ony qospa, jyldam daıyndalatyn sorpa jáne dámdeýishter jasaıtyn qazaqstandyq kásiporyndar satyp alýǵa daıyn. Zaýyt zamanaýı tehnologııalarymen jabdyqtalǵan. Jabdyq Sankt-Peterbor qalasynan ákelindi. Qarjylaı kómekti memleket jasady.
3 jyl buryn (2008) Astanada erli-zaıyptylardyń reprodýktıvti densaýlyǵyn saqtaýǵa arnalǵan Otbasyn josparlaý jáne reprodýktsııalaý ortalyǵy ashyldy.
Ortalyq bedeýlikti jáne náresteniń qursaqta jetilý kezeńinde kezdesetin aýytqýlar men genetıkalyq aýrýlardy emdeýde ambýlatorııalyq-konsýltatıvtik kómek kórsetedi. Ortalyq barlyq qural-jabdyqtar jáne zerthanalarmen jaraqtanǵan.
ESІMDER
50 jyl buryn (1961) «Hup Otan». HDP Partııalyq baqylaý komıtetiniń tóraǵasy RAHYMBEKOV Boran Ǵızatuly dúnıege keldi.
Qaraǵandy oblysy Nura aýdanda týǵan. Tselınograd aýylsharýashylyq ınstıtýtyn, Ebneı Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, aǵa ádilet keńesshisi, polıtsııa podpolkovnıgi.
Eńbek jolyn keńsharda dıspetcher, ekonomıst, aǵa ekonomıst bolyp bastaǵan. 1986-1989 jyldary - Qazaqstan LKJO Nura aýdandyq komsomol komıtetiniń birinshi hatshysy. 1989-1991 jyldary - Qazaqstan LKJO Qaraǵandy oblystyq komsomol komıtetiniń hatshysy, birinshi hatshysy. 1991-1995 jyldary - Qaraǵandy oblystyq Jastar isi jónindegi komıtettiń tóraǵasy, Molodejnyı aýdandyq ákishiligi basshysynyń orynbasary. 1995-1996 jyldary - keńshardyń keńesshi-zańgeri. 1996-1997 jyldary - Qaraǵandy oblystyq tabıǵatty qorǵaý prokýrorynyń aǵa kómekshisi. 1997-1999 jyldary - Qaraǵandy oblysy Ádilet basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, basqarma bastyǵy. 1999-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń tirkeý qyzmeti komıtetiniń tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasy qarjylaı-materıaldyq qamtamasyz etý departamentiniń dırektory. 2002-2003 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń birinsh vıtse-mınıstri, Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń keńesshisi. 2003-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasy janyndaǵy quqyq statıstıkasy jáne arnaıy esepke alý komıteti tóraǵasynyń orynbasary. 2004-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń Uıymdastyrý-baqylaý jumystary jáne kadr saıasaty basqarmasy uıymdastyrý- baqylaý bóliminiń bas ınspektory, memlekettik baqylaý jáne uıymdastyrý bóliminiń bas ınspektory, Qazaqstan Respýblıkasy Іshki ister mınıstrligikadrlyq jumystar departamentiniń bastyǵy. 2007-2008 jyldary - «Hup Otan»HDP Ortalyq apparatynyń hatshysy, apparat jetekshisiniń orynbasary, birinshi orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2008 jyldan - qazirgi qyzmetinde
2009 jyldyń mamyr aıynan - «Hup Otan» HDP Saıası keńesiniń múshesi, jeltoqsan aıynan - «Ertis «Áleýmettik-kásipkerlik korporatsııasy» UK» aktsıonerlik qoǵamy dırektorlar keńesiniń múshesi, «Hup Otan» HDP janyndaǵy Jemqorlyqpen kúres jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq keńesiniń múshesi.
Medaldarmen marapattalǵan.
50 jyl buryn (1961) «Kamaz» Almaty avtoortalyǵy» birikken kásiporny dırektorynyń orynbasary BOıARKIN Sergeı Ivanovıch dúnıege keldi.
Hmelnıtskıı oblysynda (Ýkraına) týǵan. Talǵar aýyl sharýashylyǵyn mehanıkalandyrý tehnıkýmyn, Almaty avtomobıl joldary ınstıtýtyn bitirgen.
1989-2000 jyldary - «Kamaz» Almaty avtoortalyǵynyń ınjeneri. 2000-2004 jyldary - «Kamaz» Almaty avtoortalyǵy» birikken kásipornynyń dırektory. 2003-2004 jyldary Almaty qalalyq máslıhatynyń depýtaty. 2004-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Zańdar jáne sot-quqyqtyq reforma jónindegi komıtetiniń múshesi qyzmetterin atqarǵan. 2007 jyldan - qazirgi qyzmetinde.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.
45 jyl buryn (1966) «Nur Otan» HDP Pavlodar oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary NÝRKINA Aıgúl Qabdýshqyzy dúnıege keldi.
Pavlodar qalasynda týǵan. Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń zań fakýltetin bitirgen.
1990-1993 jyldary - Pavlodar qalasynyń aýdandyq atqarý komıtetiniń áleýmettik qamsyzdandyrý bóliminde ınspektory. 2000-2001 jyldary - Qazaq quqyqtaný jáne halyqaralyq qatynastar ınstıtýty azamattyq-quqyqtyq pánder kafedrasynyń oqytýshysy, ınstıtýt dırektorynyń óndiristik tájirıbe jónindegi orynbasary. 2001-2004 jyldary - «Zańger» quqyqtyq kómek qoǵamdyq qorynyń dırektory. 2004-2006 jyldary - «Asar» respýblıkalyq partııasy RQB Pavlodar oblystyq fılıalynyń hatshysy qyzmetterin atqarǵan. 2006 jyldan «Nur-Otan» HDP Pavlodar oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary qyzmetin atqarady. 2007 jyldan - Pavlodar oblystyq máslıhatqa depýtaty.
Eki medalmen marapattalǵan.
AQPANNYŃ 22-І, SEISENBІ
Qylmys qurbandaryna qoldaý kórsetý týraly halyqaralyq kúni. 1990 jylǵy aqpannyń 22-inde Anglııanyń úkimeti «Qylmys qurbandarynyń hartııasyn» jarııalady.
1985 jyly qyrkúıekte BUU-nyń jetinshi kongresi qylmys qurbandary men bılikti paıdalanǵandar úshin Ádilettiliktiń mańyzdy qaǵıdalary deklaratsııasyn bekitti. Osy jyldyń 29-shy qarashasynda BUU-nyń Bas Assambleıasy bul Deklaratsııany qabyldady. Jyl saıyn atalyp ótedi.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2006) Astanada Qazaqstan isker áıelder qaýymdastyǵynyń uıymdastyrýymen áıelderdiń birinshi Eýrazııalyq sammıti ótti. Oǵan AQSh, Norvegııa, Germanııa, Ispanııa, Bolgarııa, Ońtústik Afrıka Respýblıkasy, Túrkııa, Reseı, Qyrǵyzstan, Ázerbaıjan, Ózbekstan sııaqty álemniń 20-dan astam elderiniń qoǵamdyq, saıası jáne saýda uıymdarynyń 400-ge jýyq jetekshileri men ókilderi qatysty Jıynda áıelderdiń qoǵamdaǵy saıası máselelerge yqpaly, jahandaný protsesindegi áıelderdiń ekonomıkalyq múmkindikteri, áıelder men otbasynyń áleýmettik mártebesi sııaqty birqatar mańyzdy máseleler talqylanǵan.
5 jyl buryn (2006)Pavlodarda «EKO» baspasynan belgili ólketanýshy , ádebıetshi, pýblıtsıst Bekbolat Hazyrovtyń «V jıznı vsıakoe byvaet» atty kitaby jaryq kórdi. Avtor týyndyǵa yqshamdalyp jazylǵan, ómirde bolǵan, qysqasha satıralyq áńgimelerin engizgen.
1 jyl buryn (2010) Almatyda patrıottyq «Pamıat» atty klýb quryldy. Onyń maqsaty - ótken soǵysty, mańyzdy qaqtyǵystardy, Qazaqstannyń jeńiske degen orasan zor úleske eske túsirý.
1 jyl buryn (2010) Almatyda Álıhan Bókeıhannyń 7-tomdyq tolyq shyǵarmalar jınaǵynyń alǵashqy 3 tomynyń tusaýkeser rásimi ótti.
Álıhan Bókeıhannyń shyǵarmalar jınaǵyn qurastyrǵan Sultanhan Aqqululy. 1995 jyly Qazaq entsıklopedııasynan jaryq kórgen «Á.N. Bókeıhan. Tańdamaly - Izbrannoe» jınaǵyn da qurastyrǵan da osy kisi bolatyn.
Álıhan Bókeıhan - ǵulama ǵalym, pýblıtsıst ári kórnekti memleket qaıratkeri - qazaqtyń HH ǵasyr basyndaǵy «Alash» ulttyq qozǵalysynyń kósemi, Alashorda ulttyq-terrıtorııalyq avtonomııasy Ulttyq Keńesiniń tóraǵasy.
Avtordyń aıtýynsha, alǵashqy 3 tomdyqqa qaıratkerdiń 1889 jyldan 1913 jylǵa deıin qazaq jáne orys tilderinde jaryq kórgen maqalalary, ǵylymı zertteýleri kirgen. Olardyń kóbisi buryn beımálim bolyp kelgen.
«Álıhan Bókeıhannyń pýblıtsıstıkasyn HІH ǵasyrdyń sońy men HH ǵasyrdyń basyndaǵy, tek Qazaqstan ǵana emes búkil Reseıdegi tarıhı oqıǵaǵa ulasatyn shejire dep aıtýǵa bolady», deıdi avtor.
ESІMDER
65 jyl buryn (1946) bıologııa ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy korrespondent múshesi, Nıý-Iork Ǵylym akademııasynyń tolyq múshesi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik saıasat jónindegi ulttyq keńestiń, Bıohımıkter jáne molekýlalyq bıologtar halyqaralyq qoǵamynyń múshesi AITHOJINA Naǵıma Ábenqyzy dúnıege keldi.
Petropavl qalasynda týǵan. M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti), KSRO Ǵylym akademııasy V.A.Engelgardt atyndaǵy molekýlalyq bıologııa ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen.
1974-1981 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Botanıka ınstıtýtynyń kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri. 1983-1987 jyldary - Molekýlalyq bıologııa jáne bıohımııa ınstıtýtynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, 1988-1996 jyldary - Murat Aıthojın atyndaǵy Molekýlalyq bıologııa jáne bıohımııa ınstıtýty dırektorynyń mindetin atqarýshysy, dırektory, 1996-1999 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym medıtsınasy - Ǵylym akademııasy Bıologııalyq jáne medıtsınalyq ǵylym bólimshesiniń akademık hatshysy. 1999-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ǵylym akademııasynyń prezıdenti boldy. .
Onyń negizgi ǵylymı eńbekteri joǵary satydaǵy organızmder genomynyń qurylymdyq qyzmeti men tuqym qýalaýshylyq aqparatynyń molekýlalyq mehanızmderin zertteýge arnalǵan. Qazaqstanda alǵash ret «Ǵaryshtyq bıologııa jáne bıotehnologııa» taqyrybyn zerttep, ǵaryshker Toqtar Áýbákirov pen Talǵat Musabaevqa bıotehnologııa boıynsha ǵylymı tájirıbelerdiń baǵdarlamasyn, sondaı-aq birneshe halyqaralyq kongrester men sımpozıýmdarda ǵylymı baǵdarlamalar jasady. 92-den astam ǵylymı jarııalanymdardyń avtory.
Parasat ordenimen, Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.
50 jyl buryn (1961) Qazaqstan RespýblıkasyQorǵanys mınıstrligi Shtabtar bastyqtary komıteti tóraǵasynyń orynbasary MYŃJANOV Qaırat Tursynaıuly dúnıege keldi.
Aqmola (Astana) qalasynda týǵan. Novosibir joǵary áskerı-saıası jalpyáskerı ýchılışeni, Qazaqstan RespýblıkasyQarýly Kúshteri áskerı akademııasyn bitirgen. Polkovnık.
1985-1987 jyldary ýchılışeni bitirgennen keıin rota komandıriniń orynbasary qyzmetin atqardy. 1987-1990 jyldary - hımııalyq qorǵaý brıgadasy partııa uıymnyń hatshysy. 1990-1994 gody - nachalnık otdelenııa, voennyı komıssar Shortandy aýdandyq áskerı komıssarıatynyń bólimshe bastyǵy, áskerı komıssary. 1994-2000 jyldary - Aqmola qalasynyń áskerı komıssary. 2000-2002 jyldary - Astana qalasynyń áskerı komıssary 2002-2003 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Reseı Federatsııasyndaǵy áskerı attashesiniń kómekshisi. 2003-2006 jyldary - Astana qalasynyń áskerı komıssary 2006-2009 jyldary - Astana qalasy Qorǵanys isteri jónindegi departamenttiń bastyǵy. 2009-2010 jyldary - Qazaqstan RespýblıkasyQorǵanys mınıstrligi Tárbıe jáne áleýmettik-quqyq jumystary departamentiniń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan. 2010 jyldan --- qazirgi qyzmetinde.
ІІ dárejeli «Aıbyn», ІІ dárejeli knıaz Aleksandr Nevskııdiń ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
45 jyl buryn (1966) Erke-Nur» kásipornynyń prezıdenti, Qazaqstan halyqtary Assambleıasynyń múshesi, «Úzdik kásipker áıel» MERHAMITQYZY Farıda dúnıege keldi.
Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Sháýeshek qalasynda týǵan. Úrimji qalasyndaǵy pedagogıkalyq ýnıversıtettin bitirgen.
Ýnıversıtettiń ǵylymı-tehnıkalyq baspanyń jaratylystaný jáne geografııa bóliminde redaktor bolyp qyzmet istegen. 1993 jyly otbasymen birge Atamekeni Qazaqstanǵa oralyp, kásipkerlikpen aınalysqan. 1997 jyly «Erke-Nur» kásipornyn, 2004 jyly «Erke-Nur» sán teatryn quryp, 2007 jyly respýblıkalyq «Erke-Nur» sán jýrnalyn ashqan. 2007 jyly Halyqaralyq qazaq-qytaı til akademııasynyń kolledjin qurdy. Ol basqaratyn kásiporyn 150-deı adamdy jumyspen qamtamasyz etip otyr. Qazaqtyń ulttyq kıimderi, ulttyq kıim negizinde qazirgi zamanaýı kıimder, arnaıy kıimder, onyń ishinde áskerı kıim, shekarashylar kıimderi, temirjolshylardyń kıimi, mektep formasy, saltanatty keshterde kıetin sándi kıimder, sondaı-aq kıimniń kóptegen jańa úlgisin qurastyryp halyqqa usyndy. Óndiristik kásiporyn jańa zamanǵy eń úzdik tehnologııalyq úlgide jabdyqtalǵan. «Erke-Nur» kásiporyny 2003 jyly Astanada dúnıejúzilik sapa kúni qurmetine ótken taýar kórmesinde «Qazaqstannyń eń úzdik taýary» dıplomymen, Almaty qalasy ákiminiń ІІ-ІІІ-shi dárejeli «Ónimniń joǵary sapasy úshin» dıplomymen jáne Almaty oblysy ákiminiń maqtaý hatymen marapattalǵan. 2008 jyly II-shi dárejeli «Altyn sapa» belgisine ıe boldy. 2007 jyldyń qorytyndysy boıynsha Almaty qalasy kásipkerleriniń arasynda «Eń úzdik kásipker áıel» ataǵyna jáne «Jyl tańdaýy» baıqaýynyń qorytyndysy boıynsha «Eń úzdik sán ortalyǵy» marapatyna ıe boldy. 2008 jyly álemdegi eń sapaly buıym shyǵaratyn úzdik saýda markasyn anyqtaıtyn Frantsııanyń Other Ways menedjment jáne konsaltıng Halyqaralyq qaýymdastyǵynyń «Kemeldi, joǵary sapaly jáne tańǵajaıyp jumysy úshin» beriletin «Platınovaıa býlavka» halyqaralyq syılyǵyn jeńip alǵan. Qazaqtyń ulttyq kıimderi men ulttyq kıimderdiń negizinde dúnıege kelgen birneshe tańǵajaıyp kollektsııalary bar «Erke-Nur» teatr ujymy respýblıkalyq jáne Qytaı, Túrkııa, Germanııa, Şvetsııa, Reseıde ótken baıqaýlarǵa qatysyp, júldeli oryndarǵa ıe bolǵan.
«Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl», «Qazaqstan Konstıtýtsııasyna 10 jyl» Astana qalasyna 10 jyl» merekelik medaldarmen, Elbasy Nursultan Nazarbaevtiń Alǵys hatymen marapattalǵan. Sonymen qosa 3-shi deńgeıli «Atameken» medaliniń ıegeri. «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń múshesi.
AQPANNYŃ 23-І, SÁRSENBІ
Brýneıdiń Táýelsizdik kúni. Brýneı memleketi 1888 jyldan Brıtan protektoraty bolyp keldi. 1984 jyly Brýneı táýelsiz memleket dep jarııalandy.
Qazaqstan Respýblıkasy men Brýneı Sultanaty arasynda dıplomatııalyq qatynas 2000 jyly maýsymnyń 14-inde ornady.
Reseı Otan qorǵaýshylar kúni. Fedaraldyq zańmen 1995 jylǵy naýryzdyń 13-inde belgilengen. Aqpannyń 23-i Qyzyl Armııanyń 1918 jyly Germanııanyń kaızerlik áskerlerin jeńgen kúni qurmetine tańdap alynǵan.
Tájikstanda Otan qorǵaýshylar kúni. Tájikstanda Otan qorǵaýshylar kúni 1993 jyly aqpannyń 23-inde Tájikstannyń Ulttyq armııasyn qurý qurmetine belgilengen.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2006) Almatyda qazaqstandyq telejýrnalıst jáne derekteýshi-rejısser Anvar Mamraımov ómirbaıanynyń úshinshi bólimi «Bez dýbleı ı dýblerov» atty kitabynyń tanystyrylymy boldy. Kitap úsh bólimnen turady. Birinshisinde avtor óziniń shyǵarmashylyq joly týraly aıtady. Anvar Mamraımov ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgenen soń kishigirim qalalyq «Kentaýskaıa pravda» gazetinde qyzmet atqarady. Sosyn Qazaq televıdenııasynda respýblıkamyzdaǵy alǵashqy aqparattyq-saraptamalyq «Apta» baǵdarlamasyn qurady. Ol Máskeý qalasynyń Ortalyq televıdenııasynda baǵdarlamalar daıyn kóp tájirıbe jınap aldy. Kitaptyń ekinshi bólimi «Pamıatnıkı ıstorıı» dep atalady. Anvar Mamraımov ekinshi bóliminde qazirgi suranysqa ıe bir maǵynaly baǵdarlamalar qalaı jasalatyny týraly jazylǵan. Úshinshi bólimi - «Vstrechı na Shelkovom pýtı» dep atalady. Anvar Mamraımov óziniń túsirý tobymen birge Qytaıdan Vızantııaǵa (qazirgi Túrkııa, Gretsııa, Italııa) deıingi joldy júrip ótti.
5 jyl buryn (2006) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵymen Reseıdiń tanymal baletmeısteri ıÝrıı Grıgorovıch «Dostyq» ordenimen marapattaldy.
ıÝrıı Grıgorovıch Qazaqstan men Reseı halyqtarynyń arasynda dostyq qatynastardy nyǵaıtýǵa qosqan eleýli eńbegi úshin marapattaldy.
ESІMDER
150 jyl buryn (1861-1943) qazaq aýyz ádebıetin jınaýshy, mıssıoner VASILЬEV Aleksandr Vasılevıch dúnıege keldi.
Cheboksary dinı ýchılışesinde, Qazan dinı akademııasynda oqyǵan. 1889-1894 jyldary Torǵaı oblystyq halyq mektepteriniń Ybyraı Altynsarınnen keıingi ınspektory bolǵan. 1894 jyldan Orynbordaǵy Torǵaı oblystyq basqarmasynyń keńesshisi qyzmetin atqaryp, 10 jyl boıy «Torǵaı» gazetiniń redaktory boldy. Ol qazaq halqynyń aýyz ádebıeti, tili jóninde kóptegen zertteýler júrgizip, jınaǵan aýyz ádebıeti úlgilerin «Torǵaı» gazetinde jarııalaǵan. Torǵaıdaǵy aǵartý isiniń tarıhymen, ómiriniń sońǵy jyldary nýmızmatıkamen shuǵyldandy. Qazaq mektepterinde paıdalanylatyn orys tili oqýlyqtaryn jazdy. Onda qazaq balalaryn orystandyrý maqsaty aıqyn kórinis tapqan. «Istorıcheskıı ocherk rýsskogo obrazovanııa v Týrgaıskoı oblastı» (1896), «Materıaly k harakterıstıke vzaımnyh otnoshenıı tatar ı kırgızov» (1898), «Obraztsy kırgızskoı narodnoı slovesnostı. Vypýsk vtoroı - «Kırgızskıe zagadkı» (1900), «Narodnye sposoby vrachevanııa ý kırgızov Týrgaıskoı oblastı» (1902) atty eńbekteri jaryq kórgen. 1906 jyly «Kırgızskaıa hrestomatııa» basylymyn shyǵarýǵa qatysyp, «Qyrǵyzdarǵa arnalǵan álippe» kitabynyń ekinshi shyǵarylymynyń avtory bolǵan.
90 jyl buryn (1921-1995) áskerı qaıratker, general-maıor BAITASOV Bahadúrbek dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysynda týǵan. Lenıngrad áskerı-shekara ýchılışesin, KSRO ІІM Áskerı ınstıtýtyn bitirgen. Uly Otan soǵysyna qatysqan.
1946-1950 jyldary - Tájik shekara okrýgi Termez shekara otrıadynyń kishi ofıtseri. 1954-1960 jyldary - Qyrǵyzstandaǵy shekara otrıadynyń aǵa ofıtseri, shtab bastyǵynyń orynbasary. 1960-1962 jyldary - Semeı oblysyndaǵy Baqty shekara otrıadynyń shtab bastyǵy. 1962-1968 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy Zaısan shekara otrıadynyń bastyǵy. 1968-1971 jyldary - Shyǵys shekara okrýgi shtaby bastyǵynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 1971-1987 jyldary - Respýblıkalyq DOSAAF Ortalyq komıtetiniń tóraǵasy. Ol halqymyzdyń qaharmandyq erlik salty men dástúrin nasıhattaýda, jastardy otan súıgishtik rýhta tárbıeleýde úlken eńbek sińirgen. 1994-1995 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesiniń depýtaty bolyp saılanǵan.
Eńbek Qyzyl Tý, Qyzyl Juldyz, 1-shi dárejeli Otan soǵysy ordenderimen, medaldarmen, Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.
55 jyl buryn (1956) Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrligi Qarjy jáne uıymdastyrý- quqyqtyq jumys departamenti dırektorynyń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbegi sińirgen mádenıet qaıratkeri JANENOVA Ǵalııa Másálimqyzy dúnıege keldi. Batys Qazaqstan oblysy Chapaev aýdanynda týǵan.
A.Pýshkın atyndaǵy Oral pedagogıkalyq ınstıtýtyn (Mahambet Ótemisuly atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti), Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetin bitirgen.
1977-1979 jyldary - Oral oblysy Aqsaı kenti №2 orta mektebiniń muǵalimi. 1979-1982 jyldary - Qazaqstan LKJO Býrlınskıı aýdandyq komsomol komıtetiniń hatshysy. 1982-1983 jyldary - Qazaqstan LKJO Oral oblystyq komsomol komıtetiniń nasıhat bóliminiń meńgerýshisi, Oral oblystyq partııa komıtetiniń uıymdastyrý bóliminiń nusqaýshysy. 1983-1986 jyldary - Qazaqstan LKJO Oral oblystyq komsomol komıtetiniń birinshi hatshysy. 1986-1992 jyldary - Oral oblystyq partııa komıteti nasıhat bóliminiń nusqaýshysy, bólimi meńgerýshisiniń orynbasary 1992-1993 jyldary - Batys Qazaqstan oblysy ákimshiligi áleýmettik suraqtar jónindegi sektordyń meńgerýshisi. 1993-1999 jyldary - Batys Qazaqstan oblystyq Mádenıet basqarmasy bastyǵynyń orynbasary. 1999-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet, aqparat jáne qoǵamdyq kelisim mınıstrliginiń Mádenıet komıteti basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, bólim bastyǵy, bólim bastyǵynyń orynbasary. 2005-2006 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet, aqparat jáne sport mınıstrligi kadrlyq-uıymdastyrý jumystary bóliminiń bastyǵy, 2006-2008 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Ákimshilik-quqyqtyq jumys departamenti dırektorynyń orynbasary, dırektory. 2008-2010 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi ákimshilik jumys jáne halyqaralyq yntymaqtastyq departamentiniń dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2010 jyldan - qazirgi qyzmetinde. Medaldarmen marapattalǵan.
50 jyl buryn (1956) skrıpkashy, Qazaqstannyń halyq ártisi, professor, Qazaqstan jastar syılyǵynyń, Parıjde ótken Halyqaralyq kameralyq ansamblder baıqaýynyń laýreaty, «Qazaqstan kameratasy» memlekettik orkestriniń kórkemdik jetekshisi MYRZABEKOVA Gaýhar Kurmanbekqyzy dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan. Máskeý memlekettik konservatorııasyn bitirgen.
1986-1998 jyldary - Qazaq memlekettik fılarmonııasynyń solısi. 1982 jyldan Almaty memlekettik konservatorııasynyń kafedra meńgerýshisi. Onyń repertarynda L.V.Bethovenniń, I.Bramstyń, S.S.Prokofevtiń sonatalary, O.Messıannyń Varıatsııalyq taqyryby, sondaı-aq Qazaqstan kompozıtorlarynyń shyǵarmalary bar. 1981 jyly Italııada (Rım, Florentsııa, Mılan, Pıza) Halyqaralyq mýzyka festıvalinde jeke kontsertter bergen.
Gaýhar Murzabekovanyń bastamasymen «Qazaqstan kameratasy» memlekettik orkestri 1997 jyly quryldy. Orkestrdiń quramy qazirgi tańnyń ózinde respýblıkalyq, halyqaralyq baıqaýlardyń laýreattary bolyp tabylatyn jas mýzykant ıelerinen turady. «Qazaqstan kameratasy» orkestri gastroldik saparmen Ulybrıtanııa, Frantsııa, Germanııa, Italııa, Cheh Respýblıkasy, Vengrııa, Slovakııa, Túrkııa, Makedonııa, taǵy basqa shet memleketterde óner kórsetken. Óner ujymynyń shet elderdegi kontserttik saparanyń basty maqsaty - qazaq óneriniń, Qazaqstan kompozıtorlarynyń shyǵarmashylyǵyn tanystyrý, nasıhattaý, sonymen qatar shet eldik óner ıelerimen birge óner kórsetý, halyqaralyq deńgeıdegi baıqaýlar men festıvalderge qatysý bolyp tabylady. Sonymen qatar, orkestrdiń basty maqsattarynyń biri - qazaq jerinde klassıkalyq mýzyka týyndylaryn tanytý bolsa, atalǵan óner ujymy jyl saıyn Qazaqstannyń túkpir-túkpir jerlerindegi qalalarynda kontserttik saparmen óner kórsetip otyrady. 2006 jyly «Qazaqstan kameratasy» orkestriniń A. Vıvaldı- A.Pıatsollanyń. «Vremena goda» baǵdarlamasymen kompakt-dıskisi jaryqqa shyqqan.
45 jyl buryn (1966) «Voshod-Oriel» JShS Aqtóbe fılıalynyń dırektory MUSTAPAEV Altynbek Musabekuly dúnıege keldi.
Qostanaı oblysynda týǵan. Almaty tehnologııa ınstıtýtyn ınjener-tehnolog mamandyǵy boıynsha bitirgen.
1990-1991 jyldary - Qazaq KSR Nan ónimderi mınıstrliginiń ınjeneri. 1991-1992 jyldary - «Mýkomol» kásipornynyń ınjeneri. 1992-1995 jyldary - Altaı ólkesindegi «Kolos» JShS-i jarma tsehynyń bastyǵy. 1995-1997 jyldary - Óskemen nan ónimderi kombınatynyń ınjeneri. 1997-1978 jyldary - «Qamqor» AQ dıirmen kesheni bastyǵynyń orynbasary. 1998-2000 jyldary - «Tobyl elevatory» AQ-ynyń bas ınjeneri, atqarýshy dırektory. 2000-2001 jyldary - «QazAgroTreıd» JShS-iniń jetekshi menedjeri, atqarýshy dırektory. 2001-2005 jyldary - Qostanaı oblysy Jetiqara aýdanynyń ákimi qyzmetterin atqarǵan.
2006 jyldan - qazirgi qyzmetinde.
AQPANNYŃ 24-І, BEISENBІ
Estonııanyń Táýelsizdik kúni - Eston Respýblıkasynyń ulttyq merekesi (1918). Qazaqstan Respýblıkasy men Eston Respýblıkasy arasynda dıplomatııalyq qatynas 1992 jyly mamyrdyń 27-sinde ornaǵan.
Rýmynııanyń ulttyq merekesi - Ulttyq jalaý kúni. Ol 1998 jyldan beri atalyp ótiledi.
OQIǴALAR
1 jyl buryn (2010) elordada Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi, «Qazaqstan halqynyń rýhanı damý qory» AQ jáne «El» prodıýserlik ortalyǵynyń uıymdastyrýymen «Qazaqtyń dástúrli 1000 kúıi» atty dombyra kúıleri antologııasynyń tusaýkeseri ótti.
Atalǵan sharaǵa qatysqan Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstri Muhtar Qul-Muhammed búgingi kún shyn máninde qazaq tarıhyndaǵy «aıtýly kún» ekendigin atap ótip, Elbasynyń tapsyrmasyna oraı «Mádenı mura» memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde, Memleket basshysynyń alǵysózimen halqymyzdyń 1000 jyldyq mádenı murasy, dombyraǵa, sybyzǵyǵa, qobyzǵa arnalǵan 1000 úzdik tańdaýly kúıleriniń antologııasy shyǵyp otyrǵandyǵyn jetkizdi. Antologııany jaryqqa shyǵarǵan «Qazaqstan halqynyń rýhanı damý qory» aktsıonerlik qoǵamy.
2000 danamen jaryq kórgen antologııa elimizdiń kitaphanalaryna, murajaılaryna tegin taratylmaq. Antologııa eki bólikten turady. Birinshi kitapta elimizge esimi tanymal kúıshilerdiń ómirbaıandary, olardyń týyndylarynyń shyǵý tarıhy sııaqty maǵlumattar qazaq, orys jáne aǵylshyn tilinde berilse, kelesi kitapshanyń ishinde kúı jazylǵan 41 dısk ornalasqan. Olar Shyǵys Qazaqstan, Jetisý, Arqa, Qarataý, Syr óńiri, Batys Qazaqstan, Mańǵystaý kúıshilik dástúri, qazirgi zaman kúıleri, sybyzǵy, qobyz kúıleri degen taqyryptarǵa bólinip berilgen.
1 jyl buryn (2010) Astanadaǵy «Dermatologııa jáne jynystyq jolmen beriletin aýrýlardyń aldyn alý ortalyǵy» kásiporny (burynǵy «Kojvendıspanser») www.derma.kz meken-jaıy boıynsha óz saıtyn ashty.
Veb-resýrs 2010 jyldan bastap qolǵa alynyp otyrǵan Qazaqstannyń Biryńǵaı ulttyq densaýlyq saqtaý júıesiniń tujyrymdamasyna sáıkes qurylyp otyr. Tujyrymdamaǵa sáıkes, qyzmetteri birdeı profıldegi medıtsınalyq uıymdar jumystarynyń sapalyq kórsetkishteri boıynsha básekelesýi kerek, bul salada halyqpen jumys isteýdiń ınteraktıvti aqparattyq júıesin damytý mańyzdy rol atqarady.
Zamanaýı aqparattyq tehnologııalardy engizý elordalyq Dermatologııa ortalyǵyna óziniń básekege qabilettigin damytýdyń jańa múmkindikterin ashady.
ESІMDER
70 jyl buryn (1941) Qazaq ekonomıka, qarjy jáne halyqaralyq saýda ýnıversıteti «Qarjy» kafedrasynyń meńgerýshisi, ekonomıka ǵylymynyń doktory, professor, «Eýrazııa» halyqaralyq ekonomıka akademııasynyń akademıgi, salyq qyzmetiniń 2-shi sanatty memlekettik keńesshisi NURYMOV Aldanysh Arystanǵalıuly dúnıege keldi.
Qyzylorda oblysy Aral aýdanynda týǵan. Máskeý temir jol kóligi ınjenerleri ınstıtýtyn jáne aspırantýrasyn bitirgen.
1972-1973 jyldary - Jambyl temir jol bólimshesi bastyǵynyń orynbasary. 1973-1983 jyldary - Jambyl jeńil jáne tamaq ónerkásibi tehnologııasy ınstıtýtynyń kafedra meńgerýshisi, dekany, partııa komıtetiniń hatshysy. 1983-1987 jyldary - Jambyl oblystyq partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi. 1987-1989 jyldary - Jambyl oblystyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary - oblystyq josparlaý komıtetiniń tóraǵasy. 1989-1990 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń sektor meńgerýshisi, áleýmettik-ekonomıkalyq bólimi meńgerýshisiniń orynbasary. 1990-1991 jyldary - Qazaq KSR Mınıstrler Kabıneti is basqarýshysynyń orynbasary - aımaqtyq damý jáne tabıǵatty qorǵaý bóliminiń meńgerýshisi, Qazaq KSR Prezıdenti Apparaty aımaqtyq damý referentýrasynyń jetekshisi. 1991-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Bas salyq ınspektsııasy bastyǵynyń orynbasary. 1995-1996 jyldary - Jambyl oblysy boıynsha salyq ınspektsııasynyń bastyǵy. 1996-2006 jyldary Respýblıkalyq bıýdjettiń oryndalýyn baqylaý jónindegi Sanaq komıtetiniń múshesi qyzmetterin atqarǵan. 2006 jyldyń tamyz aıynan - qazirgi qyzmetinde.
«Hozraschet v lokomotıvnom depo», «Býhgalterskıı ýchet v krestıanskıh hozıaıstvah», «Nalogı v Kazahstane» (), «Nalogı ı fınansy rynochnoı ekonomıkı», «Sotsıalno-ekonomıcheskıe problemy razvıtııaproızvodıtelnyh sıl ıÝjnogo Kazahstana», «Analız pro «Ekonomıcheskıe osnovy ı polıtıka razgosýdarstvlenııa ı prıvatızatsıı sobstvennostı v Respýblıke Kazahstan», «Nevydýmannye bıýdjety, osnovannye na zapıskah Schetnogo komıteta», «Nalogı Respýblıkı Kazahstan ı razvıtyh stran», «Fınansovaıa otchetnost kazahstanskıh predprııatıı», «Bankovskoe delo», «Bank isi», «Salyq jáne salyq salý», «Gosýdarstvennye fınansy», «Nalogı ı nalogooblojenıe» atty kitaptardy birlesip shyǵarǵan. 170 astam ǵylymı jarııalanymdardyń avtory.
«Qurmet» ordenimen, Qazaqstan Respýblıkasynyń medaldarymen, «Qurmetti temirjolshy», «Qazaqstan Respýblıkasynyń qurmetti aǵartý qyzmetkeri», «Altyn barys» tós belgilerimen marapattalǵan. Jambyl oblysy men Qyzylorda oblysy Aral aýdanynyń Qurmetti azamaty.
40 jyl buryn (1971) Ońtústik Qazaqstan oblysy Іshki ister departamenti Maqtaaral aýdandyq ishki isteri basqarmasynyń bastyǵy, polıtsııa podpolkovnıgi ÁDІLOV Asylhan Qozykeıuly dúnıege keldi.
Jızaq oblysynda týǵan (Ózbekstan). Ózbekstan Respýblıkasy Іshki ister Mınıstrliginiń akademııasyn bitirgen.
1991-1993 jyldary - Myrzachýl aýdandyq ishki ister bóliminiń qyzmetkeri. 1993-1996 jyldary - Jetysaı aýdandyq ishki ister bóliminiń aǵa ınspektory, Jetysaı aýdany boıynsha memlekettik tergeý komıteti kezekshi bóliminiń aǵa ınspektory. 1996-1997 jyldary- Jetysaı aýdandyq ishki ister bólimi bastyǵynyń orynbasary, Maqtaaral aýdandyq ishki isteri bólimi Krımınaldyq polıtsııa qyzmetiniń uıymdasqan qylmysqa qarsy kúres bóliminiń aǵa jedel ýákili.1997-1998 jyldary - Maqtaaral aýdandyq ishki isteri basqarmasy Krımınaldyq polıtsııa qyzmetiniń uıymdasqan qylmysqa qarsy kúres jónindegi bólimshesiniń bastyǵy.1998-2001jyldary - Maqtaaral aýdandyq ishki isteri basqarmasy 2 polıtsııa bólimi bastyǵynyń orynbasary. 2001-2004 jyldary - Maqtaaral aýdandyq ishki isteri basqarmasy 2 polıtsııa bóliminiń bastyǵy. 2004-2007 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy Іshki ister departamenti Maqtaaral aýdandyq ishki isteri basqarmasy bastyǵynyń birinshi orynbasary. 2007-2009 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy Іshki isteri departamenti Krımınaldyq polıtsııa basqarmasy qylmysty ashý bóliminiń bastyǵy. 2009-2010 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy Іshki ister departamenti Báıdibek aýdandyq - ishki isteri bóliminiń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan.
2010 jyldyń jeltoqsannan - qazirgi qyzmetinde.
AQPANNYŃ 25-І, JUMA
Kýáıt memleketiniń ulttyq merekesi - Ulttyq kún. 1961 jyly aqpannyń 25-inde Kýáıt ámiri Abdalla as-Salem as-Sabahty taqqa otyrǵyzýdyń qurmetine belgilengen.
Qazaqstan Respýblıkasy men Kýáıt Memleketi arasynda dıplomatııalyq qatynas 1993 jyly qańtardyń 1-inde ornaǵan.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2006) Taraz qalasyndaǵy ulttyq-mádenı ortalyqtary «Vıza» atty demalys ortalyǵynyń janynan Dostyq Alleıasyn saldy. Bastapqysynda ulttyq-mádenı ortalyqtardyń sanyna sáıkes 21 qylqan japyraqty aǵashy otyrǵyzylǵan bolatyn, biraqta Dostyq Alleıasynyń keńeıýine birden-bir sebep bar, óıtkeni oblysta júzge tarta ult ókilderi turady jáne jyldan jylǵa ulttyq-mádenı ortalyqtardyń sany ósip keledi.
5 jyl buryn (2006) Sábıt Muqanov atyndaǵy Soltústik Qazaqstandyq oblystyq kitaphanada Uly Otan soǵysynyń jaýyngerlerine arnalǵan Soldatskıe monologı, Moskovskoe vremıa» atty óleńder jınaǵynyń tanystyrylymy boldy. Kitaptyń avtorlary Aleksandr Kýrlenıa jáne Vasılıı Konoplev kásipqoı emes aqyndar, biraq ta olardyń óleńderi respýblıkalyq «Nıva» jýrnalynyń jáne jergilikti gazetterdiń betterinde jarııalanyp júrdi. Aleksandr Kýrlenıa Soros qory uıymdastyrǵan aqyndyq konkýrstyń laýreaty atanyp jáne granty utyp aldy. Kitap jergilikti «Soltústik Qazaqstan» baspasynan shyǵarylǵan, ol eki bólimnen turady: birinshi bólimi - «Soldatskıe monologı» Vasılıı Konoplev jazǵan óleńderden, al ekinshisi - «Moskovskoe vremıa» atty Aleksandr Kýrlenıanyń poemasynan turady.
1 jyl buryn (2010) Almatydaǵy Qazaq-Brıtan ýnıversıtetinde respýblıkadaǵy alǵashqy munaı murajaıy ashyldy.
Qazaqstannyń munaıgaz salasyn nasıhattaýdyń ǵylymı, bilim men mádenı ortalyǵy bolýǵa tıisti bul murajaıdyń jádigerlerin qazir ony qurýshylar óz kúshimen jınaýda. Oǵan «QazMunaıGaz» Ulttyq kompanııasy men «Munaıshy» qory úlken kómek kórsetti. Qazirgi tańda qolda bar barlyq jádigerler «Munaıgaz salasynyń tarıhy», «Munaıgaz isiniń geologııalyq - geofızıkalyq negizi», «Munaı kásibiniń qural-jabdyqtary» degen 3 sektsııaǵa toptastyrylyp otyr.
1 jyl buryn (2010) Talǵat Musabaev Reseı jaratylystaný ǵylymdary akademııasy akademıgi ǵylymı ataǵyna jáne Halyqaralyq ǵaryshkerlikke qoldaý kórsetý qoǵamdyq qaıyrymdylyq qorynyń «Ǵaryshkerlikke sińirgen eńbegi úshin» medaline ıe boldy.
Halyq Qaharmany, Reseı Batyry, ushqysh-ǵaryshker, avıatsııa general-leıtenanty, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ǵarysh agenttiginiń tóraǵasy Talǵat Musabaev «Reseı jaratylystaný ǵylymdary akademııasynyń tolyq múshesi» dıplomyn, Reseı jaratylys ǵylymdary akademııasynyń akademıgi kýáligin jáne Reseı ǵalymy V.I.Vernadskıı beınesi belgilengen altyn keýde belgisin tapsyrý rásimi 2010 jylǵy aqpannyń 25-inde Reseı jaratylystaný ǵylymdary akademııasynyń halyqaralyq konferentsııasynyń aıasynda ótti.
Sonymen qatar, Talǵat Musabaev «Ǵaryshkerlikke sińirgen eńbegi úshin» medalimen marapattaldy.
ESІMDER
95 jyl buryn (1916-2008) ánshi, Qazaqstannyń halyq ártisi KENJETAEV Káýken dúnıege keldi.
Pavlodar oblysy Baıanaýyl aýdanynda týǵan. Máskeý konservatorııasy janyndaǵy qazaq stýdııasyn, Almaty konservatorııasyn bitirgen.
1942-1946 jyldary aralyǵynda Habarovskidegi shekarashylar ansamblinde qyzmet etti. 1946 jyldan Qazaq opera jáne balet teatrynyń ánshisi. Ol Tarǵyn, Jalbyr, Bekejan, Semen (E.G.Brýsılovskııdiń «Er Tarǵyn», «Jalbyr», «Qyz Jibek», «Dýdaraıynda»), Janbota (M.Tólebaevtyń «Birjan-Sarasynda»), Eskamılo (J.Bızeniń «Karmeninde»), Demon (A.G.Rýbınshteınniń «Demonynda»), Amonastro (Dj.Verdıdiń «Aıdasynda»), t.b. partııalary onyń ánshilik, oryndaýshylyq talantyn ár qyrynan ashqan obrazdar boldy. Ol 1957 jyldan bastap kınofılmderge túsip, rejısser («Jerge qaıta oralýda»), ánshi-ártis («Bizdiń súıikti dárigerde»), Baýyrjan Momyshuly («El basyna kún týsada»), Qazanǵap («Borandy bekette»), Bazarbaı («Qyz Jibekte»), taǵy basqa rólderimen kórermen yqylasyna bólengen. Kenjetaev rejısser retinde Brýsılovskııdiń «Er Tarǵyn», «Jalbyr», «Qyz Jibek», «Amangeldi», S.Muhamedjanovtyń «Aısulý», E.Rahmadıevtiń «Alpamys», P.I.Chaıkovskııdiń «Qarǵanyń mátkesi», t.b. operalaryn qoıdy. Sonymen qatar «Aldar Kóseniń aılasy», «Qalqaman - Mamyr», «Sapar», «Baıan júrek», «Qusnı - Horlan», t.b. oprealar lıbrettolarynyń avtory. «Sılva», «Tynysh shańyraq», «Fıgaronyń úılenýi» oprealarynyń lıbrettolaryn qazaq tiline aýdarǵan. «Darhan daryn», «Májıt Begalın», «Vysokıı dar prızvanııa» atty kitaptary jaryq kórgen. Onyń repertýarynda qazaqtyń halyq ánderimen qatar orys, ýkran, tatar, ózbek halyqtarynyń halyq ánderi, sondaı-aq, Batys Eýropa kompozıtorlarynyń shyǵarmalary bar. Ol gastroldik saparmen KSRO-nyń qalalarynda jáne kóptegen shetelderde bolǵan.
Eńbek Qyzyl Tý ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
55 jyl buryn (1956) Qazaq-Brıtan tehnıkalyq ýnıversıteti Matematıkalyq ǵylymı-zertteý zerthanasynyń meńgerýshisi, Joǵary jáne qoldanbaly matematıka kafedrasynyń professory, fızıka-matematıka ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasynyń korrespondent múshesi JUMADІLDAEV Asqar Serqululy dúnıege keldi. Qyzylorda oblysy Shıeli aýdanynda týǵan. M.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetin jáne aspırantýrasyn bitirgen. 1980-1994 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Matematıka jáne mehanıka ınstıtýtynyń kishi, aǵa, bas ǵylymı qyzmetkeri, Matematıka ınstıtýty algebra zerthanasynyń meńgerýshisi. 1994-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesi Ǵylym jónindegi daıarlaý komıtetiniń tóraǵasy boldy. 1995-2002 jyldary Germanııadaǵy Gambýrg, Mıýnhen, Bılefeld ýnıversıtetteriniń professory bolyp, Kembrıdj ýnıversıtetiniń janyndaǵy Nıýton ınstıtýtynda, A.Salam atyndaǵy Halyqaralyq teorııalyq fızıka ortalyǵynda, Shvetsııa koroldik ǴA-nyń Mıttag-Leffler atyndaǵy Matematıka ınstıtýtynda, Fılds atyndaǵy Matematıka ınstıtýtynda qyzmet atqaryp, dárister oqyǵan. Germanııanyń, AQSh-tyń memlekettik stependııalaryn, Shvetsııa koroldik Ǵylym akademııasynyń grantyn alǵan. 1995-2004 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Matematıka ınstıtýty algebra zerthanasynyń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 2004 jyldan - qazirgi qyzmetinde. Ǵalymnyń negizgi ǵylymı zertteý eńbekteri Lı algebrasynyń kogomologııa teorııasyna arnalǵan. Ol oń sıpattamaly Lı algebrasynyń kogomologııalary men deformatsııalaryn jáne olardyń qoldanýyn zerttegen. Vektorlyq óris algebrasynyń bólshektenbeıtin keńeıýin eseptegen. Assotsıatıvti emes algebranyń tepe-teńdikterin tapty. Ǵalymnyń negizgi ǵylymı zertteý eńbekteri Lı algebrasynyń kogomologııa teorııasyna arnalǵan. Ol oń sıpattamaly Lı algebrasynyń kogomologııalary men deformatsııalaryn jáne olardyń qoldanýyn zerttegen. Vektorlyq óris algebrasynyń bólshektenbeıtin keńeıýin eseptegen. Assotsıatıvti emes algebranyń tepe-teńdikterin tapty. 50-den astam ǵylymı eńbekterdiń avtory.Ol 12-shi saılanǵan Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesiniń depýtaty bolǵan. Qazaqstan Lenın komsomoly syılyǵynyń laýreaty.
45 jyl buryn (1966) Qazaqstan Respýblıkasynyń Lıýksembýrg Uly Gertsogtigindegi Tótenshe jáne Ókiletti elshisi, Eýropa Odaǵynyń janyndaǵy jáne Soltústik Atlantıkalyq Alıans uıymyndaǵy (NATO) Qazaqstan Respýblıkasy ókildiginiń basshysy qyzmetin qosa atqarýshy, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń kandıdaty, dotsent, 1-shi sanattaǵy Tótenshe jáne Ókiletti elshi ÓTEMBAEV Erik Myltyqbaıuly dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysynda týǵan. M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin, aspırantýrasyn, ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń doktorantýrasyn bitirgen. 1990-1999 jyldary - Qazaq memlekettik ýnıversıteti Ekonomıka jáne quqyq ınstıtýtynyń oqytýshysy, aspıranty, aǵa oqytýshysy, dotsenti, ekonomıka jáne sotsıologııa fakýlteti dekanynyń orynbasary, dırektorynyń orynbasary. 1999-2000 jyldary - ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń doktoranty. 2000-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik keńesiniń ekonomıkalyq qaýipsizdik máseleleri jónindegi bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, meńgerýshisi. 2001-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Strategııalyq josparlaý agenttigi tóraǵasynyń orynbasary. 2002-2005 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik keńesi hatshysynyń orynbasary - Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik Keńesi hatshylyǵynyń meńgerýshisi. 2005-2006 jyldary - Kaspıı teńiziniń quqyqtyq mártebesi máseleleri boıynsha kelissózderde Qazaqstan Respýblıkasynyń ókili. 2006-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Iran Islam Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi. 2009 jyldyń naýryz aıynan mamyr aıyna deıin - Qazaqstan Respýblıkasynyń Belgııa Koroldigindegi tótenshe jáne ókiletti elshisi qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldyń mamyr aıynan - qazirgi qyzmetinde. 15 ǵylymı jarııalanymnyń jáne birneshe kitaptyń avtory.
AQPANNYŃ 26-Y, SENBІ
OQIǴALAR
3 jyl buryn (2008) Nıý-Iorkte Kolýmbııa ýnıversıteti Garrıman ınstıtýtynyń professory Rafıs Abazovtyń «Ortalyq Azııanyń tarıhı atlasy» dep atalatyn jańa jumysynyń tanystyrylymy ótti.
Bul kitap alǵashqy ortalyqazııalyq memleketter (Soǵdy, Baktrııa, Horezm) qurylǵannan bastap, Eskendir Zulqarnaıyn shabýyldarynyń dáýiri men qazirgi kezeńge, qubyrlar qurylystary men aımaq respýblıkalarynyń halyqaralyq lańkestikpen kúreske atsalysýy kezeńi aralyǵyn qamtyǵan tarıhı sholý bolyp tabylady.
Professordyń aıtýynsha, sońǵy jyldary Batys Ortalyq Azııanyń strategııalyq mańyzdylyǵyn uǵyna bastady. Biraq qatardaǵy oqyrman men stýdent úshin aǵylshyn tilinde jazylǵan qoljetimdi ádebıet joqtyń qasy. «Men dál osy kemshiliktiń ornyn toltyrýǵa tyrystym. Keıde, telebaǵdarlamalardy kórip otyrǵanda nemese gazet maqalalaryn oqyǵanda, qoǵamdyq pikirtalasqa qatysýshy kóptegen amerıkandyq sheshender geografııany, shekaralardyń jáne elderdiń paıda bolý tarıhyn, mádenıetin bilmeıdi me dep qalamyn.
R.Abazovtyń 2007 jyly jaryq kórgen «Ortalyq Azııa respýblıkalarynyń mádenıeti men dástúrleri» dep atalatyn buǵan deıingi týyndysy Qazaqstannyń jáne Ortalyq Azııanyń ádebıeti men buqaralyq aqparat quraldary týraly úzdik sheteldik eńbek dep tanylyp, Qazaqstannyń Jýrnalıster akademııasynyń syılyǵyn alǵan bolatyn.
3 jyl buryn (2008) Pavlodar oblysynyń Qashyr aýdan ortalyǵynda «Nas porodnıla kachırskaıa zemlıa» atty jınaqtyń tanystyrylymy boldy. Kitaptyń jetpis betinde muraǵat qujattary, sýretter jáne aımaqtyń áleýmettik ınfaqurylymyna jáne aýylsharýashylyqtyń damýyna óz eńbekterin qosqan ardagerlerdiń eske túsirýleri jarııalanǵan. Ótken ǵasyrdyń 70-80 jyldary oblystyń úzdik aýdandarynyń biri boldy. Munda egin egip, jańa agrotehnıkalyq ádisterdi qoldandy, malsharýashylyǵynda joǵary nátıjelerge qol jetkizdi. Aýdan ortalyǵynda mektepter,medıtsınalyq mekemeler, mádenıet úıleri jáne kitaphanalar salyndy.
1 jyl buryn (2010) Almatyda Qanysh Sátpaev atyndaǵy QazUTÝ-da qazaqstandyq kásiporyndar men «Shneıder Elektrık» JShS frantsýz kompanııasynyń qatysýymen energetıka, elektrotehnıka jáne avtomattandyrylǵan júıelerge tehnıkalyq qyzmet kórsetý salasynda mamandar daıarlaý jóninde alǵashqy Qazaqstan-Frantsýz ortalyǵyn qurý týraly kelisimge qol qoıdy.
ESІMDER
50 jyl buryn (1961) Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary TÁÝKEBAEV Serik Shaýenuly dúnıege keldi.
Túrkistan qalasynda týǵan. Qazaq hımıko-tehnologııalyq ınstıtýtyn bitirgen, Shymkent ýnıversıtetin, Qaraǵandy ekonomıkalyq ýnıversıtetin bitirgen. 1983-1996 jyldary - Jambyldyq basqarmasy «Kazstalkonstrýktsııa» trestiniń sheberi, «Sredaztransstroı» SMP-194 trestiniń ınjeneri, qurylys sheberi, qurylys jumysynyń basshysy, qurylys jumysynyń bas basshysy, bas ınjenerdiń orynbasary, bas ınjeneri, bastyǵy, 1996-2001 jyldary - «Týrkestanstroımontaj» aktsıonerlik qoǵamynyń birinshi vıtse-prezıdenti, dırektory, Túrkistan qalasy ákiminiń orynbasary. 2001-2008 jyldary - qurylys, sáýlet jáne aýmaqty salý departamentiniń bastyǵy, jer qatynastary basqarmasynyń bastyǵy, Ońtústik Qazaqstan oblysy Arys qalasynyń ákimi. 2008-2009 jyldary -Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń memlekettik ınspektory, Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Kóshi-qon komıteti tóraǵasynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldyń qazan aıynan - qazirgi qyzmetinde.
50 jyl buryn (1961) «Turan-Astana» ýnıversıtetiniń damý jónindegi dırektory MADEEV Sabyrjan Maratuly dúnıege keldi.
Qaraǵandy qalasynda týǵan. Ebineı Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.
1984 1986 jyldary - Ebineı Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń fızıka kafedrasynyń ınjeneri, Keńes Armııasy qatarynda. 1986-1992 jyldary - Qaraǵandy qalasyndaǵy № 93 orta mekteptiń muǵalimi. 1991-1994 jyldary - Qaraǵandy qalasyndaǵy jeke menshik mekteptiń muǵalimi, dırektory. 1994-1995 jyldary - Qaraǵandy qalasyndaǵy № 88 orta mekteptiń dırektory, Astana qalasyndaǵy oblystyq muǵalimderdi jetildirý ınstıtýtynyń dırektory.1995-1996 jyldary - Astana qalasyndaǵy № 27 orta mektebiniń muǵalimi, ádiskeri, ǵylymı keńesshisi. 1996-1998 jyldary - Astana qalasyndaǵy «Lıtseı «Stolıchnyı» memlekettik emes mekemesiniń oqytýshysy, dırektory. 1998-2003 jyldary -Astana qalasyndaǵy «Turan» ýnıversıteti fılıalynyń oqytýshysy, dırektory. 2003-2005 jyldary - Turan-Astana» ýnıversıtetiniń birinshi prorektory, rektory qyzmetterin atqarǵan. 2005 jyldan - qazirgi qyzmetinde. 2004 jyldyń qazan aıynan - Qazaqstan Respýblıkasy bilimberý mekemeleri Assotsıatsııasynyń vıtse-prezıdenti. 20-dan astam ǵylymı jarııalanymdardyń avtory.
«Qazaqstan Respýblıkasy bilim berý isiniń úzdigi» tós belgisimen, «Qazaqstan Respýblıkasynyń týrızm damýyna úles qosqan úshin» tós belgisimen marapattalǵan.
45 jyl buryn (1966) Qazaqstan Respýblıkasy qarjy mınıstirligi salyq komıteti «Aqparattyq tehnologııalar parki» Almaty qalasy boıynsha salyq basqarmasynyń bastyǵy QALIJANOV Baǵdat Ýálıuly dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan. Almaty halyq sharýashylyǵy ınstıtýtyn, Ekonomıka jáne quqyq akademııasyn bitirgen.
1989-1990 jyldary - Almaty qalasy Frýnze aýdandyq qarjy bólimi salyq ınspektsııasynyń salyq tekserýshi-ınspektory, salyq tobynyń tekserýshi-ınspektory.
1990-1993 jyldary - Almaty qalasy Frýnze aýdany boıynsha memlekettik salyq ınspektsııasynyń memlekettik salyq ınspektory, aǵa memlekettik salyq ınspektory, bas memlekettik salyq ınspektory. 1993-1996 jyldary - Almaty qalasy Frýnze aýdany boıynsha memlekettik salyq ınspektsııasynyń bólim bastyǵy. 1996-1997 jyldary - Almaty qalasy Medeý aýdany boıynsha memlekettik salyq ınspektsııasynyń bastyǵy. 1997-1998 jyldary - Almaty qalasy Medeý aýdany boıynsha salyq bóliminiń bastyǵy, Almaty qalasy Medeý aýdany boıynsha memlekettik salyq komıtetiniń tóraǵasy. 1998-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstirliginiń salyq komıteti Almaty qalasy boıynsha salyq komıtetiniń tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kiris mınıstirliginiń salyq komıteti Pavlodar oblysy boıynsha salyq komıtetiniń tóraǵasy. 2002-2004 jyldary - Almaty qalasyndaǵy «Qazteleradıo» JAQ-nyń qarjy jónindegi dırektory - tóraǵanyń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy qarjy mınıstirligi salyq komıteti Uıymdastyrý jáne qarjymen qamtamasyz etý basqarmasy bastyǵynyń orynbasary. 2004-2008 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy qarjy mınıstirligi salyq komıteti «Aqparattyq tehnologııalar parki» Almaty qalasy boıynsha salyq komıtetiniń bastyǵy. 2008-2010 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy qarjy mınıstirligi salyq komıteti «Aqparattyq tehnologııalar parki» Almaty qalasy boıynsha salyq departamentiniń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan.2010 jyldan - qazirgi qyzmetinde.
«Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigine 10 jyl» mereıtoılyq medalimen marapattalǵan.
AQPANNYŃ 27-І, JEKSENBІ
Domınıkan Respýblıkasynyń Táýelsizdik kúni. 1844 jyly domınıkandyqtar gaıtıandyqtardan ózderiniń táýelsizdikterin jarııalady. Olardyń qol astynda domınıkandyqtar 22 jyl ómir súrdi. Domınıkan Respýblıkasynyń tabıǵaty asa kórkem, Latyn Amerıkasynyń qaıtalanbas mádenıeti, ejelgi tarıhy jáne ǵajaıyp symbat ónerleri bar. Astanasy - Santa-Domıngo. Resmı tili - ıspan, katolıtsızm dinin ustanady. Memleket Gaıtı aralynyń shyǵys bóliginde ornalasqan.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2006) Oral qalasynyń 30 kóshesi ataýlaryn ózgertti. Bul sheshim qalalyq máslıhatyń otyzynshy sessııasynda qabyldandy. Otyrys barysynda qalalyq ákimshilik janyndaǵy onomastıkalyq komıssııanyń usynysy qaraldy. Endi Oral qalasynyń ortalyq magıstraldy kósheleriniń tizimine kiretin Fýrmanova jáne Kýtıakova kóshelerine qazaqtyń uly kompozıtory Qurmanǵazynyń jáne kórnekti saıasat qaıratkeri Ábiqaıyr hannyń esimi berildi. Batys Qazaqstan oblysy ákimshilik ortalyǵynyń kartasynda aty ańyzǵa aınalǵan batyr qyzdarymyz Mánshúk Mámetova jáne Alııa Moldaǵulovanyń, akademık Asan Taımanovtyń, professor Mátjan Tileýjanovtyń jáne Vsevolod Ivanovtyń, ataqty dombyrashy Dına Núrpeıisovanyń, aqyn Ábýbákir Kerderiniń, Juban Moldaǵalıevtiń jáne Qasym Amanjolovtyń, jazýshy Nıkıta Savıchevtiń, oıshyl Ǵumar Qarashtyń jáne taǵy da basqa belgili tulǵalardyń esimderi berildi.
3 jyl buryn (2008) Almatyda Ustazdardyń quqyǵy men múddelerin qorǵaıtyn qoǵamdyq birlestik quryldy. Ustazdar men bılik arasynda kópir bolý mindetin atqaratyn birlestiktiń ustanǵan maqsaty - muǵalimderge quqyqtyq jaǵynan keńes berip, olardyń máselelerin sheshýge yqpal etý. Ustazdar qaýymy áleýmettik turǵyda az qamtylǵan toptyń birine jatady. Olardyń kópshiliginde baspana joq. Qoǵamdyq birlestik respýblıka aýmaǵy boıynsha óz bólimshelerin ashty, olar qordalanyp qalǵan máselelerdi sheshedi.
1 jyl buryn (2010) Astanada Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń tapsyrysymen Almatynyń «Áriptes» úkimettik emes uıymdar konfederatsııasynyń elimizdegi kásipodaq uıymdary men Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligimen birlesip daıyndaǵan «Áleýmettik áriptestik boıynsha úshjaqty kelisim» atty kitabynyń tusaýy kesildi.
Atalmysh jobany uıymdastyrýshylardyń sózderine qaraǵanda, qazir elimizdiń kóptegen turǵyndary úkimet, jumys berýshi men kásipodaq arasynda arnaıy kelisimniń bar ekendigin bilmeıdi jáne biletinderiniń ózi ony jete túsinbeı otyr. Úshjaqty kelisimge qatysty aldyn ala arnaıy júrgizilgen áleýmettik zertteýler men qoǵamdyq pikirge qatysty jasalǵan áleýmettik saýalnamalardyń nátıjesi osyny kórsetti. Osyǵan qaraı kitapta úkimet, jumys berýshi jáne kásipodaq arasyndaǵy kelisim negizinde elde atqarylyp jatqan jumystardyń jaıy men oǵan qatysty problemalar, sondaı-aq olardyń sheshilý joldary jóninde aqyl-keńester men kelisim negizinde qalyptasyp otyrǵan jaǵdaıǵa qatysty jańa, tyń derekter kórsetilgen.
Osynyń barlyǵy úshjaqty kelisimge qatysýshy taraptardyń bir-birimen baılanystaryn áli de bolsa jetildirý qajet ekendigin kórsetti», dedi jobanyń jetekshisi tarıh ǵylymynyń doktory, professor Láıla Ahmetova.
ESІMDER
60 jyl buryn (1951) Shymkent áleýmettik - pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń rektory, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, professor QOZYBAQOV Mombek Jamalbekuly dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysy Túlkibas aýdanynda týǵan. Qazaq hımııa-tehnologııalyq ınstıtýtyn, S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) aspırantýrasyn bitirgen.
Eńbek jolyn 1973 jyly Shardara aýdanynda ınjener bolyp bastaǵan. 1975 jyldan bastap ǵylymı jáne ǵylymı-pedagogtik qyzmetter atqaryp keledi. 1975-1977 jyldary - Qazaq hımııa-tehnologııalyq ınstıtýty mashına jabdyqtary kafedrasynyń kishi ǵylymı qyzmetkeri, S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıteti «Qoldanbaly mehanıka» kafedrasynyń ınjeneri. 1977-1980 jyldary - S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń aspıranty. 1981-1984jyldary - S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń mashınalar mehanıkasy ǵylymı-zertteý zerthanasynyń aǵa ınjeneri, Shymkent pedagogıkalyq ınstıtýtynyń Jalpy tehnıkalyq pánder kafedrasynyń aǵa oqytýshysy. 1984-1993 jyldary - Shymkent pedagogıkalyq ınstıtýtynyń aǵa oqytýshysy. 1993-2000 jyldary - Shymkent pedagogıkalyq ınstıtýtynyń eńbek jáne óner mamandyǵy boıynsha oqý-ǵylymı kesheniniń jetekshisi - prorektory, eńbek jáne óner mamandyqtary boıynsha oqý-óndiristik kesheniniń dırektory, Muhtar Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan gýmanıtarlyq ýnıversıtetiniń prorektory, óndiris jáne tehnıkalyq jabdyqtar negizderi kafedrasynyń dotsenti, kásiptik oqý teorııasy jáne ádistemesi kafedrasynyń professory mindetin atqarýshy. 1999-2001 jyldary - «Áýlıe-ata» ýnıversıteti Shymkent fılıalynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2001 jyldyń sáýirinen Shymkent áleýmettik - pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń rektory qyzmetin atqarady.
2007 jyly Túrkııa Respýblıkasynyń Ankara qalasynda Túrki áleminiń jazýshylary men óner qaıratkerlerine tabys etiletin «Túrki álemine qyzmet etkendigi úshin» marapatyna ıe boldy. 2007 jyly Anglııada Oksford ýnıversıtetinde Evropalyq bıznes assambleıasynyń halyqaralyq qoǵamdyq seriktestik korporatsııasynyń halyqaralyq «Sokrat» marapaty tabys etildi. 2008 jyly elimizdiń «Mekke-Medıne» dinı birlestiginiń tóralqasy men D.A.Qonaev meshitiniń Muhammed (s.a.ý) Paıǵambarymyzdyń atyndaǵy izgi qurmet dıplomyna ıe boldy. 2009 jyly Reseı Federatsııasynyń Máskeý qalasynda «HHI ǵasyrdyń kósh basshylary» baǵdarlama aıasyndaǵy Halyqaralyq marapatyn ıelendi. Pedagogıka tarıhynyń keleli máseleleri boıynsha Respýblıkalyq jáne Halyqaralyq konferentsııalarda kóptegen baıandamalar jasaǵan. 1-monografııa, 14 oqý-ádistemelik qural, 10 oqý-ádistemelik nusqaý, 70-ten astam ǵylymı maqalalardyń avtory, 6 patent ıegeri. Ǵalymnyń jetekshiligimen 4 kandıdattyq, 8 magıstrlik dıssertatsııalarqorǵalǵan.
45 jyl buryn(1966) Soltústik Qazaqstan oblysy prokýrorynyń birinshi orynbasary, aǵa ádilet keńesshisi MÝSIN Qanat Sergeıuly dúnıege keldi.
Ebineı Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memleketik ýnıversıtetin bitirgen.
Eńbek jolyn 1989 jyldan Tselınograd qalasy prokýratýrasynda bastap, tergeý bóliminiń aǵa tergeýshisi, arnaıy ister jónindegi tergeýshisi, Aqmola oblysy Tselınograd qalasy prokýrotýrasynyń krımınaldyq prokýrory boldy. Keıinnen Jambyl oblysynyń, Aqmola, Astana qalalary prokýrorynyń orynbasary, birinshi orynbasary qyzmetterin atqardy. Bes jyldan astam Qarjy polıtsııasynda qylmystardy izdestrý jumystarymen aınalysyp, ár túrli laýazymdy qyzmetterdi atqaryp, Almaty qalasy boıynsha ekonomıkalyq jáne jemqorlyqpen kúres departamenti bastyǵynyń orynbasary boldy. Sońǵy jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik Keńesi hatshylyǵy meńgerýshisiniń orynbasary, bas sarapshy qyzmetterin atqarǵan.
2010 jyldyń 17 aqpanynan - qazirgi qyzmetinde.
