QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 2-7 naýryz aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

2 naýryzda Іshki ister mınıstrliginde aptalyq brıfıng bolady.

PARLAMENT

2 naýryzda Parlament Májilisiniń plenarlyq otyrysy ótedi

QOǴAM

3 naýryzda Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttigine kandıdattardyń saılaý aldy úgit-nasıhat jumystary bastalady.

ASTANA

2 naýryzda Astana medıtsınalyq ýnıversıtetinde «Qazaqstandaǵy medıtsınalyq bilim: keshe, búgin, erteń» degen taqyrypta halyqaralyq konferentsııa ótedi.

2 naýryzda L.N.Gýmlıev atyndaǵy Eýrazııa Ulttyq ýnıversıtetinde «Ulan» respýblıkalyq gvardııasynyń bas qolbasshysy Abaı Tasbolatov stýdentter aldynda dáris oqıdy.

2 naýryzda Ulttyq baspasóz klýbynda prezıdenttikke kandıdat Jambyl Ahmetbekovtyń qatysýymen «Halyq kandıdatyna - halyq qoldaýy» degen taqyrypta baspasóz máslıhaty ótedi.

3 naýryzda Astana ákimdiginde «Týberkýlez. Ony emdeýdiń zamanaýı ádisteri. Dıagnostıka» taqyrybyna arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.

3 naýryzda «Іsker» bıznes-ortalyǵynda «Qurylysta ınnovatsııalardy qoldanýdaǵy tosqaýyldardy alyp tastaý, energııany únemdeýshi jobalar jasaý» degen taqyrypta respýblıkalyq semınar ótedi.

3 naýryzda Ulttyq akademııalyq kitaphanada «Elbasynyń Joldaýy: bolashaqqa serpin» degen taqyrypta ǵylymı-tájirıbelik konferentsııa bolady.

5 naýryzda Astanada Qazaqstan áıelderiniń forýmy ótedi

ALMATY

1-2 naýryzda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde akademık Ómirbek Joldasbekovtyń 80 jyldyǵyna oraı І halyqaralyq Joldasbekov sımpozıýmy ótedi.

2 naýryzda Qazaqstannyń Strategııalyq zertteýler ınstıtýtynda «Arab daǵdarysy: sebepteri, yǵyttar, saldarlar» degen taqyrypta sarapshylar otyrysy ótedi.

2 naýryzda «Rixos Almaty» qonaqúıinde Lıtva jáne Qazaqstan kásiporyndary ókilderiniń bıznes-kezdesýi ótedi.

2 naýryzda «Baqshasaraı» qabyldaý úıinde «KazBuild Spring & WinTecExpo Kazakhstan & KazRealty» kórmeleriniń ashylýyna arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.

2 naýryzda «Kofedelııa» kofehanasynda «»Kazkommertsbanktiń» korporatıvtik áleýmettik jaýapkershiligi, 2010 jyldyń qorytyndysy» taqyrybyna arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.

2 naýryzda «Rixos Almaty» qonaqúıinde The Rompetrol Group kompanııasynyń basshylyǵy qazaqstandyq iskerlik BAQ ókilderimen kezdesedi.

2 naýryzda «Atakent» ortalyǵynda «KazBuild Spring & WinTecExpo Kazakhstan & KazRealty» kórmeleriniń resmı ashylýy bolady.

2 naýryzda Sport jáne týrızm akademııasynda 8 naýryz - Halyqaralyq áıelder kúnine arnalǵan boýlıng jarysy ótedi.

AIMAQ

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.

2011 JYLDYŃ NAÝRYZ AIYNDA:

NAÝRYZDYŃ 2-І, SÁRSENBІ

Efıopııadaǵy Adýa kezindegi qyrǵyn soǵystaǵy jeńis kúni. Efıopııa - Afrıkadaǵy óziniń búkil tarıhynda bireýdiń otary bolyp kórmegen jalǵyz el. 1869 jyly Sýets kanaly ashylǵanda, Italııa óziniń nazaryn aýdardy. 1872 jyly ıtalııandyqtar Assab portyn, 1885 jyly Massaýany basyp aldy. Tórt jyl ótken soń Italııa men Efıopııa kelisimshartqa qol qoıyp, biraq ıtalııandyq nusqasynyń amharlyqtan aıyrmashylyǵy boldy jáne soǵan sáıkes Efıopııa Italııanyń protektoraty bolyp qaldy. Nátıjesinde, 1895 jyly kem degende bir jyl ishinde Italııanyń jeńilisimen bitken soǵys bastaldy. Sol kezden bastap Adýa kezindegi qyrǵyn soǵystaǵy jeńis Efıopııanyń tarıhynan nyq oryn aldy jáne bul merekeni efıoptar jyl saıyn atap ótedi.

OQIǴALAR

10 jyl buryn (2001) Almatyda Memlekettik jastar saıasatyn damytý qory quryldy.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik jastar saıasaty qarqyndy maqsatty baǵyttalǵan saıası reformalaý jaǵdaıynda strategııany tańdaý, jańa progressıvti kózqarastardyń basty qoǵamdyq tasymaldaýyshy men baǵytyn aıqyndaý - negizgi mindetterdiń biri bolyp tabylady. Táýelsizdikti alǵannan keıin Qazaqstandaǵy berilgen aspektilerdi saralaı ári túsine kele jas býynǵa úlken senim artyldy. Qurylǵannan bastap Qorda belgili bir júıeler men birshene baǵyt boıynsha jastar saıasatyn iske asyrý mehanızmderi óndirildi: Qala jastary úshin áleýmettik ınfroqurylym obektilerin qurý; erekshelikterimen kózge túsken túlekterdiń oqýyn yntalandyryp ári olarǵa stıpendııa túrinde materıaldyq járdem kórsetý; jastardy eńbekpen qamtý; jastar shyǵarmashylyǵy, sport, ǵylym jáne t.b. salalaryndaǵy iri jobalardy iske asyrý. Jastar saıasaty aıasynda bastamalar men túrli jobalardy iske asyrýda ózara tıimdi áriptestik ornatý - Memlekettik qor qyzmetiniń ustanymdarynyń biri.

5 jyl buryn (2006) Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine adamdy saýdaǵa salýǵa qarsy is-qımyl máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy. Zań jaýapkershilikti kúsheıtýge jáne qoǵamǵa qaýipti osy is-qımyldarǵa qarsy kúrestiń quqyqtyq negizderin jetildirýge baǵyttylǵan.

5 jyl buryn (2006) Amerıka Qurama Shtattary 10 dollarlyq jańa banknoty aınalymǵa shyǵardy.

Jańa aqshany jasaýda erekshe qorǵanys belgileri qoldanylǵan kórinedi. Atap aıtqanda, jańa banknottar oń jaqta ornalasqan erekshelik belgilermen, Aleksandr Gamıltonnyń kishireıtilgen portretiniń qaıtalamasymen, sondaı-aq, banknottyń qasbetindegi mıkromórlermen qorǵalǵan.

1 jyl buryn (2010) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq banki nomınaly 100 teńgelik «Barys» monetasyn aınalymǵa shyǵardy.

Monetanyń bet jaǵynyń ortalyq bóligindegi oıý-órnektiń aıasynda Qazaqstannyń eltańbasy beınelengen. Tómengi bóliginde «100 TEŃGE» degen jazýmen onyń nomınaly basylǵan. Sondaı-aq onyń sol jaǵynda Qazaqstan teńge saraıynyń taýar belgisi jáne moneta daıyndalǵan metaldyń synamyn bildiretin (Ag 925) belgi jazylǵan, al oń jaǵynda onyń salmaǵyn aıqyndaıtyn(31,1 gr) belgi basylǵan.

Munymen qosa monetanyń syrtqy betinde taý shatqalynyń beınesinde eki barystyń sýreti beınelenip otyr.

Moneta 925 synamaly kúmisten daıyndalǵan. Dıametri 38,67 mm. , taralymy 7000 dana (3 myń danasy elimizdiń ishki naryǵy úshin).

1 jyl buryn (2010) Astanada Qazaqstanda bala quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.

Memorandým basymdyqty baǵyttarynyń biri kámeletke tolmaǵandardyń quqyqtaryn qorǵaý bolyp tabylatyn 2010-2020 jyldarǵa arnalǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Quqyqtyq saıasat tujyrymdamasynyń, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń Adam quqyqtary salasyndaǵy is-qımyldarynyń 2009-2012 jyldarǵa ulttyq josparynyń baptaryn júzege asyrý aıasynda jasalyp otyr.

Atalmysh qujat bala quqyqtaryn qamtamasyz etý, osy baǵyttaǵy ulttyq zańnamalardy jetildirý salasyndaǵy ombýdsmen mekemesiniń áleýetin damytýǵa baǵyttalǵan.

ESІMDER

75 jyl buryn (1936-2003) Halyq qaharmany, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty, professor, Qazaqstan Respýblıkasynyń Jaratylystaný ǵylymdary akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan aýyl sharýashylyǵynyń eńbek sińirgen qyzmetkeri HRISTENKO Aleksandr Fedorovıch dúnıege keldi.

Ýkraınanyń Kıev qalasynda týǵan. Harkov mehanıka tehnıkýmyn, Tselınograd aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn (qazirgi Sáken Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıteti) bitirgen.

1954-1957 jyldary - Tallın qalasyndaǵy zaýyttyń sheberi, sheberhananyń meńgerýshisi, Prejevalskıı atyndaǵy keńsharynyń brıgadıri. 1957-1972 jyldary - «Kıevskıı» keńsharynyń dırektory. 1972-1975 jyldary - Nura aýdandyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bastyǵy. 1975-1981 jyldary - Kırov atyndaǵy sovhozdyń dırektory. 1981-1982 jyldary - Qaraǵandy oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasy bastyǵynyń birinshi orynbasary. 1982-1991 jyldary - Qaraǵandy aýyl sharýashylyǵy tájirıbe stansasynyń dırektory. 1991-1998 jyldary - Qaraǵandy ǵylymı-zertteý sovhoz-ınstıtýtynyń bas dırektory. 1998-2001 jyldary - Ortalyq Qazaqstan aýyl sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bas dırektory. 2001 jyldan zeınet demalysyna shyqqan.

60-tan astam ǵylymı jarııalanymnyń jáne ónertabystyń avtory.

Lenın, Qazan revolıýtsııasy, eki márte «Qurmet belgisi» ordenderimen, medaldarmen jáne Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.

NAÝRYZDYŃ 3-І, BEISENBІ

Jazýshylardyń dúnıejúzilik kúni. 1986 jylǵy qańtardyń 12-i men 18-i aralyǵynda ótken Halyqaralyq Pen-klýbtyń 48-shi kongresiniń sheshimimen atap ótiledi.

PEN-klýbtyń negizi 1921 jyly qalandy. Uıymnyń ataýy - aǵylshyn sóziniń birinshi árpinen quralǵan poets - poetter, essayists - ocherkıster, novelists - romanıster abbrevıatýrasy. Bul jaǵdaıdyń abbrevıatýrasy aǵylshyn tilinen aýdarǵanda pen - qalam sóziniń sáıkes kelýin eskerte ketý kerek.

Qazaqstanda 750 otandyq kásibı ádebıetshilerdi biriktiretin qoǵamdyq, shyǵarmashylyq uıym - Qazaqstan Jazýshylar odaǵy jumys isteıdi.

Qazaqstan Respýblıkasy jazýshylar odaǵynyń bastaýynda memleket jáne qoǵam qaıratkeri, jazýshy Sáken Seıfýllın turdy. 1925 jyly respýblıkada jas daryndardy biriktiretin jáne olardy qoldaıtyn Qazaqstannyń proletarly jazýshylarynyń qaýymdastyǵy quryldy, al 1934 jyly Qazaqstannyń keńes jazýshylary odaǵy bolyp ózgertildi.

Bul uıymdy 80 jyl boıy bizdiń respýblıkamyzda Sáken Seıfýllın, Іlııas Jansúgirov, Ǵabbas Toqjanov, Sábıt Muqanov, Muhamedjan Qarataev, Dıqan Ábilev, Ábdilda Tajıbaev, Ǵabıden Mustafın, Ǵabıt Músirepov, Ádı Sharıpov, Ánýar Álimjanov, Juban Moldaǵalıev, Oljas Súleımenov, Qaldarbek Naımanbaev basqardy. Qazirgi tańda Nurlan Orazalın tóraǵalyq etedi.

Búgin Jazýshylar Odaǵy - Qazaqstannyń burynnan kele jatqan birlestikteriniń biri. Jazýshylar odaǵynyń quramynda - qazaq, orys, uıǵyr, nemis jáne káris ádebıetiniń shyǵarmashylyq sektsııalary, Qaraǵandyda, Semeıde, Oralda, Astanada, Shymkentte 5 oblysaralyq bólimsheleri bar.

Qyrǵyzstanda memlekettik baıraq kúni. Qyrǵyzstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2009 jylǵy maýsymnyń 10-daǵy «Qyrǵyzstan Respýblıkasynyń Memlekettik baıraǵy týraly» Jarlyǵymen bekitildi.

OQIǴALAR

90 jyl buryn (1921) kanadalyq fızıolog Frederık Grant Bantıng (1891-1941) ınsýlın gormonyn oılap tapty. Osy jańalyǵy úshin ol 1923 jyly Nobel syılyǵyn ıelendi.

1 jyl buryn (2010) qazaqstandyq jazýshy Gerold Belgerge Germanııa men Qazaqstan halyqtarynyń arasyndaǵy ózara túsinistikti damytýǵa qosqan erekshe úlesi úshin «Federatıvtik Germanııa Respýblıkasyna sińirgen eńbegi úshin» ordenin tabys etildi.

Bul orden - Gerold Belgerdiń halyqtar dostyǵyna qosyp otyrǵan eńbegine Germanııa tarapynan berilgen joǵary baǵa. Marapattaý rásiminiń Germanııanyń Qazaqstandaǵy jylynyń aıasynda ótip otyrǵany da erekshe mańyzǵa ıe.

Gerold Belger 1934 jyly qazannyń 28-inde Saratov oblysy, Engels qalasynda týǵan. Nemis, orys, qazaq tilderinde jazady. Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıka ınstıtýtyn bitirgen (1958). 1958-1960 jyldary - Jambyl oblysynyń Baıqadam keńsharyndaǵy orta mektepte muǵalim, 1960-1963 jyldary - Abaı atyndaǵy QazPI-diń aspıranty, 1963-1964 jyldary - «Juldyz» jýrnalynda ádebı qyzmetker boldy. 1964 jyldan shyǵarmashylyq jumysta, 1992 jyldan nemis tilinde shyǵatyn «Fenıks» almanahy bas redaktorynyń orynbasary. «Aýyl shetindegi úı», «Daladaǵy shaǵalalar» (1976), «Alty asý», «Tas ótkel» (orys, qazaq, nemis tilderinde), «Baýyrlastyqtyń jandy beınesi», «Úndestik», «Ýaqytpen betpe-bet» (nemis tilinde), «Úsh áýen saryny», «Gete jáne Abaı», «Rodstvo», «Zemnye ızbrannıkı» atty zertteý eńbekteri, jáne basqa da shyǵarmalary jaryq kórgen.

Beıimbet Maılın, Hamza Esenjanov, Ábdijámil Nurpeıisov, Ábish Kekilbaev, Dúkenbaı Dosjanov, t.b. qazaq jazýshylarynyń birqatar shyǵarmalaryn qazaqshadan orys tiline, A.Raımgen, E.Konchak, N.Vakker, t.b. nemis jazýshylarynyń jekelegen týyndylaryn nemis tilinen orysshaǵa aýdardy. Jıyrmadaı jınaqtyń qurastyrýshysy jáne jekelegen áńgime, maqalalary engen 25-teı jınaqtary bar. Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Beıimbet Maılın atyndaǵy syılyǵynyń ıegeri, Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri, Prezıdenttiń beıbitshilik pen rýhanı tatýlyq syılyǵynyń ıegeri, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń janyndaǵy Memlekettik saıasat jónindegi ulttyq keńestiń múshesi, «Parasat» ordeniniń ıegeri, Qazaqstandaǵy PEN-klýb syılyǵynyń ıegeri.

1 jyl buryn (2010) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory., professor, Ekonomıka ınstıtýtynyń dırektory, Qazaqstan ǵalymdar odaǵynyń prezıdenti Orazaly Sábdenniń «Ekonomıka» atty 10 tomdyq tańdamaly eńbekteriniń tusaýkeser rásimi ótti.

Ǵalymnyń aıtýynsha bul eńbekke Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń máseleleri jónindegi tańdaýly jumystary engizilgen.

Shara barysynda elimizdiń damýynyń jańa sapasyn qamtamasyz etetin jáne daǵdarystan keıingi ekonomıkanyń ózekti máselelerin sheshetin monografııa men maqalalar toptastyrylǵan 10 tomdyq jan-jaqty talqylandy.

«Jalpy, qazirgi bizdiń bastan keshirip otyrǵan jaǵdaıymyz óte kúrdeli kezeń desek bolady. Bul kezeń búkil dúnıejúziniń ekonomıkalyq daǵdarystan keıingi jandaný, jańǵyrý kezeńi. Osyǵan baılanysty ǵylym, tehnıkamyz jedel damýynyń arqasynda ınnovatsııalyq úrdis dúnıege kelip jatyr, ekonomıka jańa pármen alýǵa tıisti. Osy tusta ekonomıka ǵylymynyń róli óte mańyzdy, sondyqtan teorııalyq qoldanbaly negizder, strategııalyq joba jasaýymyz kerek. Al búgingi Orazaly Sábdenniń 10 tomdyǵy osy strategııalyq joba men tuspa-tus kelip otyr», deıdi ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń akademıgi Amanjol Qoshanov.

1 jyl buryn (2010) Astanadaǵy «Astana-Taýer» ǵımaratynda Fınlıandııanyń Qazaqstandaǵy elshiligi ashyldy.

Fınlıandııanyń prezıdenti Tarıa Halonen 2009 jylǵy sáýirdiń 3-inde Astana qalasynda Elshilikti ashý týraly tapsyrma berdi jáne Mıkko Kınnýnendi Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy birinshi Elshi etip taǵaıyndady.

Bul sheshimniń maqsaty fın kompanııalarynyń Qazaqstanǵa degen qyzyǵýshylyǵy bolyp tabylady. Fınlıandııa Qazaqstannyń táýelsizdigin 1991 jylǵy jeltoqsannyń 30-ynda moıyndady. Eki el arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy mamyrdyń 13-inde ornatyldy.

ESІMDER

80 jyl buryn (1931) Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń pedagogıka kafedrasynyń meńgerýshisi, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi, Qazaq KSR halyqqa bilim berýdiń úzdigi, KSRO Joǵary mektebiniń úzdigi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri QUNANTAEVA Kúlásh Qunantaıqyzy dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Ulan aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıteti) bitirgen.

1952-1954 jyldary - orta mekteptiń muǵalimi. 1954-1959 jyldary - Lenın aýdandyq komıteti bóliminiń meńgerýshisi. 1959-1964 jyldary - BLKJO Ortalyq komıtetiniń hatshysy. 1964-1967 jyldary - Qazaq KSR joǵary jáne orta arnaıy bilim mınıstriniń orynbasary. 1967-1968 jyldary - Almaty pedagogıkalyq shet tilder ınstıtýtynyń prorektory. 1968-1984 jyldary - Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ınstıtýtynyń rektory qyzmetterin atqarǵan. 1984 jyldan - Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń professory, 1990 jyldan bastap - pedagogıka kafedrasynyń meńgerýshisi. «Pıonerııa Kazahstana», «Vospıtanıe ýchaşıhsıa na revolıýtsıonnyh ı trýdovyh tradıtsııah», «Vneýchebnye obedınenııa ýchaşıhsıa», «K vershınam znanıı», «Razvıtıe narodnogo obrazovanııa v Kazahstane» atty kitaptarynyń jáne 170-ten asa ǵylymı jarııalanymdardyń avtory

Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń 9-10 shaqyrylymyndaǵy depýtaty.

Halyqtar dostastyǵy, «Qurmet Belgisi» ordenderimen, medaldarymen, «Qazaqstan Respýblıkasy ǵylymynyń damýyna qosqan úlesi úshin» tós belgisimen marapattalǵan.

75 jyl buryn (1936-2008) ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor, agrarlyq-egin sharýashylyǵy menedjmenti jáne sharýa saıasaty aımaqaralyq akademııasynyń korrespondent-múshesi SMAǴULOV Shaımurat dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasynyń Omby oblysynda týǵan. Omby aýylsharýashylyq ınstıtýtyn, Almaty joǵary partııa mektebin bitirgen.

1959-1961 jyldary - mashına-traktor sheberhanasynyń meńgerýshisi, keńshardyń aǵa ınjeneri. 1961-1963 jyldary - BLKJO Polýdınsk aýdandyq komıtetiniń birinshi hatshysy. 1963-1964 jyldary - keńshardyń bas ınjeneri. 1965-1968 jyldary - BLKJO Soltústik Qazaqstan oblystyq komıtetiniń nusqaýshysy. 1968-1969 jyldary - Beskól aýdandyq aýylsharýashylyq basqarmasynyń bas ınjeneri. 1969-1973 jyldary - Soltústik Qazaqstan oblystyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy, keńshardyń bas ınjeneri, dırektory. 1973-1978 jyldary - Soltústik Qazaqstan oblystyq aýylsharýashylyq basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, bólim bastyǵy. 1978-1981 jyldary - Vozvyshensk aýdandyq atqarýshy komıtetiniń tóraǵasy. 1981-1992 jyldary - Jambyl aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy, aýdandyq keńestiń tóraǵasy. 1992-1994 jyldary - Jambyl aýdandyq ákimshiliginiń basshysy. 1994-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Joǵary Keńesi Ekonomıkalyq reforma jónindegi komıtettiń múshesi boldy. 1995-1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy «Sıdanko» aktsıonerlik qoǵamy ókildiginiń dırektory. 1998 jyldan ómiriniń sońyna deıin Manash Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetiniń professory, «Qojabergen jyraý» qorynyń prezıdenti qyzmetterin atqarǵan.

Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesiniń 13-shi shaqyrylymynyń depýtaty. Qazaqstan Respýblıkasy Májilis Parlamenti 1-shi shaqyrylymynyń depýtattyǵyna úmitker.

Eki dúrkin Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet Belgisi» ordenderimen, medaldarmen, Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotalarymen marapattalǵan.

NAÝRYZDYŃ 4-І, JUMA

OQIǴALAR

3 jyl buryn (2008) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń shaqyrýymen Qazaqstanǵa resmı saparmen Katar memleketiniń Ámiri sheıh Hamad ben Halıfa Ál Tanı keldi.

Eki el basshylary ekijaqty yntymaqtastyq máseleler keshenin talqylap, ózara qyzyǵýshylyq týdyratyn ózekti halyqaralyq jáne óńirlik máseleler boıynsha pikir almasty. Sonymen qatar kelissózderde Dohanyń Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńestiń úderisine qosylýy, Katar ókilderiniń Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary seziniń jumysyna jáne Qazaqstannyń basqa da halyqaralyq bastamalaryn ilgerletý sharalaryna qatysýy jónindegi máseleler qozǵaldy. Atap aıtqanda, kelissózderdiń ekonomıkalyq bóligine saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestıtsııalyq yntymaqtastyqty jandandyrý, Qazaqstan-Katar iskerlik keńesin qurý, eki el kásipkerleriniń qatysýymen bıznes-forýmdar uıymdastyrý. Munymen qosa Qazaqstan astyǵyn Katar naryǵyna jetkizý múmkindigi, sondaı-aq munaı-gaz salasyndaǵy yntymaqtastyq máseleleri kirdi.

3 jyl buryn (2008) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev pen Katar memleketiniń Ámiri sheıh Hamad ben Halıfa Ál Tanı arasynda júrgizilgen joǵary deńgeıdegi kelissózder barysynda birqatar ekijaqty qujattarǵa qol qoıyldy. Atap aıtqanda, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Katar memleketi Úkimetiniń arasynda Investıtsııalardy kótermeleý jáne ózara qorǵaý týraly kelisimge, Standarttaý, metrologııa jáne sertıfıkattaý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimge, Birlesken ınvestıtsııalyq qor qurý máseleleri boıynsha «Qazyna» ornyqty damý qory AQ men Katar memleketi ókiletti organynyń arasynda ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik josparlaý júıesin odan ári jetildirý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

1 jyl buryn (2010) Ońtústik Koreıanyń Qazaqstandaǵy elshiligi janynan Koreı mádenıet ortalyǵy saltanatty túrde ashyldy.

Ortalyq jańa zamanǵy sandyq jáne IT tehnologııalardyń sońǵy úlgilerimen jabdyqtalǵan. sonymen qatar onda kitaphana, kórme jáne kontserttik zaldar, demalys bólmeleri, tanymal koreılik aqparattyq-tehnologııalyq júıelerin shyǵarýshy elektrondyq kompanııalardyń ónimderimen tanysýǵa múmkindik beretin aýdıtorııalar bar.

IT tehnologııalar zalynda kelýshi qonaqtar sapaly beıneli sandyq telejúıeniń arqasynda Koreıa eline sapar shege alady. Ondaǵy peızajdardy, qys, jaz, kúz jáne kóktem jyl mezgilindegi Koreıanyń jerin kórýge bolady.

Sonymen qatar, vıdeomaterıaldar arqyly Koreıanyń dástúrli ónerimen, ártisterdiń qoıylymdarymen jáne koreılik serıaldar men fılmder usynyldy.

ESІMDER

60 jyl buryn (1951) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi, saıası ǵylymdarynyń kandıdaty, «Nur Otan» halyqtyq demokratııalyq partııasynyń múshesi, Qazaqstan Respýblıkasynyń qazirgi bes saıys jáne bıatlon federatsııasynyń qurmetti prezıdenti. Qazaqstan Respýblıkasy sportynyń qurmetti qaıratkeri ASANOV Turarbek Májiluly dúnıege keldi.

Almaty oblysy Narynqol aýdanynda týǵan. V.I. Lenın atyndaǵy Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti) bitirgen.

1975-1979 jyldary - Qazaq KSR Tústi metallýrgııa mınıstrligi Konstrýktorlyq bıýrosynyń ınjeneri, aǵa ınjeneri. 1979-1982 jyldary - Almaty aýyr mashına jasaý zaýytynyń ınjener-tehnology. 1982-1989 jyldary - Almaty qalasy Sovet aýdandyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy, Frýnze aýdandyq partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi. 1989-1992 jyldary - Frýnze aýdandyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary, birinshi orynbasary. 1992-1997 jyldary - Frýnze, Medeý aýdany ákimshiliginiń basshysy, ákimi. 1997-2004 jyldary - Almaly aýdanynyń ákimi. 2004-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń 3-shi shaqyrylymnyń depýtaty, Qarjy jáne bıýdjet jónindegi komıtetiniń múshesi qyzmetterin atqarǵan. 2007 jyldyń 18 tamyzynan - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń 4-shi shaqyrylymnyń depýtaty, 2007 jyldyń qyrkúıeginen - Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi.

«Qurmet» ordenimen, bes medalmen jáne «Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń alǵysy» qurmet gramotasymen marapattalǵan.

60 jyl buryn (1951) «QazAgroInnovatsııa» aktsıonerlik qoǵamynyń «Jemis-jıdek daqyldary jáne júzim sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýty» JShS bas dırektory, tehnıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Reseı Federatsııasynyń Qurmetti ınjeneri, Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy ǵylymdary akademııasynyń, Qazaqstan Respýblıkasy Injenerlik akademııasynyń, Halyqaralyq ınjenerlik akademııasynyń, Qazaq ulttyq jaratylystaný ǵylymdary akademııasynyń akademıgi ІZBASAROV Dúısebaı Saılaýbaıuly dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysy Túlkibas aýdanynda týǵan. Astrahan balyq ónerkásibi tehnologııalyq ınstıtýtyn, Máskeý tamaq ónerkásibi tehnologııalyq ınstıtýtynyń aspırantýrasyn, Máskeý memlekettik tamaq óndiristik akademııasynyń doktorantýrasyn bitirgen.

1973-1976 jyldary - Shymkent balyq kombınatynyń ınjeneri, aǵa ınjener-mehanıgi. 1976-1978 jyldary - Qazaq KSR Tamaq ónerkásibi mınıstrliginiń Ortalyq joba konstrýktorlyq bıýrosynyń jetekshi qurylymdaýshysy, sektor meńgerýshisi. 1978-1980 jyldary - Jambyl jeńil jáne tamaq ónerkásibi tehnologııalyq ınstıtýty Almaty fılılalynyń assıstenti. 1980-1984 jyldary - Máskeý tamaq ónerkásibi tehnologııalyq ınstıtýtynyń stajer-zertteýshisi, aspıranty. 1984-1996 jyldary - Jambyl jeńil jáne tamaq ónerkásibi tehnologııalyq ınstıtýty Almaty fılılalynyń oqytýshysy, aǵa oqytýshysy, dotsenti, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, kafedra meńgerýshisi, professory. 1996-1997 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Injenerlik akademııasynyń respýblıkalyq ǵylymı-ınjenerlik tehnologııalyq ortalyǵynyń dırektory. 1997-1998 jyldary - «Almaly» ǵylymı-óndiristik birlestiginiń bas dırektory. 1998-2007 jyldary - Qazaq jemis-jıdek jáne júzim sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory, «Aport» baqsha sharýashylyǵy, júzim sharýashylyǵy jáne sharap jasaý assotsıatsııasy basqarmasynyń tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Uqsatý jáne tamaq ónerkásibi ǵylymı-óndiristik ortalyǵynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2007 jyldyń jeltoqsanynan bastap - qazirgi qyzmetinde.

«Infrakrasnoe oblýchenıe ı sýshka rastıtelnogo syrıa», «Teorııa, tehnologııa ı tehnıka sýshkı pışevyh prodýktov», «Tehnologııa hranenııa plodov, ıagod ı vınograda», «Formırovanıe ı prognozırovanıe lejkosposobnostı ı kachestva plodov ıablonı ı vınograda» atty kitaptarynyń avtory.

45 jyl buryn (1966) Qazaqstan Respýblıkasy Іshki ister mınıstrliginiń Іshki áskerler qolbasshysy, General-maıor JAQSYLYQOV Rýslan Fatıhuly dúnıege keldi.

Almaty oblysy Qaskelen qalasynda týǵan. I.S.Konev atyndaǵy Almaty joǵary jalpy áskerı komandalyq ýchılışesin, M.V.Frýnze atyndaǵy Áskerı akademııasyn, Reseı Federatsııasy Qarýly Kúshteri Bas shtabynyń Áskerı akademııasynyń Joǵary akademııalyq kýrstaryn bitirgen.

1987-2006 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Іshki ister mınıstrliginiń Іshki áskerleriniń vzvod komandırinen ásker quramasynyń komandırine deıingi dárejege jetti. 2006-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Іshki ister mınıstrliginiń Іshki áskerler qolbasshysynyń orynbasary. 2007-2008 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Іshki ister mınıstrliginiń Іshki áskerler qolbasshysynyń birinshi orynbasary - Bas shtab bastyǵy qyzmetterin atqarǵan. 2008 jyldyń qyrkúıeginen bastap - qazirgi qyzmetinde.

KSRO jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń 14 medalimen marapattalǵan.

NAÝRYZDYŃ 5-І, SENBІ

Ázirbaıjanda dene shynyqtyrý jáne sport kúni. Ázirbaıjan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2005 jylǵy naýryzdyń 4-degi Jarlyǵymen bekitildi. Jyl saıyn atap ótiledi.

OQIǴALAR

65 jyl buryn (1946) Mıssýrı shtatyndaǵy Fýlton qalasynda Ýınston Cherchıll sóz sóılep, «Baltıkadaǵy Şetsınnen Adrıatıkadaǵy Trıestke deıin Eýropanyń ústinen temir shymyldyq jabyldy», dedi. Sodan beri «temir shymyldyq» tirkesi totalıtarızmniń balama ataýy retinde qoldanysqa enip ketti.

3 jyl buryn (2008) «Qazaqstan» telearnasynyń tarıhyna arnalǵan kitaptar jaryq kórdi.

Qazaq teledıdarynyń dáýiri 1958 jyldyń 8 naýryzynan bastalady. Dál sol kúni telearna habar tarata bastaǵan.

Onyń tarıhynan syr shertetin úsh birdeı kitaptyń tusaýy kesildi. 1958 jyly 5 saǵattyq baǵdarlamamen efırge shyqqan telequrylym búginde baǵdarlamasynyń 80 paıyzyn qazaq tilinde kórsetedi. Respýblıka halyqtyń 93,05 paıyzyna telehabar, al 80,17 paıyzyna radıo habaryn taratatyn elimizdiń bas arnasy deńgeıine kóterildi. Qudaıbergen Tursynnyń «Qazaq teledıdary», Qaınar Oljaıdyń qurastyrýymen jaryq kórgen «Ulttyq arna ulaǵaty», Ulbosyn Aıtólenniń «Áriptesterim meniń» atty týyndylarynda baǵdarlamalardyń tarıhynan, kórermen kóńilinen oryn alǵan Saǵat Áshimbaev, Nelı Omarova, Lázıza Aımasheva, Lasker Seıitov sııaqty tulǵalardyń ómirinen syr shertiledi.

1 jyl buryn (2010) Palgrave Macmillan baspasy Anıýshe Ansarı menHomer Hıkemniń «Juldyzdar týraly armanym: Iran qyzynan ǵarysh pıonerine deıin» (My Dream of Stars: From Daughter of Iran to Space Pioneer) atty kitabyn basyp shyǵardy.

Esterińizge sala keteıik, quramyna Mıhaıl Tıýrın, Maıkl Lopes-Alegrıa jáne Anıýshe Ansarı kirgen «Soıýz TMA-9» ǵarysh kemesiniń ekıpajy 2006 jyly qyrkúıektiń 18-inde «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵynan ushyrylǵan bolatyn. Shyqqan tegi ırandyq amerıkandyq Anıýshe Ansarı hanym sóıtip ǵaryshqa ushqan alǵashqy týrıst áıel jáne ǵaryshta bolǵan alǵashqy ırandyq atandy. Halyqaralyq ǵarysh stansysynda bolǵan segiz kúnde Ansarı birneshe ǵylymı tájirıbe jasady. Ol sondaı-aq ǵarysh sapary kezinde óz blogyn júrgizgen alǵashqy adam boldy.

ESІMDER

95 jyl buryn (1916-1989) Qazaq KSR Joǵary mektebiniń eńbek sińirgen qyzmetkeri, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, dotsenti JUMAǴALIEV Bıjan dúnıege keldi.

Batys Qazaqstan oblysy Jánibek aýdanynda týǵan. A.S.Pýshkın atyndaǵy Oral pedagogoıkalyq ınstıtýtyn, Joǵary partııa mektebin bitirgen.

1941-1942 jyldary - orta mektep dırektory. 1942-1943 jyldary - Fýrmanov pedagogıkalyq ýchılışesiniń dırektory. 1943-1945 jyldary - Joǵary partııa mektebiniń tyńdaýshysy. 1945-1948 jyldary - Qazaqstan kommýnısttik partııasy Ortalyq komıtetiniń dáriskeri. 1948-1952 jyldary - Qazaqstan kommýnısttik partııasy Ortalyq komıteti janyndaǵy Respýblıkalyq partııa mektebi dırektorynyń orynbasary. 1952-1989 jyldary - Almaty joǵary partııa mektebiniń tarıh kafedrasynyń meńgerýshisi, dekany, dotsenti, prorektory qyzmetterin atqarǵan.

Eńbek Qyzyl Tý ordenimen, Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmetti gramotalarymen marapattalǵan.

«Razvıtıe KPSS marksıstsko-lenınskogo ýchenııa o partıı» atty kitabynyń avtory.

55 jyl buryn (1956) Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrligi shtabtar bastyqtary Komıteti tóraǵasynyń orynbasary, General-maıor ÁLІMOV Rýslan Sádýaqasuly dúnıege keldi.

Soltústik Qazaqstan oblysynda týǵan. Blagoveşensk qalasyndaǵy joǵary komandalyq tank ýchılışesi, Áskerı akademııasyn, Reseı Federatsııasy Qarýly Kúshteri Bas shtabynyń Áskerı akademııasyn bitirgen.

1977-1986 jyldary - tank vzvodynyń, rotasynyń, batalonynyń komadıri. 1986-1989 jyldary - Áskerı akademııasynyń tyńdaýshysy. 1989-1993 jyldary - Shtab bastyǵy- tank polki komandıriniń orynbasary. 1993-1995 jyldary - motoatqyshtar polkiniń komandıri. 1995-1999 jyldary - Reseı Federatsııasy Qarýly Kúshteri Bas shtabynyń Áskerı akademııasynnyń tyńdaýshysy. 1999-2000 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri Bas shtabynyń jedel qımyldaý departamenti bastyǵynyń orynbasary. 2000-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi jetekshisiniń qaramaǵynda boldy. 2002-2004 jyldary - Shtab bastyǵy - «Batys» aımaqtyq qolbasshylyǵy áskerler qolbasshysynyń birinshi orynbasary. 2004-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrligi shtabtar bastyqtary Komıtetiniń jedel

qımyldaý departamentiniń bastyǵy, bastyǵynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

ІІ dárejeli «Aıbyn», «Dańq» ordenderimen jáne 8 medaldarmen marapattalǵan.

40 jyl buryn (1971) «Azyq-túlik kelisim shart korporatsııasy» AQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary OSPANOV Nurlan Eleýsizuly dúnıege keldi.

Semeı qalasynda týǵan. Qazaq memlekettik basqarý akademııasyn, Qazaq gýmanıtarlyq-zań ýnıversıtetin bitirgen.

1993-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrliginiń jetekshi mamany. 1995-1996 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Baǵaly qaǵazdar jónindegi ulttyq komıssııa basqarmasy bastyǵynyń orynbasary. 1996-1997 jyldary - «Termınal» aqparattyq-taldaý ortalyǵynyń dırektory. 1997-1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi basqarmasynyń bastyǵy. 1998-1999 jyldary - Aqmola oblystyq qarjy basqarmasy bastyǵynyń birinshi orynbasary. 1999-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi qarjy departamentiniń dırektory. 2004-2006 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıka jáne bıýdjetti josparlaý mınıstrligi Halyqaralyq ekonomıkalyq qatynastar departamentiniń dırektory. 2006-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Qarjylyq baqylaý jáne memlekettik satyp alý komıteti tóraǵasynyń orynbasary. 2007 jyldyń mamyrynan bastap 2007 jyldyń qazanyna deıin - «Azyq-túlik kelisim shart korporatsııasy» AQ Qarjy jónindegi basqarýshy dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2007 jyldyń qazanynan bastap - qazirgi qyzmetinde. «QazMaqta» AQ dırektor keńesiniń tóraǵasy.

NAÝRYZDYŃ 6-Y, JEKSENBІ

Balalardyń teledıdary men radıohabarlarynyń halyqaralyq kúni. Bul merekeli kúndi Kannda 1994 jyly sáýirde BUU-nyń (ıÝNISEF) Balalar qorynyń ókilderi jarııalady. Sol kezden bastap jyl saıyn naýryzdyń alǵashqy jeksebisin dúnıejúziniń barlyq teledıdar jáne radıokompanııalarynyń júrgizýshileri efır ýaqytyn balalarǵa jáne balalar baǵdarlamalaryna usynady.

Qazaqstan Respýblıkasy Teleradıokesheniniń dáýiri 1958 jyldyń 8 naýryzynda bastaldy. Dál osy kúni Almaty stýdııasynda alǵashqy baǵdarlama ótti. Sosyn bul stýdııa turaqty apta saıynǵy bes saǵattyq habarǵa aınaldy. Sodan keıingi jyldarda telestýdııalar respýblıkamyzdyń basqa da qalalarynda paıda bola bastady, telehabarlar búkil Qazaqstanǵa tarady. Baspa men kınonyń baı tájirıbesine, erekshe sapanyń qabilettiligine sene otyryp teledıdar ár úıge erkin kirip jáne ár otbasynyń múshesi boldy.

60-jyldary fýtbol matchtarynyń, kontsertterdiń, merekelik sharalardaǵy reportajdardyń tikeleı habarlary basty oryn aldy.

Qazaq teledıdarynyń bastaýynda kórnekti, daryndy ınjener Vıktor Ivanovıch Tıýlenev, qazaqstandaǵy alǵashqy áıel-ınjener Gúljan Tólegenqyzy Balfanbaeva, radıoteleortalyqtyń alǵashqy dırektorlarynyń biri Ramazan Saǵadıuly Faızýllın jáne taǵy da basqalary turdy.

Barlyq kezeńde de teledıdardyń betke ustarlary dıktorlar bolǵan. Qazaq teledıdarynyń alǵashqy dıktorlary Nellı Omarova, Zýlhııa Jumatova, Lıazıza Aımasheva, Orynbala Orazbaeva boldy. Sodan keıin Lasker Seıitov, Márııam Aıymbetova, Vsevolod Ivanov, Lıdııa Telmenko, Qajy Qorǵanov, Tynys Óteýbaev keldi. Qazirgi kúnge deıin sol kezdegi alǵashqy dıktorlar úlken kisilerdiń esinde, olar jańalyqtardy da, kontserterdi de jáne suhbattardy da ózderi júrgizgen.

Gana Respýblıkasynyń Memlekettik meıramy - Táýelsizdik kúni. Gana Respýblıkasy - Batys Afrıkadaǵy memleket. Astanasy - Akkra. Resmı tili - aǵylshyn tili. Memleket basshysy - prezıdent. Zań shyǵarý organy - bir palataly parlament.

Gana Respýblıkasy men Qazaqstan Respýblıkasy arasynda dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy tamyzdyń 14-de ornatyldy.

OQIǴALAR

3 jyl buryn (2008) Aqtóbe oblysynyń Qandyaǵashy stansasynda lokomotıvterge qyzmet kórsetý ortalyǵy ashyldy. Ortalyq burynǵy lokomotıv deposynda ornalasqan, «Lokomotıv servıs ortalyǵy» aktsıonerlik qoǵamy júrgizgen qalpyna keltirý jumystarynan keıin tolyǵymen ózgerdi, jáne zamanaýı jabdyqtarmen qamtylǵan, teplovozdarǵa tehnıkalyq kórsetýge jáne sapaly jóndeý jumystaryn júrgizýge arnalǵan. Ortalyqtyń birinshi kezektegi maqsaty - manevrlik lokomotıvterge tehnıkalyq qyzmet kórsetý. Jóndeý jumystaryna arnalǵan jabdyqtar Germanııada, Reseıde jáne AQSh-ta jasalǵan.

1 jyl buryn (2010) Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıtetinde «Shákárim jáne Sultanmahmut» atty kitaptyń tanystyrylymy ótti.

Kitaptyń avtory fılologııa ǵylymdarynyń doktory Arap Espenbetov. «Shákárim jáne Sultanmahmut» atty eki bólimnen turatyn kitaptyń tırajy 2 myń dana. Monografııanyń birinshi bóliminde ádebıettaný iliminiń ózekti máselelerimen qatar, Shákárimniń ádebı-jarııalanymdyq eńbekteri zerttelgen. Kitaptyń ekinshi bóliminde Sultanmahmuttyń shyǵarmashylyǵynda Abaı men Shákárimniń engizgen poezııa, proza, pýblıtsıstıka baǵyttaryna arnalǵan.

Arap Espenbetovtyń monografııasyn «Shákárim taný» ǵylymı-zertteý ortalyǵy basyp shyǵarǵan. Ortalyq «Shákárim álemi» toptamasynan 4 kitapty shyǵardy: Ǵarıfolla Esimniń «Naýka sovestı», Ábdiǵazy Baltabaıdyń «Shákárim álemi», Erlan Sydyqovtyń «Shákárim jáne Alashorda» jáne Shanbaı Turdyquldyń «Kýltýra ponıatıı».

ESІMDER

75 jyl buryn (1936-1983) aqyn, kóptegen aımaqtyq búkilodaqtyq jarystardyń júldegeri QOJAMURATOV Ómirzaq dúnıege keldi.

Ózbekstan Respýblıkasynyń Buqar oblysynda týǵan. Alǵashqy eńbek jolyn mektep muǵalimi, aýdandyq erikti sport qoǵamynyń tóraǵalyǵynan bastap, aýdandyq gazetterde ádebı qyzmetker, bólim meńgerýshisi bolyp jumys istedi. Tarıhı otany Qazaqstanǵa kelgennen keıin Qyzylorda qalasynda Halyq shyǵarmashylyǵy úıiniń ádisker mamany qyzmetin atqardy.

Shyǵarmalary elýinshi jyldardyń aıaǵynda aýdandyq, oblystyq, respýblıkalyq merzimdi baspasóz betterinde jaryq kóre bastaǵan. «Jıdeli Baısyn», «Tańǵy daýys», «Oı keshý», «Kún astynda - qudiret», t.b. jyr jınaqtary jaryq kórgen.

Ózbekstannyń qazirgi Naýaı oblysy, Úshqudyq qalasynyń №4 qazaq orta mektebine Ómirzaq Qojamuratov esimi berilgen.

70 jyl buryn (1941) Qazaq-brıtan tehnıkalyq ýnıversıtetiniń energetıka jáne munaı gaz ınjenerııasy fakýltetiniń dekany, professory, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory DÁÝKEEV Dıas Kenjebekuly dúnıege keldi.

Semeı qalasynda týǵan. Tomsk memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

1964-1992 jyldary - Qazaqstan Ǵylym akademııasynyń ıAdrolyq fızıka ınstıtýtynyń ınjeneri, kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, zerthana meńgerýshisi. 1992-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym jáne jańa tehnologııalar mınıstriniń orynbasary. 1996-1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ıadrolyq ortalyǵy bas dırektorynyń orynbasary, Taldaý ortalyǵynyń jetekshisi. 1999-2002 jyldary - «Qazaqoıl» UMK» JAQ Qarashyǵanaq departamentiniń úılestirýshisi. 2002-2004 jyldary - «QazMunaıGaz» UK» JAQ-ynyń menedjeri. 2004 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

«Radıatsıonno stımýlırovannaıa segregatsııa v metallah ı splavah» (birlesip shyǵarǵan), «Identıfıkatsııa modeleı dıffýzıı v defektnyh sredah po eksperımentalnym dannym posloınogo analıza» (birlesip shyǵarǵan), «Novyı podhod k ıssledovanııý otjıga defektov» (birlesip shyǵarǵan) atty kitaptarynyń avtory.

55 jyl buryn (1956) «Raýan» Baspa úıi» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń bas dırektory, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵy syılyǵynyń ıegeri QAZYǴULOV Sharhan Naǵmetuly dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysy Aral aýdanynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.

1981-1986 jyldary - Іle aýdandyq «Pýt Ilıcha» gazetiniń aýdarmashysy. 1986-1990 jyldary - Balqash aýdandyq gazetiniń redaktory. 1990-1994 jyldary - Іle aýdandyq «Pýt Ilıcha» gazetiniń redaktory. 1994-2002 jyldary - QR Úkimeti baspasóz qyzmetiniń konsýltanty. 2002-2004 jyldary - «QazMunaıGaz» UK» JAQ Qoǵammen baılanys jónindegi departamentiniń bas menedjeri. 2004-2007 jyldary - «Nur-Astana» gazetiniń bas redaktory qyzmetterin atqarǵan. 2007 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

55 jyl buryn (1956) Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy sotynyń sýdıasy ShEGENOV Morıak Smaǵululy dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysy Shet aýdanynda týǵan. Ebineı Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

1983-1989 jyldary - Jezqazǵan oblystyq kásipodaq keńesiniń nusqaýshysy, Jezqazǵan kólik prokýrorynyń kómekshisi. 1989-1992 jyldary - Jezqazǵan qalalyq sotynyń sýdıasy. 1992-1995 jyldary - Jezqazǵan oblystyq sotynyń qylmystyq ister jónindegi alqa tóraǵasy. 1995-2009 jyldary - Qaraǵandy oblystyq sotynyń qylmystyq ister jónindegi alqa tóraǵasy, sýdıasy qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldyń qyrkúıeginen bastap - qazirgi qyzmetinde.