QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 13-15 mamyr aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

PREZIDENT

13 mamyrda Almaty qalasynda QR Prezıdentiniń qatysýymen «Ǵylym jáne jastar ınnovatsııasy: tańdaý men jańarý strategııasy» ınnovatsııalardy damytý máselelerine arnalǵan keńes ótedi.

PARLAMENT

13 mamyrda Salyqtyq ákimshilendirý máseleleri boıynsha Qarjy mınıstrligi Salyq komıtetiniń tóraǵasymen kezdesý ótedi.

QOǴAM

26 sáýir men 25 mamyr aralyǵynda Іshki ister mınıstrligi respýblıkalyq «Nazar aýdaryńyz - baǵdarsham!» aılyǵyn ótkizedi. Bul aktsııanyń maqsaty - balalar jol-kólik jaraqatynyń aldyn alý jáne júrgizýshilerdiń nazaryn kámeletke tolmaǵan jaıaý júrginshilerge aýdarý.

6 mamyrdan bastap, «Degdar» gýmanıtarlyq qory, «JTI» kompanııasynyń qoldaýymen elimizdiń bes qalasynda - Astana, Almaty, Taldyqorǵan, Shymkent jáne Qaraǵandy qalalarynda Uly Otan soǵysy ardagerleriniń qurmetine klassıkalyq mýzykadan qaıyrymdylyq kontsertter ótkizedi.

23 mamyr men 2 maýsym aralyǵynda Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi halyqaralyq qutqarýshy bólimshelerdiń 16-shy «Qazspas-2011» halyqaralyq semınar - jıynyn uıymdastyrmaq.

ASTANA

13 mamyrda Munaıgaz salasyndaǵy qyzmetter men taýarlardy jetkizýshilerdiń forýmy ótedi.

13 mamyrda Astana qalasy ákimdiginde «Salamatty Qazaqstan» baǵdarlamasyn júzege asyrý aıasynda vedomstvoaralyq konferentsııa uıymdastyrylady.

13 mamyrda Zań jobasy jumystarynyń jáne basqalarynyń oryndalý barysy jaıly brıfıng ótedi.

13 mamyrda NATO Bas hatshysynyń Ortalyq Azııa jáne Kavkaz jónindegi Arnaıy ókili Djeıms Appatýraıdyń QR Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynyń tyńdaýshylar men oqytýshylarymen kezdesý bolady.

13 mamyrda Seıd Abý Bakkar Almodzardyń qatysýymen Dúnıejúzilik ıslam ekonomıkalyq forýmynyń uıymdastyrýshylyq sharalarynyń nátıjeleri shyǵarylady.

13 mamyrda «Astana daryny» jańa jýrnalynyń jaryqqa shyǵýyna arnalǵan tusaýkeser rásimi.

9 sáýirden 15 maýsymǵa deıin Astananyń Jeńis jáne Imanov kóshelerinde jol-qurylys jumystary júrgiziledi.

19-20 mamyr kúnderi Q.Qýanyshbaev atyndaǵy qazaq mýzykalyq drama teatrynda dramatýrg E.Jýasbektiń «ANTIVIRÝS» spektakliniń tusaýy kesiledi.

12-13 mamyr kúnderi Lev Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Ilenkov oqýlary-2011 sharasy aıasynda «Fılosofııa jáne mádenıet» atty HІІІ halyqaralyq ǵylymı konferentsııasy ótedi.

12 jáne 14 mamyr aralyǵynda NATO Bas hatshysynyń Ortalyq Azııa jáne Kavkaz jónindegi Arnaıy ókili Djeıms Appatýraıdyń Astanaǵa jumys sapary ótedi. Birqatar mınıstrlikter men vedomstvolarda ótkizýge josparlanǵan kezdesýler barysynda sheteldik qonaq Qazaqstan men Soltústik-Atlant alıans arasyndaǵy Áriptestik is-qımyldarynyń jeke Jospary aıasyndaǵy yntymaqtastyqty talqylap, Ortalyq Azııadaǵy aǵymdaǵy saıası jaǵdaı jóninde pikir almasady.

13 jáne 14 mamyrda Reseı Federatsııasy Syrtqy ister mınıstri Sergeı Lavrovtyń Qazaqstanǵa jumys sapary ótedi.

Baǵdarlamaǵa sáıkes kórshi eldiń syrtqy saıasat vedomstvosynyń jetekshisin Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev qabyldaıdy. Sondaı-aq, reseılik dıplomattyń Qazaqstan Syrtqy ister mınıstri Erjan Qazyhanovpen kelissózderi josparlanǵan.

Taraptar saıası, saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarly salalardaǵy Qazaqstan-Reseı yntymaqtastyǵynyń qazirgi jaǵdaıy men damý bolashaǵyn qarastyryp, halyqaralyq kúntártibindegi ózekti máseleler boıynsha pikir almasady dep kútilýde.

Qazaqstan men Reseıdiń aımaqaralyq jáne shekara boıy yntymaqtastyǵyn praktıkalyq negizde nyǵaıtý, energetıka jáne ǵarysh salalaryndaǵy yqpaldastyq pen 2010 jyldyń jeltoqsanynda eki memleket basshylarynyń Birlesken málimdesi bekitken 2011-2012 jyldarǵa birlesken is-qımyl Josparynyń tıimdi oryndalýyn qamtamasyz etý sharalary qarastyrylady.

Dıplomattar TMD, EýrAzEQ, Shanhaı uıymy, Azııa keńesi jáne Birikken Ulttar Uıymy sııaqty halyqaralyq birlestikter aıasyndaǵy ekijaqty yntymaqtastyqty talqylap, Ortalyq Azııada turaqtylyq men qaýipsizdikti nyǵaıtý sharalary men Kaspıı máseleleri tóńireginde pikir almasady.

Sergeı Lavrov pen Erjan Qazyhanov kezdesýiniń qorytyndysymen Birlesken kommıýnıkege qol qoıý josparlanǵan.

ALMATY

13 mamyrda «Ǵylymdaǵy jastar-2011» halyqaralyq jastar forýmynyń ekinshi kúni ótedi.

13 mamyrda QR Syrtqy ister mınıstri Erjan Qazyhanov Ispanııanyń burynǵy Syrtqy ister mınıstri M.Moratınospen kezdesýi ótedi.

13 mamyrda jazýshy-syqaqshy Mıhaıl Zadornov (Reseı) men Brendon Stoýnmen baspasóz máslıhaty ótedi.

13 mamyrda QR Syrtqy ister mınıstri Erjan Qazyhanov Reseı Federatsııasy Syrtqy ister mınıstri Sergeı Lavrovpen kezdesedi.

13 mamyrda «Dıplommen aýylǵa!» jastar forýmy ótedi.

10 jáne 13 mamyr aralyǵynda Almatyda Shanhaı yntymaqtastyq Uıymyna múshe memleketterdiń Ulttyq úılestirýshiler keńesiniń kezekti otyrysy ótýde.

Májiliske qatysýshylar ú.j. 14 mamyrda Almatyda ótetin Shanhaı uıymyna múshe memleketterdiń syrtqy ister mınıstrleri Keńesi jáne ú.j. 15 maýsymda Astanada ótetin Shanhaı uıymynyń 10 jyldyǵyna arnalǵan mereıtoılyq Sammıtke daıyndyq barysyn talqylaýda.

Úılestirýshiler keńesi Shanhaı uıymnyń aǵymdaǵy qyzmetin qadaǵalaýdy jáne basqarýdy júzege asyratyn organ, múshe memleketterdiń tıisti mınıstrlikteri men mekemeleriniń ózara árekettesýin uıymdastyrýshy bolyp tabylady.

14 mamyrda Almatyda Shanhaı uıymyna múshe memleketterdiń Syrtqy ister mınıstrleri Keńesiniń kezekti otyrysy ótkiziledi. Otandyq delegatsııaǵa syrtqy saıasat vedomstvosynyń basshysy Erjan Qazyhanov jetekshilik etedi.

Aldaǵy májilistiń negizgi maqsaty - Uıym qurylýynyń on jyldyǵyna arnalǵan mereıtoılyq Sammıtke daıyndyq barysyn talqylaý, ózekti halyqaralyq jáne aımaqtyq máseler boıynsha pikir almasý, Shanhaı uıymnyń bolashaǵyn damytý josparyn qarastyrý.

Syrtqy ister mınıstrler keńesi Shanhaı uıymy qyzmetiniń aǵymdaǵy máselelerin qarastyrady, onyń sheshimderin júzege asyrylýyn qamtamasyz etedi, kópjaqty yntymaqtastyqty damytý jáne jetildirý máselelerin múshe memleket basshylary Keńesiniń qaraýyna usynady.

29 mamyr kúni Almatyda avtoáýesqoılar merekesi ótedi.

ÁLEM

11-13 mamyr kúnderi Úndistannyń astanasynda Qazaqstan mádenıetiniń kúnderi ótedi .

18 mamyrda Máskeýdiń «Skolkovo» basqarý mektebinde RF prezıdenti Dmıtrıı Medvedevtiń alǵashqy keńeıtilgen baspasóz máslıhaty ótkiziledi.

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.

MAMYRDYŃ 13-І, JUMA

Qara teńiz flotynyń kúni. 1996 jyly bekitilgen. Qara teńiz flotynyń qurylǵanyna sáıkes jyl saıyn mamyrdyń 13-de atap ótiledi.

OQIǴALAR

19 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy men Fınlıandııa Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynastardy bekitý týraly kelisim jasaldy.

4 jyl buryn (2007) Sankt-Peterbor qalasyndaǵy «Nevskıı pıatochok» memorıalynda soǵys jyldary qyrǵyn urys bolǵan jerde «Pamıat jáne Slava» atty ınternatsıonaldy saıabaqtyń ashylý saltanatty ótti.

Uly Otan soǵysy jyldary Lenıngrad shaıqasyndaǵy qorǵaýshylardyń qurmetine saıabaqta 60 stella ornatylǵan, onyń ishinde qazaqstandyqtar da bar. Stellalardaǵy jazýlar ár ulttyń óz tilinde jazylǵan.

2 jyl buryn (2009) Elbasy Nursultan Nazarbaev Koreıa Respýblıkasynyń joǵary memlekettik nagradasy - «Mýgýnhva» (Máńgi gúldegen raýshangúl) ordenimen marapattaldy.

Qazaqstan men Koreıanyń dostyq baılanystarynyń damýyna zor úles qosqany úshin óz kezeginde Prezıdent Lı Men Bak Qazaqstannyń joǵary memlekettik nagradasy «Altyn Qyran» ordenimen marapattaldy.

2 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti, Reseı Federatsııasynyń Úkimeti jáne Túrikmenstannyń Úkimeti arasyndaǵy Kaspıı jaǵalaýy gaz qubyryn salýdaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

1 jyl buryn (2010) Qazaqstanda «KAZNEX INVEST» eksport jáne ınvestıtsııalar boıynsha Ulttyq agenttigi quryldy.

Jańa qurylǵan organnyń negizgi maqsaty eksportty damytý jáne jyljytýmen qatar Qazaqstan ekonomıkasyna tikeleı ınvestıtsııalar tartý bolyp tabylady.

Ulttyq agenttiktiń qyzmetine Qazaqstan aýmaǵynda ekonomıkanyń óńdeý sektorynda birlesken óndirister qurý maqsatymen jetekshi transulttyq kompanııalarmen ózara is-qımyl jasasý kiredi. El ekonomıkasynyń shıkizattyq emes sektorlaryna salym salýǵa daıyn sheteldik ınvestorlar úshin «KAZNEX INVEST» AQ bir tereze qaǵıdatymen qyzmetter usynatyn bolady

ESІMDER

75 jyl buryn (1936) jazýshy, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi, halyqaralyq «Alash» syılyǵynyń laýreaty QUMAROVA Shárbaný Muhıtqyzy dúnıege keldi.

Almaty oblysynyń Esik qalasynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen. «Sotsıalıstik Qazaqstan» gazetinde (qazirgi «Egemen Qazaqstan»), Qazaq KSR Mınıstrler Keńesiniń Kınematografııa jónindegi memlekettik komıtetinde, «Mádenıet jáne turmys» jýrnalynda, Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynda, «Jazýshy» baspasynda jumys istegen.

Sodan bergi ýaqytta «Terezeler», «Sáýirdiń aq tańy», «Áıel shyraǵy», «Qyzyl qaıyń» atty áńgime-povester jınaǵy, «Qulja joly» povesi, «Qazbaýyr bulttar» roman-tolǵaýy, «Sezim patshalyǵy» romany jaryq kórgen. Kóptegen shyǵarmalary TMD halyqtarynyń tilderine aýdarylǵan.

«Qurmet» ordenimen marapattalǵan. Esik qalasyndaǵy bir kóshege qalamger esimi berilgen.

45 jyl buryn (1966) «Shámshi» jýrnalynyń bas redaktory, sazger, Qazaqstan Jastar odaǵy syılyǵynyń laýreaty QURMANÁLІ Qaldybek Arystanbekuly dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysy Alǵabas aýdanynda týǵan. S.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen. 1989-1992 jyldary - Qazaqstan Jazýshylar odaǵy janyndaǵy «Juldyzdar» jastar-shyǵarmashylyq birlestiginiń tóraǵasy. 1992-1994 jyldary - Qazaqstan Jastar odaǵy Ońtústik Qazaqstan oblystyq komıtetiniń hatshysy. 1994-1996 jyldary - «Jas qazaq» gazeti bas redaktorynyń orynbasary. 1996-1997 jyldary - «Shartarap» baspasynyń bas redaktory. 1997-1998 jyldary - «Zerde» jýrnaly bas redaktorynyń orynbasary. 1999-2000 jyldary - «Zań» gazetiniń Almaty oblysy boıynsha menshikti tilshisi. 2000-2008 jyldary - «Jas qazaq» korporatsııasynyń prezıdenti qyzmetin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde 2008 jyldan bastap isteıdi.

Qyzyl Juldyz ordenimen marapattalǵan.

MAMYRDYŃ 14-І, SENBІ

Dúnıejúzilik ádiletti saýda kúni. Jyl saıyn mamyrdyń ekinshi senbisinde atap ótiledi, al mamyr aıy ádiletti saýda aıy dep esepteledi. Bul kún Dúnıejúzilik ádiletti saýda uıymynyń (World Fair Trade Organization) basqarýymen ótkiziledi, onda 70 memleketten 350 óndirýshi ujymy ádiletti saýda uıymyna qatysqany týraly jarııalaıdy.

Ádiletti saýda - bul tańbasy bar jáne tańbasy joq taýarlarǵa baılanysty halyqaralyq standarttar men qoǵamdyq saıasatty paıdalanýdy jaqtaıtyn qoǵamdyq qozǵalys. Damymaǵan elderden damyǵan elderge eksporttalǵan taýarlarǵa kóp kóńil bólinedi. Ádiletti saýdanyń taýarlary mynalar: sháı, kofe, kakao, banan, jáne de qol-óner týyndylary men kıim-keshek. Eń bastysy olar quldyq pen balalar eńbegin paıdalanbaı óndirilýi kerek.

Grýzııanyń Tamarobasy - Grýzınderdiń ulttyq merekesi. Áýlıe Tamara hanshaıymdy eske alý kúni. Ulttyq mereke retinde 1917 jyldan bastap atap ótiledi.

Paragvaı Respýblıkasynyń Ulttyq meıramy - Táýelsizdik kúni (1811). 1811 jyldan bastap atap ótiledi. Halyqtyń qysymymen ıspan gýbernatory óz ókilettiligin toqtatty. Ispanııanyń Paragvaıǵa bıligi júrmeıtin boldy. Paragvaı Ońtústik Amerıkanyń ortalyq bóliginde ornalasqan memleket. Soltústigi jáne soltústik-batysynda Bolıvııamen, soltústik-shyǵysy jáne shyǵysy Brazılııamen, ońtústik-shyǵysy, ońtústik jáne ońtústik-batysy Argentınamen shektesedi. Ákimshilik jaǵynan 19 departamentke bólinedi. Astanasy - Asýnson qalasy. Resmı tili - ıspan tili. Aqsha birligi - gvaranı. Eldi Prezıdent basqarady. Ol jalpy halyqtyq saılaý arqyly 5 jylǵa saılanady. Prezıdent ekinshi márte qaıta saılaýǵa túse almaıdy. Joǵary zań shyǵarýshy organy Kongress. Ol eki palatadan senat jáne depýtattar palatasynan turady.

OQIǴALAR

4 jyl buryn (2007) Qaraǵandy oblysynyń ákimdigi men Tabıǵı resýrstardyń Eýrazııalyq korporatsııasy yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy.

3 jyl buryn (2008) Astanadaǵy Qazaq Gýmanıtarlyq zań ýnıversıtetinde ıslam salasyn zertteýmen tanylyp júrgen tulǵa ıÝrıı Mıhaılovtyń «Qurandy túsinetin kez keldi» atty kitabynyń tusaýkeseri boldy.

Ár kez kóptegen oıshyldardy, ǵalymdardy, ádebıetshilerdi rýhtandyryp, qyzyqtyrǵan bul dindi musylman bolmasa da, sheber dintanýshy bolmasa da avtor adal nıetpen tanýǵa, ádil baǵalaýǵa tyrysqan. Islamǵa ádil jáne shynaıy kózqaraspen qaraýǵa, ıslam iliminiń negizin jáne ıslam mádenıetin túsinýge múmkindik ashqan. Kitap saıasatkerlerge, memlekettik qyzmetkerlerge jáne ıslam dúnıetanymynyń shyǵarmashylyq áleýetiniń erekshe fenomeni neden quralatynyn, onyń áleýmettik doktrınasynyń negizinde ne jatqanyn bilgisi keletin jandarǵa arnalǵan.

3 jyl buryn (2008) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «ıAdrolyq terrorızm aktilerimen kúres týraly halyqaralyq konventsııany ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń zańyna qol qoıdy.

2 jyl buryn (2009) Semeıde Shyǵys Qazaqstandaǵy tuńǵysh «Kókserek» atty aýdıokitap shyqty. Kitapty «Alfa Marıno» jarnama stýdııasy qazaq ádebıetiniń klassıgi Muhtar Áýezovtyń hıkaıasy boıynsha shyǵardy.

Ideıanyń avtory «Qazaqstan - Semeı» telearnasynyń qyzmetkeri Qýat Ahmedjanov. Uzaqtyǵy 1 saǵat 5 mınýttyq ádebı shyǵarmany dybystandyrǵan da ózi. Shyǵarýshylar aýdıokitaptyń alǵashqy jıyntyǵyn qaladaǵy mektep-ınternattarǵa syılyq retinde tabystady.

2 jyl buryn (2009) Kıev qalalyq keńesiniń 2008 jylǵy 18 jeltoqsandaǵy sheshimimen Shevchenko aýdanyndaǵy Kýzmınskaıa kóshesi qazaq poezııasynyń alyby Jambyl Jabaevtyń esimine aýystyryldy. 2009 jylǵy mamyrdyń 8-de osy kóshede Jambyl Jabaevtyń memorıaldyq taqtasy resmı túrde saltanatpen ashyldy.

1 jyl buryn (2010) Rejısser Ermek Tursynovtyń «Kelin» fılmi Monakoda ótken dástúrli Halyqaralyq qaıyrymdylyq kınofestıvalinde bas júldeni jeńip aldy.

2011 jylǵy mamyrdyń 5-i men 11-i aralyǵynda ótken festıvalge ıslandııalyq aktrısa Anıta Brıem bastaǵan qazylar alqasy tórelik etti.

«Kelin» fılmi «Úzdik oıyn fılmi» atalymynda jeńimpaz atandy. Bul atalym boıynsha onyń negizgi qarsylasy - rejısser Florıan Gallenbergenniń (Germanııa) tarıhı oqıǵaǵa negizdelgen «Djon Rabe» fılmi boldy. Ol - qytaılyqtardy ajaldan qutqarýshy úshin qolynan kelgenniń bárin jasaǵan «Siemens» korporatsııasynyń nemis dırektorynyń ómiri týraly baıandaıtyn drama.

Festıvalde úzdik oıyn fılmderimen qatar, «Úzdik derekti fılm», «Úzdik qysqametrajdy fılm» atalymdary da tanystyryldy.

1 jyl buryn (2010) Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Saıram aýdanynda birden - shujyq ónimderi men mıneraldyq sý óndiretin eki jańa kásiporyn iske qosyldy.

«Alma» aýyldyq óndiristik kooperatıvi - shujyq tsehy Qarasý aýylynda ashyldy. Kásiporynnyń qýaty keń kólemdi ónim túrlerimen qatar, táýligine 1200 kılá et óndire alady.

«Mankent-akva» mıneraldyq sý shyǵaratyn tseh Mankent aýylynda ashyldy. Onyń qýaty bir aýysymda 3,5 myń bótelke sý shyǵarý.

ESІMDER

70 jyl buryn (1941) belgili akter, Qazaqstan Respýblıkasynyń halyq ártisi, KSRO Kınematografıster odaǵynyń úzdigi, KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty YQTYMBAEV Nurjuman Baıjumanuly dúnıege keldi.

Almaty oblysy Kerbulaq aýdanynda týǵan. Almaty mýzyka ýchılışesin, Panfılov pedagogıkalyq ýchılışesin jáne «Qazaqfılm» stýdııasy janyndaǵy akterlik stýdııany bitirgen, Qazaq Memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtyn támamdaǵan. Kınodaǵy mansaby kezdeısoq bastalǵan. Bolashaq kınoakterdiń aýylyna kelgen «Mazasyz tań» fılminiń túsirý toby ony fılmge túsirýge shaqyrady. 1968 jyldan «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń akteri.

Akter kınoda árqıly bolmysty, minezdi keıipkerler beınesin jasady, mysaly, «Adamdar arasyndaǵy bóltiriktegi» tuıyq, qatań minezdi, «Stalınge syılyqtaǵy» jumsaq minezdi, biraq birbetkeı, al «Barlaýshydaǵy» qarapaıym, shyǵysqa tán danalyq kórinetin keıipkerler, taǵy basqalar. Akterdiń sońǵy jumystarynan frantsýz akteri J.Depardemen birlesip túsken «Kesh oıanǵan mahabbat» fılmin ataýǵa bolady. Akter anımatsııalyq lentalardy dybystaýǵa da qatysady. («Qadyrdyń baqyty», 2000).

2007 jyly «Jol qaraýshy» fılmindegi roli úshin «Adal júrek» kınofestıvalinde Bas júldeni, 2009 jyly «Sháken juldyzdary» festıvaliniń eń úzdik akteri, 2009 jyly Cheboksarydaǵy MKF - «Stalınge syılyq», «eń úzdik er roli úshin» syılyǵyn, Qasym roli úshin Búkilamerıkalyq ónerdi qoldaý assotsıatsııasynyń arnaıy júldesine («Stalınge syılyq») ıe bolǵan.

55 jyl buryn (1956) Aqmola oblysy ákiminiń orynbasary, joǵary kategorııaly menedjer, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory ÁDІLBEKOV Dáýren Zekenuly dúnıege keldi.

Novosibir elektrotehnıkalyq ınstıtýtyn, Máskeýdiń halyq sharýashylyǵy akademııasyn bitirgen. Eńbek jolyn 1974 jyly Semeı oblysy Úrjar aýdany «Bahty» keńsharynda bastaǵan. Keıinnen Almaty qalasyndaǵy №1 Trolleıbýs parkinde sheber, aǵa sheber, tseh bastyǵy, Tramvaı deposynyń bas ınjeneri, dırektory bolǵan. 1989-1992 jyldary - Almaty qalasy Sovet aýdandyq atqarý keńesi tóraǵasynyń orynbasary. 1992-1994 jyldary - Almaty qalasy Sovet aýdandyq ákimshiligi basshysynyń birinshi orynbasary. 1994 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesiniń depýtaty bolyp saılanǵan. 1995-1997 jyldary - Qazaqstannyń kásipkerlikti damytý jáne qoldaý ortalyǵy bas dırektorynyń birinshi orynbasary. 1997-1998 jyldary - Kókshetaý oblysy ákiminiń birinshi orynbasary, Soltústik Qazaqstan oblystyq ekonomıka basqarmasynyń bastyǵy, Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstri Keńsesi Saraptama-taldaý bóliminiń sektor meńgerýshisi. 1998-2004 jyldary - Aqmola oblysy ákiminiń orynbasary, Kókshetaý qalasynyń ákimi. 2004-2005 jyldary - Aqmola oblysy ákiminiń orynbasary. 2005-2006 jyldary - Kókshetaý ekonomıka jáne menedjment ınstıtýty kafedrasynyń professory. 2006-2008 jyldary - «Qazaqstan temir joly» Ulttyq kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamy «Temir jol jylý» aktsıonerlik qoǵamynyń vıtse-prezıdenti, Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrligi Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıtetiniń Esil departamenti bastyǵynyń mindeti atqarýshysy, Kókshetaý ekonomıka jáne menedjment ınstıtýty kafedrasynyń professory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde 2008 jyldyń qazan aıynan bastap isteıdi.

«Qurmet» ordenimen, «Astana» medalimen marapattalǵan.

MAMYRDYŃ 15-І, JEKSENBІ

Halyqaralyq otbasy kúni. 1993-inshi jyldan BUU Bas Assambleıasynyń qararymen bekitilgen.

Bul kúndi belgileý álemdik qaýymdastyqtyń otbasynyń qazirgi jaǵdaıy men onyń qoǵam ómirindegi jáne óskeleń urpaq tárbıesindegi mańyzyna alańdaýshylyq týǵyzýyna oraı júzege asyp otyr. Adam ómiri otbasynan bastalady, azamat bolyp qalyptasýy da osynda órbıdi. Otbasy - súıispenshiliktiń, qurmetteýdiń, yntymaqtastyq pen úıir bolýshylyqtyń oshaǵy, ıaǵnı, kez-kelgen zııaly qoǵamnyń dińgegi, onsyz adam ómir súre almaıtyn qundylyq negizi. Otbasynyń aman-saýlyǵy - árbir eldiń damýy men kelesheginiń ólshemi.

Búkildúnıejúzilik Juqtyrylǵan qorǵanysh tapshylyǵy belgisi (JQTB) qurbandaryn eske alý kúni. 1983 jyldan bastap, mamyrdyń úshinshi jeksenbisinde atap ótiledi.

Armenııanyń Áýe qorǵanysynyń kúni. 1992 jylǵy mamyrda Armenııa Respýblıkasynyń Qarýly Kúshteriniń áýe qorǵanys bólimsheleriniń qurastyrylýy aıaqtaldy. Osy ýaqyttan bastap mamyrdyń úshinshi jeksenbisi Armenııanyń qarýly kúshterinde Áýe qorǵanys kúni bolyp atap ótiledi.

OQIǴALAR

100 jyl buryn (1911) «Atbasar mys kenderi» aktsıonerlik qoǵamynyń rýdnıkterinde jumysshylar ereýilge shyqty.

19 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Ulttyq ıadrolyq ortalyq jáne Atom qýaty jónindegi agenttik quryldy.

19 jyl buryn (1992) Qazaqstan, Armenııa, Qyrǵyzstan, Reseı jáne Ózbekstan memleketteri arasynda ujymdyq qaýipsizdik týraly kelisimge qol qoıyldy.

12 jyl buryn (1999) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik qupııalardy qorǵaý jónindegi agenttigi quryldy.

5 jyl buryn (2006) Almatyda bastalǵan «Qazaqstandaǵy PR kúnderi» merekesi sheńberinde tuńǵysh ret stýdenttik «PR-seıshn» otyrysy ótti. Dóńgelek ústel basyna jınalǵan QR Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń ókilderi, jurtshylyqpen baılanys mamandaryn daıyndaıtyn respýblıkadaǵy ozyq joǵary oqý oryndarynyń oqytýshylary jáne PR-agenttikterdiń basshylary men osy mamandyqta oqıtyn stýdentter kommýnıkatıvti sala mamandaryn daıarlaý máselelerin qarastyryp, pikir almasty. Stýdentterdiń elimizdegi PR salasyndaǵy máseleler jóninde júrgizgen zertteý nátıjesi boıynsha, osy salada bilim beretin oqytýshy kadrlardyń jetkiliksizdigi (46,5 paıyz), oqytýshy mamandardyń tájirıbesiniń tómendigi (32,8 paıyz), atalmysh mamandyqty ózge mamandyqtardan ajyrata almaý jáne Qazaqstandaǵy osy saladaǵy oqýlyqtardyń jetkiliksizdigi máseleleri atap ótildi. Shara barysynda qazaqstandyq «PR-shy» klýbynyń uıymdastyrýymen stýdentter arasynda ótkiziletin «Eń úzdik PR-joba» baıqaýynyń jeńimpazdary marapattaldy.

4 jyl buryn (2007) Elbasy Nursultan Nazarbaev eńbek qatynastaryn quqyqtyq retteýdiń jańa modelin bekitetin, elimizdiń ekonomıkalyq damýynyń osy zamanǵy talaptaryna jáne eńbek salasyndaǵy halyqaralyq standarttarǵa jaýap beretin Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek kodeksine qol qoıdy.

Sonymen qatar, Elbasy «Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek kodeksin qoldanysqa engizý týraly» Zańǵa, sondaı-aq «Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek máselelerin retteıtin birqatar zańnamalyq aktilerin qoldanystaǵy zańdardy jańadan qabyldanǵan Eńbek kodeksine sáıkestendirýge baǵyttalǵan ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańyna qol qoıdy.

2 jyl buryn (2009) Berlınde Qazaqstannyń Germanııadaǵy jyly aýqymynda «Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵy» AQ-nyń («Bolashaq») Germanııadaǵy jáne Eýropadaǵy qurylyqtyq elderdegi ókildikteri resmı túrde ashyldy.

ESІMDER

110 jyl buryn (1901-1991) qoǵam qaıratkeri, ekonomıka ǵylymynyń kandıdaty TAIBEKOV Elýbaı Bázimuly dúnıege keldi.

Aqmola oblysy Qorǵaljyn aýdanynda týǵan. Orynbordaǵy zootehnıkalyq-maldárigerlik tehnıkýmynyń daıarlaý bólimin, mılıtsııa mektebin jáne Máskeýdegi K.Tımırıazev atyndaǵy aýyl sharýashylyǵy akademııasyn bitirgen. 1935-1951 jyldary aralyǵynda Qazaq aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtynda, Qazaq KSR Jer sharýashylyǵy halyq komıssarıatynda, Qazaqstan Kompartııasynyń Aqtóbe oblystyq komıtetinde túrli laýazymdy qyzmetter atqarǵan. 1951-1955 jyldary - Qazaq KSR Mınıstrler Keńesiniń tóraǵasy, 1955-1957 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblystyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy, 1957-1961 jyldary - Qazaq aýyl sharýashylyǵy akademııasynyń akademık-hatshysy, bólim meńgerýshisi, 1961-1963 jyldary - Qazaq aýyl sharýashylyq ınstıtýtynyń rektory, 1963-1977 jyldary osy ınstıtýttyń aýyl sharýashylyǵy ekonomıkasy kafedrasynyń meńgerýshisi bolǵan. 1977 jyly zeınet demalysyna shyqqan.

Eki márte Eńbek Qyzyl Tý ordenimen, 1-shi dárejeli Otan soǵysy, «Qurmet belgisi», Qazan revolıýtsııasy ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.

110 jyl buryn (1901-1988) ánshi (tenor), Qazaqstannyń halyq ártisi, Búkilqazaqstandyq halyq ónerpazdary sletiniń júldegeri ÁBІShEV Nuǵyman dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysy Egindibulaq aýdanynda týǵan. 1935-1960 jyldary Qazaq memlekettik fılarmonııasynda, 1960-1970 jyldary «Qazaqkontsertte» ánshi bolǵan. Ol Abaı, Birjan sal, Aqan seri, Jaıaý Musa jáne basqa da halyq kompozıtorlarynyń ánderin nasıhattaýda eleýli eńbek etti.

«Qurmet belgisi» ordenimen marapattalǵan.

85 jyl buryn (1926-1994) aqyn, sazger TÁJІBAEV Bákir dúnıege keldi.

Aqtóbe oblysy Baıǵanın aýdanynda týǵan. 1941 jyldan bastap Temir pedagogıka ýchılışesinde oqyp, Juryn (qazirgi Muǵaljar) aýdandyq gazetinde, aýdandyq komsomol komıtetinde istegen. 1950 jyly Almaty teatr-sýret ýchılışesi janyndaǵy kıno-akterik bólimin bitirgennen keıin, birtalaı jyl Jambyl, Shymkent oblystyq teatrlarynda akterlikpen shuǵyldanǵan. 1958 jyldan Abaı atyndaǵy Qazaq opera jáne balet teatry ádebı bóliminiń meńgerýshisi bolǵan. Keıin Almaty oblystyq Halyq shyǵarmashylyǵy úıinde, Qazaq KSR Teatr qoǵamynda jumys jasaǵan. 1974 jyldan bastap biryńǵaı shyǵarmashylyq jumyspen aınalysqan. Onyń birneshe jyr jınaqtary, keń taraǵan ánderi men án sózderi, dramalyq shyǵarmalary bar. «Jas Dáýren», «Aqbulaq», «Áppaǵym-aý, Áppaǵym», «Gúlsiń-aý» ánderi bar. Onyń óz oryndaýyndaǵy ánderi «Melodııa» fırmasynan kúıtabaq bolyp shyqqan. «Qamar sulý» operasy lıbrettosynyń avtory.

80 jyl buryn (1931-1989) akter, Qazaqstannnyń halyq ártisi, KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty NOǴAIBAEV Ydyrys dúnıege keldi.

Almaty oblysy Talǵar qalasynda týǵan. Máskeýdegi A.V.Lýnacharskıı atyndaǵy Memlekettik teatr óneri ınstıtýty janyndaǵy qazaq stýdııasyn bitirgen. 1954 jyldan bastap Qazaq drama teatrynyń quramynda qyzmet etip, 1970 jyldan bastap Almaty memlekettik óner ınstıtýtynyń akterler fakýlteti men respýblıkalyq estrada stýdııasynda pedagogıkalyq qyzmetpen shuǵyldanǵan. Ol «Abaı», «Qara Qypshaq Qobylandy», «Qozy Kórpesh-Baıan sulý», «Asaýǵa-tusaý», «Qan men ter», t.b. qoıylymdarda oınaǵan. 1955 jyldan bastap «Mazasyz kóktem», «Asý», «Botakóz», «Alǵashqy muǵalim», «Shyńdaǵy shynar», «Qyz Jibek», «Qıly kezeń», t.b. kórkem fılmderge túsip, ulttyq kıno óneriniń damýyna eleýli úles qosty. Gastroldik saparmen Qazan, Ýfa, Núkis, Shıraz (Iran) qalalarynda óner kórsetken.

«Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

70 jyl buryn (1941) aqyn, sazger, Respýblıkalyq «Jalyn» báıgesiniń júldegeri, Platınaly Tarlan syılyǵynyń laýreaty, Túrki poezııasy halyqaralyq festıvaliniń, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Іlııas Jansúgirov atyndaǵy syılyǵynyń laýreaty SAPARBAI Israıl dúnıege keldi.

Ózbekstan Respýblıkasy Samarqand oblysynda týǵan. Shymkent pedagogıka ınstıtýtyn bitirip, osy oblystyń «Ońtústik Qazaqstan» gazetinde istegen. 1973-1975 jyldary Almaty joǵary partııa mektebin bitirgen. Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Shymkent oblysaralyq bólimshesinde, «Jalyn» baspasynda, «Qazaq ádebıeti» gazetinde, «Jazýshy» baspasynda, «Qazaqfılm» telestýdııasynda, Syrtqy ister mınıstrligi TMD elderi departamentinde jaýapty qyzmetter atqarǵan. 1998-1999 jyldary Ózbekstan Respýblıkasyndaǵy Qazaqstan elshiliginde 2-nshi hatshy bolǵan. Ol 70-ke jýyq ánder men 150-ge tarta án mátinderiniń avtory. «Aýyldan kelgen arý», «Ámir-Temir», «Abaı-Toǵjan», «Syǵan serenadasy», «Mahabbat meıramy» atty pesalary teatr sahnasynda qoıylyp keledi.