QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 17 aqpan men 20 aqpan aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
ÚKІMET
17 aqpanda QR Syrtqy ister mınıstrliginde EQYU men Kóshi-qon jónindegi halyqaralyq uıymnyń «Kóshi-qon málimetterin saıasatty qalyptastyrýdyń berik negizi retinde jınaý» taqyrybyndaǵy keńesi ótedi.
17 aqpan kúni QR Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń qysqy spartakıada boıynsha ótetin jarystarynyń ashylýy bolady.
17 aqpanda «Astanalyq» iskerlik ortalyǵynda Qurylys isi jáne turǵyn úı kommýnaldyq sharýashylyq agenttiginiń tóraǵasy Serik Nokınniń qatysýymen «QR turǵyn úı qurylysyn qoldaý jónindegi memlekettik sharalar týraly» onlaın jelidegi konferentsııa ótedi.
PARLAMENT
17 aqpan kúni QR Parlamenti Májilisinde Petr Dmıtrıenko «Azyq-túlik baǵalaryn qalaı ustap turýǵa bolady» degen taqyrypta suhbat beredi.
QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM
17-18 aqpan kúnderi Mınskide Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna múshe elderdiń kelisilgen áleýmettik jáne demografııalyq saıasat Tujyrymdamasy jobasyn sońyna deıin daıyndaý men kelisý máselesi jónindegi sarapshy toptyń otyrysy ótedi.
ASTANA
17 aqpan kúni saǵat 10.00-de Kongress-Hollda Astana qalasynyń ákimi I.N. Tasmaǵambetovtiń elorda turǵyndaryna esep berý kezdesýi ótedi.
17 aqpanda Ortalyq saılaý komıssııasynda QR Prezıdenttigine úmitker Jambyl Aýjanuly memlekettik synnan ótetin bolady.
17 aqpan kúni QR Ortalyq saılaý komıssııasynda QR Prezıdenttigine úmitker Nursıla Sovetqazy memlekettik tilden emtıhan tapsyratyn bolady.
17 aqpanda QR Kásipodaqtar federatsııasynda kásipodaqtardyń N.Nazarbaevtyń kandıdatýrasyn aldaǵy saılaýǵa usynýǵa arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.
17 aqpan kúni Ulttyq Akademııalyq kitaphanada S.Zımanovtyń 90 jyldyǵyna arnalyp «Zań ǵylymy jáne Zımanov qoltańbasy» atty dóńgelek ústel bolady.
16-18 aqpan kúnderi Kongress-Holl saraıynda «HHІ ǵasyrdaǵy bilim berý men ǵylym» atty VІІІ Qazaqstan halyqaralyq kórmesi ótedi.
ALMATY
17 aqpan kúni Almatyda «Qalamyzǵa - Taza aýa» atty aılyq sharasynyń qorytyndysyn shyǵarýǵa arnalǵan dóńgelek ústel ótedi.
17 aqpanda QR Tuńǵysh Prezıdentiniń qorynda M.Áýezovtiń «Manas» kitabynyń tusaýkeseri ótedi.
AIMAQ
PAVLODAR OBLYSY
18-19 aqpanda Pavlodarda «Daryndy muǵalim - daryndy balalarǵa» degen ataýmen oblystyq pedagogıkalyq olımpıada ótedi.
ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.
AQPANNYŃ 17-І, BEISENBІ
Meıirimniń rııasyz kóriný kúni. Bul meıramnyń jalpy dúnıelik maǵynasy bar, bul meıramdy dúnıejúzi azamattyǵyna, ultyna, dinı senimderine qaramastan toılaıdy. Bul kúni uıymdastyrýshylardyń aıtýy boıynsha, barlyǵyna meıirimdi bolýǵa tyrysý kerek, jáı ǵana meıirimdi emes, sheksiz jáne paıdakúnemsiz meıirimdi bolý kerek.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2006) Almatyda «Barrelge yntyqtyq» atty derekti fılmniń tanystyrylymy boldy.
Avtorlardyń aıtýynsha, ekonomıkalyq jáne áleýmettik jaǵynan damýshy memleketterdiń basty faktory: saıasattyń ashyqtyǵy men halyq aldyndaǵy esep berýi bolý kerek. Fılm stsenarııiniń avtory, tanymal jýrnalıst Svetlana Krymovanyń aıtýynsha, fılm qazaqstandyqtardyń jáne álem jurtshylyǵynyń nazaryn osy saladaǵy, ıaǵnı munaı óndirý salasyndaǵy aqparattyń azdyǵyna aýdarýdy maqsat etken. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń ókilderi, «Munaı tabysy - qoǵam baqylaýyna!» koalıtsııasynyń ókilderi jáne munaı óndiriletin aımaq turǵyndarynyń pikirleri ózek bolǵan fılmdi «Kazakhstan Revenue Watch» baǵdarlamasy aıasynda «Soros-Qazaqstan» qorynyń granty boıynsha «Gala TV» telekompanııasy túsirgen.
5 jyl buryn (2006) Astanada Qaýipsizdik baǵyty» atty baǵdarlamanyń tanystyrylymy ótti.
Jynystyq joldarmen beriletin juqpaly aýrýlardyń jasóspirimderdiń arasynda taralýynyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan. «Qaýipsizdik baǵyty» dep atalǵan aqparattyq-tanymdyq kórmeniń shartty túrde alynǵan bes «beketi» bar. Onyń birinshisinde oqýshylar jynystyq aýrýlardyń berilý joldary týraly aqparat alsa, ekinshi «bekette» AQTQ, JQTB týraly negizgi suraqtarǵa jaýaptar beriledi. Al úshinshi «bekette» oqýshylar ózara senim men syılastyq týraly dáris alyp, tórtinshi jáne besinshi «beketterde» «qajetsiz» júktilikten saqtanýdyń amaldarymen tanysyp, densaýlyqty kútýdiń qanshalyq mańyzdy ekendigin túsinedi.
1 jyl buryn (2010) Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginde Til komıtetiniń Shaısultan Shaıahmetov atyndaǵy Tilderi damytýdyń úılestirý-ádistemelik respýblıkalyq ortalyǵy ázirlegen «Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik qyzmetshisiniń tildik portfeli» júıesiniń tusaýkeser rásimi ótti.
Osy júıeni ázirleý úshin Shaısultan Shaıahmetov atyndaǵy Tilderi damytýdyń úılestirý-ádistemelik respýblıkalyq ortalyǵyna mınıstrlik tarapynan tikeleı tapsyrma berilip, soǵan oraı tıisti jumys toby qurylǵan. Atalǵan jumys tobyna elimizge belgili lıngvıst ǵalymdarmen qatar jas mamandar, sondaı-aq memlekettik organdarda memlekettik tilge úıretip júrgen mamandar qatysqan. «Olardyń atqarǵan aýqymdy jumystarynyń arqasynda búgin memlekettik qyzmetshiniń tildik portfeliniń tusaýyn kesip otyrmyz. Bul buryn sońdy elimizde jasalmaǵan aýqymdy, júıeli, tolyqqandy, jan-jaqty ádistemelik júıe. Onyń quramynda búgingi zamanǵa saı aýdıo, vıdeo sııaqty barlyq tehnologııalarmen qamtylǵan 19 oqý-ádistemelik qural bar.
1 jyl buryn (2010) Almatyda Qazaqstandaǵy ulttyq ıdeıa týraly kitap jaryq kórdi.
«Qazaqstandaǵy ulttyq ıdeıany» zertteý barysyna barlyq basylymdar atsalysty. Saraptaýǵa túsken qazaq tildi, túrli pozıtsııadaǵy merzimdi basylymdar arasynda ortaq komponentter kezdesti, qazaq tili máselesine kelgende barlyq BAQ, memlekettik te, oppozıtsııalyq ta basylymdar birdeı ún qatty. Qazaq tili máselesi búgingi kúni eń ótkir másele bolyp otyrǵandyǵy anyqtaldy.
«Ultaralyq birlik, ulttardyń teń quqyqtyǵy sııaqty máseleni ár pozıtsııadaǵy BAQ teńdeı qarap otyr. Olar ár qyrynan jazyp, ár taraptan qaraǵanymen de, bul salada biryńǵaı konsensýs baıqaldy. Otansúıgishtik, patrıotızm máselesi, bylaı qaraǵanda jabyq, jasyryn sıpattaǵy qubylys sııaqty, degenmende bul oraıda BAQ - ulttyq ıdeıany qalyptastyrýshy, basty faktorlardyń biri retinde tanyldy.
Oqý quraly jýrnalısterge, gýmanıtarlyq fakýltettiń stýdentterine jáne saıasattaný, tarıh, fılosofııa, áleýmettaný, mass-medıa máseleleri qyzyqtyratyn jalpy kópshilikke arnalǵan.
1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymynyń Jedel áreket etý ujymdyq kúshteri týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Zańǵa qol qoıdy
1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uıymy ujymdyq qaýipsizdik júıesiniń kúshteri men quraldaryn jasyryn basqarý júıesin qurýdyń negizgi prıntsıpteri týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.
ESІMDER
80 jyl buryn (1931-1992) tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy syılyǵynyń laýreaty SÚLEIMENOV Ramazan Bımashuly dúnıege keldi.
Astana qalasynda týǵan. S.M. Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti), Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Tarıh, arheologııa jáne etnografııa ınstıtýtynyń aspırantýarsyn bitirgen.
1959-1988 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Tarıh, arheologııa jánee etnografııa ınstıtýtynyń kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, bólim meńgerýshisi, dırektorynyń orynbasary, dırektory. 1986-1992 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Qoǵamdyq ǵylymdar bólimshesiniń akademık-hatshysy. 1992 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasynyń Uıǵyrtaný ınstıtýty janyndaǵy Shyǵystaný ortalyǵynyń jetekshisi qyzmetterin atqarǵan.
Birneshe kitaptyń avtory, 240-tan astam ǵylymı eńbekteri jarııalanǵan. Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen, medalmen marapattalǵan.
70 jyl buryn (1941-2006) Qazaqstan Respýblıkasy Áleýmettik ǵylymdar akademııasynyń Qurmetti múshesi, qoǵam qaıratkeri SAǴITJANOV Serik Qabdyhalyquly dúnıege keldi.
Atyraý qalasynda týǵan. I.M.Gýbkın atyndaǵy Máskeý munaı ınstıtýtyn bitirgen.
1965-1967 jyldary - Gýrev mashına jasaý zaýytynyń sheberi, ınjener-tehnology, aǵa ınjeneri. 1967-1970 jyldary - «Baıshonas» munaı óndiristik basqarmasynyń mehanıgi, bas mehanıgi. 1970-1976 jyldary - «Jaıyqmunaı», «Dossormunaı» munaıgaz óndirý basqarmasynyń bas mehanıgi. 1976-1977 jyldary - Dossor eldi-mekenindegi óndiristik qyzmet kórsetý ortalyq qoımasynyń bastyǵy. 1977-1983 jyldary - Novobogatınsk aýdandyq partııa komıtetiniń ekinshi hatshysy. 1983-1985 jydary - Novobogatınsk aýdandyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy. 1985-1988 jyldary - Maqat aýdandyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy. 1988-1990 jyldary - Gýrev qalalyq Halyqtyq baqylaý komıtetiniń tóraǵasy. 1991-1992 jyldary - «Gýrevmunaıgazgeologııa» bas dırektorynyń orynbasary. 1992-1993 jyldary - Maqat aýdany ákimshiliginiń basshysy. 1993-1994 jyldary - Atyraý oblysy ákimshiligi basshysynyń orynbasary. 1994-1999 jyldary - «Teńizmunaıgaz» AQ-ynyń bas dırektory, prezıdenti. 1999-2000 jyldary - «Qazaqoıl-Embi» AAQ óndiristik qyzmet kórsetý ortalyq qoımasynyń bastyǵy. 2001-2002 jyldary - «Jigermunaıservıs» JShS-iniń dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2002 jyldan zeınetkerlik demalysynda bolǵan.
Qurmet ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
55 jyl buryn (1956) Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń Almaty oblysy boıynsha departamentiniń dırektory TÚIMEBAEV Baıseıit Qanseıituly dúnıege keldi..
Ońtústik Qazaqstan Alǵabas aýdanda týǵan. Qazaq hımııalyq tehnologııalyq ınstıtýtyn, Qazaq memlekettik basqarý akademııasyn bitirgen..
1979-1987 jyldary - Shevchenko plastmas zaýytynyń sheberi, ınjeneri, aǵa ınjeneri. 1987-1988 jyldary - Mańǵyshlaq oblystyq atqarý komıtetiniń jetekshi mamany, tóraǵa orynbasarynyń referenti. 1988-1989 jyldary - «Qarajan-bastermmunaı» munaı-gaz óndirý basqarmasynyń basqarma bastyǵy, Shevchenko qalasyndaǵy oblystyq turǵyn-úı kommýnaldyq sharýashylyǵynyń bólim bastyǵy. 1989-1992 jyldary - Shymken oblystyq atqarý komıteti tóraǵasynyń ekonomıkalyq keńesshisi, komıtet tóraǵasy birinshi orynbasarynyń kómekshisi, komıtet tóraǵasy orynbasarynyń kómekshisi. 1992-1999 jyldary - Ońtústik Qazaqstan ákimshiligi basshysy orynbasarynyń referenti, jetekshi mamany, Ońtústik Qazaqstan ákimi birinshi orynbasarynyń aǵa referenti,bas mamany. 1999-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý, básekelestikti qorǵaý jáne shaǵyn bıznesti qoldaý agenttigi Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha departamentiniń bólim meńgerýshisi. 2002-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý, básekelestikti qorǵaý jáne shaǵyn bıznesti qoldaý agenttigi - Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha departamentiniń dırektory, basqarma bastyǵy. 2007-2008 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy Báıdibek aýdanynyń ákimi, Qazaqstan Respýblıkasy Básekelestikti qorǵaý Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń Almaty oblysy jáne Almaty qalasy boıynsha aımaq aralyq ınspektsııasynyń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan. 2008 jyldan - qazirgi qyzmetinde.
Medalmen marapattalǵan.
AQPANNYŃ 18-І, JUMA
Gambııanyń ulttyq merekesi - Táýelsizdik kúni. 46 jyl buryn (1965) Gambııa táýelsizdik alǵanymen de Brıtan Dostastyǵynyń quramynda qaldy. 1588 jyly Afrıkanyń naq osy aýmaǵynda aǵylshyndardyń alǵashqy kolonııasy paıda bolǵan edi.
OQIǴALAR
3 jyl buryn (2008) Almatyda Ortalyq Azııa men Kavkazdaǵy alǵashqy aktýarıı mektebi ashyldy.
Ony Qazaqstan aktýarııler qoǵamy AQSh-tyń halyqaralyq damý jónindegi agenttiginiń qoldaýymen «Qarjylyq turaqtylyq úshin áriptestik» baǵdarlamasy aıasynda East West menegment Institute men birigip ashyp otyr. Igi iske Varshava jazǵy aktýarıı mektebin uıymdastyrýshylar da atsalysty. Mektep Ortalyq Azııa men Kavkazdaǵy saqtandyrý kompanııalaryna arnalǵan. «Oǵan Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Ózbekstan, Tájikstan, Ázirbaıjan, Armenııa, Grýzııa sııaqty elderdiń táýekeldi baǵalaýshy mamandary qatysýda. Bul Qazaqstan aktýarııleriniń úlken jetistigi. Óıtkeni biz ózimizdiń ǵana emes aımaqtaǵy basqa elderdiń de táýekeldi basqarýshy mamandary oqytýǵa úles qosady.
1 jyl buryn (2010) Jas sot oryndaýshylary úshin Pavlodar oblysynyń Sot ákimshiliginiń janynda qurylǵan oqý-ádistemelik ortalyq ashyldy.
Jumysqa qabyldanǵan zań oqý oryndarynyń túlekteri, ýnıversıtet baǵdarlamasynda «sot oryndaýshysy» degen kýrstyń bolmaýynan óz qyzmetterin tájirıbe barysynda ıgerýge májbúr.
Ortalyq jas mamandarǵa óz qyzmetteriniń qyry men syryn úırenýge kómektesetin bolady.
1 jyl buryn (2010) Almatyda «Denińiz saý bolsyn» degen atpen orys tilindegi otbasylyq jańa jýrnal jaryqqa shyqty.
Basylym Medeý aýdandyq shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý qaýymdastyǵynyń kómegimen jaryq kórip otyr. Jýrnaldyń basty baǵyty densaýlyq salasyn, salaýatty ómir saltyn nasıhattaý.
Basylymnyń ereksheligi - tegin taratylatyndyǵynda. 10 myń danamen shyǵatyn jýrnaldy qoǵamdyq oryndardan tabýǵa bolady.
ESІMDER
75 jyl buryn (1936) sýretshi, Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, Táýelsiz «Tarlan» syılyǵynyń laýreaty ISABAEV Isataı dúnıege keldi.
Almaty oblysy Aqsý aýdanynda týǵan. Máskeý polıgrafııalyq ınstıtýtyn bitirgen. Qazaq halqynyń «Er Tarǵyn», «Qambar batyr», «Qobylandy batyr», «Qozy Kórpesh - Baıan sulý» jyrlarynyń jelisi boıynsha salynǵan kórkem týyndylarymen tanymal boldy. Onyń kórnekti shyǵarmalarynyń biri - «Muhtar Áýezov - jazýshy» atty lınogravıýrasy. Abaı shyǵarmalarynyń jelisi boıynsha jazǵan avtolıtografııalyq eńbekteri tereń fılosofııalyq tolǵanysymen, sýretkerlik tiliniń náziktiligimen, aıqyndylyǵymen erekshelenedi. Onyń týyndylary halyqaralyq kórmelerge qoıylyp, túrli júldelerge ıe boldy.
65 jyl buryn (1946-2004) jazýshy, aýdarmashy, Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty ESLAMǴALIULY Muqades dúnıege keldi.
Batys Qazaqstan oblysy Syrym aýdanynda týǵan. Oral pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen.
1976-1979 jyldary - Oral oblystyq radıo-teledıdar komıtetiniń aǵa redaktory. 1979-1983 jyldary - «Jalyn» baspasynyń aǵa redaktory. 1983-1984 jyldary - «Qazaq ádebıeti» gazetiniń tilshisi. 1984-1990 jyldary - respýblıkalyq telearnada «Tamasha» oıyn-saýyq habarynyń bas redaktory. 1990-1993 jyldary - «Densaýlyq» jýrnaly bas redaktorynyń orynbasary. 1993-1995 jyldary - «Jazýshy» baspasynyń jetekshi redaktory. 1998 jyldan bastap Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń ádebı keńesshisi bolǵan. Jazýshynyń «Aqqý sazy», «Ekinshi tynys», «Qaıyrly tań», «Eki basqa dúnıe», atty povesteri men áńgimeleri, «Tolqyn men aǵyn», «Tuman ishindegi kósh» atty romandary, taǵy basqa kitaptary bar. Sondaı-aq «Tóle bı», «Partızan Qasym Qaısenov», «Aq bata», «Tamasha», «Jahansha Dosmuhamedov» atty jınaqtar qurastyrǵan. V.Raspýtın, V.Shýkshın, t.b. shet el jazýshylarynyń áńgimelerin qazaq tiline aýdarǵan. Onyń «Jazyqsyz tamǵan jas» atty pesasy Ǵabıt Músirepov atyndaǵy Jastar men balalar teatrynda jáne oblystyq teatrlarda qoıylǵan. 2001 jyly qalamgerge «Tuman ishindegi kósh» romany úshin Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵy berilgen.
65 jyl buryn (1946) «2011 jylǵy 7-qysqy Azııa oıyndaryn uıymdastyrý komıtetiniń atqarýshy dırektsııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń prezıdenti, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbegi sińirgen qaıratkeri, Qazaqstannyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, QULNAZAROV Anatóli Qojekenuly dúnıege keldi.
Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. Óskemen qalasyndaǵy pedagogıkalyq ınstıtýtty bitirgen.
1974-1979 jyldary - Óskemen qalasyndaǵy balalar sport mektebi dırektorynyń orynbasary, dırektory. 1979-1985 jyldary - Almaty qalasyndaǵy Qajymuqan atyndaǵy respýblıkalyq sport mektep-ınternaty dırektorynyń orynbasary. 1985-1987 jyldary - Qazaq KSR Oqý mınıstrliginiń bólim, basqarma bastyǵy. 1987-1997 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Jastar isi, týrızm jáne sport mınıstriniń birinshi orynbasary. 1997-1999 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý, bilim jáne sport Qazaqstan Respýblıkasy mınıstrligi Sport jáne dene tárbıesi komıtetiniń tóraǵasy. 1999-2000 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń keńesshisi. 2000-2006 jyldary - Dene tárbıesi ulttyq ǵylymı-tárbıe ortalyǵynyń dırektory. 2006-2010 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Týrızm jáne sport mınıstrligi Sport komıtetiniń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. 2010 jyldyń naýryz aıynan - qazirgi qyzmetinde.
2002 jyldan Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq olımpıada komıtetiniń birinshi vıtse-prezıdenti, 2007 jyldyń tamyz aıynan - Fýtbol federatsııasy atqarý komıtetiniń múshesi, KSRO-nyń jeńil atletıkadan sport sheberligine kandıdaty. Petrovsk ǵylym jáne óner akademııasynyń akademıgi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen muǵalimi. Onyń «Bilim júıesinde fýtbol klýbtaryn damytýdyń tujyrymdamasy», «Kúsh-qýattyq jeńil atletıka», «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy balalar men oqýshy jastardyń dene tárbıesi baǵdarlamasy», taǵy basqa oqý ádistemelik kitaptary bar.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmet gramotasymen jáne medalmen marapattalǵan.
AQPANNYŃ 19-Y, SENBІ
Búkilálemdik kıtter kúni. Búkilálemdik kıtter kúni - 1986 jyly Halyqaralyq kıt aýlaý (International Whaling Commission - IWC) komıssııasynda bekitilgen. Sol jyly aqpannyń 19-ynda Halyqaralyq kıt aýlaý komıssııasy dúnıejúzinde kıt aýlaý ónerkásibi men kıt etin satýǵa tıym salǵan. Biraq, aqpannyń 19-y kıtterdi qorǵaý kúni ǵana emes, sonymen birge barlyq muhıt pen teńiz sút qorektilerin qorǵaý kúni. Keıde ár memlekettiń ekologııalyq uıymdary jınalyp, osy kúndi tolyǵymen joǵalyp ketý ústindegi biregeı bir sút qorektini qorǵaýǵa arnaıdy.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2006) Kerlıng oıyny beınelengen jańa poshta markasy aınalymǵa endi.
Olımpıada oıyndarynyń jańa sport túriniń biri kerlıng oıynynyń barysy beınelengen, «33h27,5 mm kólemindegi poshta markasyn Rınat Japalov bezendirdi. Ol Beıjińdegi (QHR) poshtalyq tólem belgileri fabrıkasynda, 50 myń danamen basyldy.
3 jyl buryn (2008) Qazaqstan Respýblıkasynyń Reseıdegi Elshiliginiń qoldaýymen Máskeýdegi aımaqtyq Qazaq ulttyq-mádenı avtonomııasy osy qaladaǵy Ulttar úıiniń ǵımaratynda Keńes Odaǵynyń Batyry Álııa Moldaǵulova týraly «Ómirge aınalǵan erlik» kitabynyń tanystyrylymy ótti.
Qazaq halqynyń batyr qyzy Álııa Moldaǵulovanyń ómiri men eren erligi Qazaqstan men Reseı halyqtary dostyǵynyń máńgilik sımvolyna aınaldy. Kitap avtorlary Ǵalymjan Baıderbes pen Uzaqbaı Qaýys bir kezdegi jas boıjetkenniń taǵdyry týraly baıan ete kelip, onyń qaısar mineziniń qalaı qalyptasqany týraly tolǵandyrady.
3 jyl buryn (2008) Almatyda Jońǵar jáne Іle Alataýyndaǵy joǵalyp ketý ústindegi ósimdikterdiń túrleri týraly BUU Damý Baǵdarlamasy basyp shyǵarǵan kitaptyń tanystyrylymy boldy. Kitap «Rastenııa Djýngarskogo ı Zaılııskogo Alataý, nýjdaıýşıesıa v ohrane» dep atalady. Kitap 60 ósimdiktiń qysqa anyqtamasynan jáne fotosýretterden turady. Kitaptyń maqsaty tabıǵatty súıetin kópshiliktiń nazaryna ósimdikterdiń qundylyǵy týraly aqparatty jetkizý bolyp tabylady. Kitap Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń, Jahandyq ekologııalyq qordyń jáne BUU Damý Baǵdarlamasy jobasy qyzmetiniń sheńberinde shyǵaryldy.
ESІMDER
90 jyl buryn (1921) «Intellektýal-Parasat» JShS-niń prezıdenti, qoǵam qaıratkeri, zań ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasynyń akademıgi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Beıbitshilik pen rýhanı kelisim syılyǵynyń, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty ZIMANOV Salyq dúnıege keldi.
Atyraý qalasynda týǵan. Búkilodaqtyq zań ınstıtýtyn bitirgen. Uly Otan soǵysyna qatysqan.
1944-1945 jyldary - dıvızıon, mınomet polki, artılerııa polki komandıri bolyp, polkovnık shenimen áskerı qyzmetten bosaǵan. 1946-1947 jyldary - Gýrev oblystyq prokýratýrasynyń tergeýshisi, aǵa tergeýshisi. 1947-1948 jyldary - Qazaq KSR Prokýratýrasy janyndaǵy erekshe mańyzdy ister jónindegi tergeýshi. 1948-1952 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy quqyq sektorynyń aspıranty, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, sektor meńgerýshisi. 1952-1958 jyldary - Almaty memlekettik zań ınstıtýtynyń dırektory, Qazaq memlekettik ýnıversıteti zań fakýltetiniń dekany. 1958-1969 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Fılosofııa jáne quqyq ınstıtýtynyń dırektory. 1969-1976 jyldary osy ınstıtýttyń bólim meńgerýshisi bolǵan. 1976-1977 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Tóralqasynyń bas ǵylymı-hatshysy. 1992-1994 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Memleket jáne quqyq ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri. 1992-1993 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesi Ardagerler men múgedekter jónindegi komıtetiniń tóraǵasy. 1994-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesi Konstıtýtsııalyq zańnama jáne adam quqyǵy jónindegi komıtetiniń tóraǵasy. 1995-2005 jyldary - «Parasat» akademııalyq ýnıversıtetiniń rektory qyzmetterin atqarǵan. 2005 jyldan - qazirgi qyzmetinde. Atyraý oblysynyń Qurmetti azamaty.
Zımanovtyń ǵylymı zertteý eńbekteri memleket jáne quqyq tarıhy men teorııasyna, Qazaqstan men Ortalyq Azııanyń basqa da aımaqtarynda ulttyq memleketterdiń qalyptasýy men damýyna, Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik táýelsizdigine jáne basqa da ózekti máselelerge arnalǵan. Sonymen qatar ǵalymnyń qazaqtyń dástúrli quqyqtyq mádenıetine, sharıǵat zańdaryna qatysty birneshe ǵylymı eńbekteri jaryq kórgen. Zımanov «Qazaq KSR-iniń memlekettik egemendigi týraly Deklaratsııanyń» jobasyn daıyndaý jónindegi komıssııany basqaryp, «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik táýelsizdigi týraly» Konstıtýttsııalyq Zańnyń jobasyn daıyndaý jónindegi komıssııanyń jetekshi músheleriniń biri boldy. Ǵalym 2001-2002 jyldary 1-shi jáne 2-shi tomdary jaryq kórgen 10 tomdyq «Qazaqtyń ata zańdary» entsıklopedııasyna ǵylymı jetekshilik jasaǵan.
«Parasat», eki márte 1-shi dárejeli Otan soǵysy, Qyzyl Juldyz, Halyqtar dostyǵy ordenderimen, «Kavkazdy qorǵaǵany úshin», «Kenıgsbergti alǵany úshin» medaldarymen marapattalǵan.
AQPANNYŃ 20-Y, JEKSENBІ
Dúnıejúzilik áleýmettik ádilettilik kúni. BUU Bas Assambleıasynyń arnaıy qararymen 2007-inshi jylǵy jeltoqsannyń 18-inde jarııalanǵan.
Qararda halyqaralyq qaýymdastyq kedeıshilikti joıý salasynda, eńbekpen tolyq qamtamasyz etýde, laıyqty jumys taýyp berýde, erler men áıelder teńdigin saqtaýda, barlyq adamdar úshin áleýmettik jaıly jaǵdaı men ádilettilikti iske asyrýda kúsh-jigerdi odan ári arttyrý qajettiligi maquldanady.
OQIǴALAR
25 jyl buryn (1986) «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵynan «Mır» orbıtaldyq ǵarysh stantsııasy ushyryldy, ol kúrdeli kóp maqsatty ǵylymı-zertteý kesheni bolyp tabylady. 1986 jylǵy aqpannyń 20-ynda keshen orbıtaǵa shyǵaryldy. Sodan keıin 10 jyl ishinde alty modýl túıistirildi
1995 jyldan bastap stantsııany sheteldiń ekıpajdary qona bastady. Sonymen qatar stantsııaǵa 15 ekspedıtsııa qondy, onyń 14 halyqaralyq Sırııa., Bolgarııa, Aýǵanstan, Frantsııa (5 ret), Japonııa, Ulybrıtanııa, Avstrııa, Germanııa (2 ret), slovakııa, Kanada syndy elderdiń ǵaryshkerleri qatysty. Stantsııada barlyǵy 12 eldiń 104 ǵaryshkeri jumys istedi. «Mır - Shattl» baǵdarlamasynyń sheńberinde «Atlantıs», «Indevor», «Dıskaverı» kemeleriniń kómegimen 44 ǵaryshker jeti qysqa merzimdi saıahatta boldy.
2001 jylǵy naýryzdyń 23-inde stantsııa Tyńyq muhytynda sýǵa batyryldy.
5 jyl buryn (2006) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Sekıýrıtılendirý týraly» Zańǵa qol qoıdy.
Atalǵan Zań ekonomıkanyń naqty sektoryn qarjylandyrýdyń qazirgi bir túri retinde sekıýrıtılendirý ınstıtýtynyń qyzmeti men damýynyń quqyqtyq negizderin belgileıdi. Sondaı-aq Elbasy «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine sekıýrıtılendirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy. Osy Zańǵa sáıkes Qazaqstanda sekıýrıtılendirý ınstıtýtyn engizýge baılanysty birqatar zańnamalyq aktilerge ózgertýler engizildi.
5 jyl buryn (2005) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine saqtandyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy. Atalǵan Zań saqtandyrý salasyndaǵy zańnamany odan ári jetildirýge baǵyttalǵan.
3 jyl buryn (2008) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kitaphanasynda Amerıkan mádenıetiniń ortalyǵy ashyldy.
Jobanyń maqsaty - oqyrmandardy AQSh mádenıetinen habar beretin kitaptarmen, merzimindi basylymdarmen, teledıdar baǵdarlamalarymen jáne ınternetpen qamtamasyz etý. Sondaı-aq, osy eldiń mádenıet qaıratkerlerimen kezdesýler uıymdastyrylyp, arnaıy dárister men trenıngter ótkizilip turatyn bolady. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq kitaphanasynda álem halyqtarynyń 50-den astam tilinde jazylǵan kitaptardyń baı qory bar. Aǵylshyn tilindegi ádebıetterdiń sany 100 myń danadan asady.
ESІMDER
45 jyl buryn (1966) Qazaqstan Respýblıkasy Premer Mınıstri Keńsesi ındýstraldy-ınnovatsııalyq damý bólimi meńgerýshisiniń orynbasary BASEKEEV Ádilbek Álimjanuly dúnıege keldi.
Qyzylorda oblysy Lenınsk (qazirgi Baıqońyr) qalasynda týǵan. Lenınsk baılanys elektr tehnıkýmyn, Máskeý baılanys jáne aqparattandyrý tehnıkalyq ýnıversıtetin, Máskeý bıznes jáne aqparattyq tehnologııalar halyqaralyq ýnıversıtetin bitirgen. 1987-1993 jyldary - Lenınsk teleortalyǵynyń aǵa elektr mehanıgi. 1993-1994 jyldary - Lenınsk qalalyq ákimshiligi basshysynyń kómekshisi. 1994-1995 jyldary - Lenınsk qalalyq Jastar isi, týrızm jáne sport basqarmasynyń bastyǵy. 1995-1999 jyldary - Lenınsk qalalyq memlekettik múlik jáne jekeshelendirý jónindegi aýmaqtyq komıtetiniń tóraǵasy. 1999-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstri Keńsesi Óńirlik damytý jáne kadr jónindegi bóliminiń bas ınspektory. 2002-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi uıymdastyrý-baqylaý bóliminiń memlekettik ınspektory. 2004-2008 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Baıqońyr ǵarysh aılaǵyndaǵy arnaýly ókili qyzmetterin atqarǵan. 2008 jyldan - qazirgi qyzmetinde.
Medaldarmen marapattalǵan.
