QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 12-14 tamyz aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ELBASY

12 tamyz kúni Astanada UQShU-ǵa múshe memleket basshylarynyń beıresmı kezdesýi ótedi.

ÚKІMET

12 tamyz kúni QR Qurylys isteri jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq jónindegi agenttiginde TKSh-ny qaıta jańǵyrtý baǵdarlamasyn júzege asyrýdy jarııalaýǵa qatysty jıyn bolady.

ASTANA

12 tamyz kúni«BNews.kz» Aqparat agenttiginiń stýdııasynda «DAMU» kásipkerlikti damytý qory» AQ Basqarma tóraǵasy Lázzat Ibragımovanyń qatysýymen on-laın jelidegi konferentsııa ótedi.

ALMATY

12 tamyzda Almatyda «Jumys isteıtin strategııa!» atty semınar ótedi.

12 tamyz kúni qaladaǵy №173 mektepte QR Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyn atap ótý aıasynda sporttyq is-shara ótedi.

12 tamyzda Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde ekinshi deńgeıli banktter beretin bilim alý kredıtterin túsindirý boıynsha brıfıng ótedi.

SPORT

12 tamyz ben 23 tamyz aralyǵynda Qytaıdyń Shenchjen qalasynda 26-shy Búkilálemdik jazǵy Ýnıversıada ótedi, oǵan qazaq sportshylary da qatysady. Qazaqstan quramasynyń 103 sportshysy sportyń 11 túri boınysha óner kórsetedi.

9 tamyz ben 13 tamyz aralyǵynda Astanada QR Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan QR Prezıdenti kýbogy úshin shaıbaly hokkeıden Halyqaralyq týrnır ótýde.

QOǴAM

2011 jyldyń 1 shildesi men 10 qarashasy aralyǵynda «Zerde» Ulttyq Infokommýnıkatsııalyq holdıngi» AQ Baılanys jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen «Elektrondyq úkimet» jumysy taqyrybyndaǵy eń úzdik materıalǵa jýrnalıster arasynda shyǵarmashylyq konkýrs jarııalady.

1 tamyz ben 30 qyrkúıek aralyǵynda respýblıkalyq aktsııa aıasynda Astanada «Mektepke barar jol» aktsııasy ótedi .

9-13 tamyzda Astanada QR Prezıdentiniń kýbogy úshin Shaıbaly hokkeıden halyqaralyq týrnır ótedi .

SYRTQY SAıASAT

16 shilde men 8 tamyz aralyǵynda Ýhan qalasynda (Qytaı, Hýnan provıntsııasy) «Qytaı tiliniń kópiri» atty qytaı tili men mádenıetiniń 10-shy mereıtoılyq búkilálemdik stýdentter baıqaýy ótedi. Oǵan Qazaqstan stýdentteri de qatysady.

Sankt-Peterborda Reseı, Qazaqstan, Ýkraına, Norvegııa, Fınlıandııa, Germanııa, Frantsııa, Italııa, Belarýs, Latvııa, Estonııadan kelgen 100-den astam temirden túıin túıetin ustalar men sýretshiler óz sheberlikterin kórsetetin «Týfelka dlıa Zolýshkı» atty halyqaralyq baıqaý bastaldy. Festıvaldiń ózi 10-11 qyrkúıek kúnderi Kronshtadta ótetin bolady. Baıqaýǵa deıingi bir aıda barlyq temir ustalary shyǵarmashylyq tapsyrmany oryndap, temirden týflı men basqa aıaq kıim jasap shyǵarady.

AIMAQTAR

AQTÓBE OBLYSY

23 sáýir men 10 qyrkúıek arasynda Aqtóbe oblysynda «El Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan 20 ekpindi aptalyq» degen uranmen «Aýyldyń gúldenýi - Qazaqstannyń gúldenýi» marafon-estafetasy ótedi.

ShYǴYS QAZAQSTAN OBLYSY

6 tamyz ben 14 tamyz aralyǵynda Óskemen qalasynda «Qazaqstan oqýshysy» atty dástúrli kópkúndik velojarys ótedi. Sporttyq sharaǵa 137 jas sportshy qatysýda.

QOSTANAI OBLYSY

15 shilde men 15 qyrkúıek aralyǵynda Qostanaıda «mektepke jol» aktsııasy ótedi.

AQTAÝ

10-12 tamyzy aralyǵynda Aqtaý qalasynda Kaspıı ekologııalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý salasyndaǵy Kaspıı mańy elderi yntymaqtastyǵy Tegeran konventsııasy taraptarynyń úshinshi sessııasy bolady.

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.

TAMYZDYŃ 12-SІ, JUMA

Jastardyń halyqaralyq kúni. Jastar isteri jónindegi mınıstrlerdiń Búkilálemdik konferentsııasynyń (Lıssabon, 1998-inshi jylǵy tamyzdyń 8-i men 12-si aralyǵy) usynysymen maquldanǵan BUU Bas Assambleıasynyń qararyna sáıkes 1999 jylǵy jeltoqsannyń 17-sinen bastap atap ótiledi.

Reseı Federatsııasynyń Áskerı-áýe kúshteri kúni. Reseı Federatsııasy Prezıdentiniń 1997 jylǵy tamyzdyń 29-yndaǵy «Áskerı-áýe kúshteri kúnin bekitý týraly» Jarlyǵyna sáıkes atap ótiledi.

Búkilálemdik dybys jazý tarıhy. 1877 jyly dybys jazý óneriniń tarıhy bastaldy. Amerıkandyq ónertapqysh Tomas Edıson mehanıkalyq tásilmen «Mary Had A Little Lamb» áýenin kúıtabaqqa jazdy. Onyń dybys jazýǵa arnalǵan alǵashqy mashınasy qoldyń kómegimen iske qosylatyn tsılındrden turdy. Sonymen qatar qurylǵyda kerneı men ushy muqalǵan ıne boldy. Kerneıdiń jińishkerip aıaqtalǵan jeri jumsaq membranamen jabyldy. Kerneıdiń keń jaǵynan shyqqan dybys basyna ıne ornatylǵan membranany terbeliske túsiredi. Al ıne dybys áserinen joǵary tómen qozǵalady. Tsılındr juqa qalaıymen qaptalǵan. Osy qaptamanyń ústimen kerneıge bekitilgen ıne qoldyń kómegimen qozǵalady. Osylaısha tsılındrdi birneshe márte aınalyp shyqqan ıne qaptamaǵa jolaq syzyp shyǵady. Kerneıden án salǵanda nemese sóılegende ıne joǵary-tómen qozǵalysqa túsedi. Ine tómen túskende juqa qalaıynyń betine tereń, al kóterilgende usaq jolaq syzady. Jolaq tereńdikteriniń ózgerýi sóılegende nemese án salǵanda shyǵatyn dybys tolqynyn shaǵylystyrady. Osylaısha dybys jazý paıda boldy. Jazylǵan jazbany tyńdaý úshin ıneli kerneıdi jolaqtyń bastalǵan jerine qoıý qajet. Ine jolaq boıymen qozǵalǵanda názik membranany dirildetedi. Bul kerneı boıyndaǵy aýada diril týdyryp, jazý barysynda saqtalǵan dybystyń syrtqa shyǵýyna túrtki bolady.

Qyrǵyzstannyń qylmystyq-atqarý júıesi qyzmetkerleriniń kúni. Qyrǵyz Respýblıkasynyń «Qylmystyq-túzetý júıesi organdary jáne mekemeleri týraly» Zańynyń 39 babyna sáıkes 2003 jylǵy qyrkúıektiń 26-yndaǵy Qyrǵyz Úkimetiniń №609 qaýlysymen bekitilgen.

ESTE QALAR OQIǴALAR

58 jyl buryn (1953) Semeı polıgonynda qýattylyǵy 400 kılotonnalyq termoıadrolyq jarylys jasaldy.

41 jyl buryn (1970) Almatyda Qazaq tsırkiniń ǵımaraty salynyp bitti. 1979 jyly Búkilodaqtyq tsırk óneri konkýrsynda «Zemlıa chýdes» baǵdarlamasy 1-shi oryndy ıelendi. 1991 jyly Qazaq tsırki «Odaqmemtsırk» quramynan shyqty.

40 jyl buryn (1971) irgetasy 1950 jyly qalanǵan Lısakov eldi-mekenine qala mártebesi berildi. Qala - Tobyl ózeniniń oń jaǵalaýyna ornalasqan, Qazaqstandaǵy temir kenin óndiretin ortalyqtardyń biri.

14 jyl buryn (1997) Dýshanbe qalasynda Muhtar Áýezovtyń týǵanyna 100 jyl tolýy atalyp ótti.

Áýezov Muhtar Omarhanuly (1897-1961) - qazaq ádebıetiniń klassıgi, jazýshy, qoǵam qaıratkeri, fılologııa ǵylymynyń doktory, professor, Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń akademıgi, Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri. Qazirgi Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Abaı aýdanynda týǵan.

12 jyl buryn (1999) Qazaqstan Respýblıkasynyń «Selektsııalyq jetistikterdi qorǵaý týraly» Zańy jarııalandy.

7 jyl buryn (2004) Qazaqstan Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi Ábdýálı Haıdardyń «Halyq danalyǵy» atty kitaby jaryq kórdi. Kitap qazaq maqal-mátelderiniń shyǵý máselelerine, olardyń tabıǵaty men damýyna arnalǵan bólimderden turady.

4 jyl buryn (2007) Astanada Adam quqyqtary jáne Eýropalyq quqyq ınstıtýtynyń dırektory Marat Bashımovtyń «Novyı Kazahstan v novom mıre» atty kitabynyń tanystyrylymy boldy.

2002 jyldyń tamyzynda ombýdsmen ınstıtýtyn - adam quqyǵyn qorǵaıtyn memlekettik organdy qurý týraly sheshim qabyldandy. Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń baǵdarlamasy boıynsha shyǵarylǵan kitap elimizde qurylǵan ınstıtýttyń ombýdsmen jumysynnyń taldaýyna arnalǵan.

4 jyl buryn (2007) Atyraýda «Gde edınstvo, tam ı protsvetanıe» atty halyq óneriniń festıvali ótti.

Uıymdastyrýshylary - «Nur Otan» Halyqtyq demokratııalyq partııasy jáne Qazaqstan halyqtarynyń Assambleıasy. Festıval shyǵarmashylyq jarys retinde ótti, oǵan Atyraý oblysynda jumys isteıtin barlyq ulttyq-mádenıet ortalyqtarynyń ókilderi qatysty.

Negizgi maqsaty Qazaqstanda turatyn ár túrli halyqtardyń salt-dástúrlerin jáne qundylyqtarynnyń mártebesin joǵarlatý bolyp tabylady.

Festıvalde armıandar, bashqurttar, grýzınder, qazaqtar, kárister, nemister, orystar, tatarlar, ýkraınder jáne taǵy basqa ult ókilderi óz ónerlerin pash etti.

2 jyl buryn (2009) «Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵy» AQ men «Memlekettik qyzmettiń personalyn basqarý ulttyq ortalyǵy» AQ arasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi memorandýmǵa qol qoıyldy.

Qol qoıylǵan yntymaqtastyq jónindegi memorandým stıpendıattardyń oqý tájirıbesin memlekettik organ men uıymdarda ótkizýge, memlekettik qyzmet salasynda kareralyq bastamalar úshin stıpendıattarǵa trenıng uıymdastyrýǵa, memlekettik qyzmetke ornalasqan stıpendıattarǵa baǵyt-baǵdar berýge yqpaldasady.

160 jyl buryn (1851) amerıkandyq ónertapqysh Isaak Zınger tigin mashınasyna patent aldy.

ESІMDER

60 jyl buryn (1951) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynyń Memlekettik saıasattyń ulttyq mektebiniń «Saıasattaný» baǵdarlamasynyń úılestirýshisi, tarıhshy, saıasattaný ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Saıasattaný ǵylymdary akademııasynyń akademıgi, 1-shi rangili hatshy JÚNІSOVA Jańyljan Qasymqyzy dúnıege keldi.

Petropavl qalasynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin, Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń aspırantýrasyn bitirgen. 1981-1986 jyldary - Petropavl pedagogıkalyq ınstıtýtynyń aǵa oqytýshysy, dotsenti. 1986-1988 jyldary - Soltústik Qazaqstan oblystyq partııa komıtetiniń lektory. 1988-1992 jyldary - Almaty joǵary partııa mektebiniń dotsenti. 1992-1997 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Shyǵystaný ınstıtýtynyń bólim meńgerýshisi. 1997-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń Dıplomatııalyq akademııasy syrtqy saıasat jáne dıplomatııa kafedrasynyń meńgerýshisi. 2004-2010 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Apparaty depýtattyq birlestiktermen jumys bóliminiń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 2010 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamentine 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna 10 jyl» merekelik medaldarymen, Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Qurmet gramotasymen, Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń gramotasymen, Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń «Qazaqstan Respýblıkasy ǵylymynyń damýyna sińirgen eńbegi úshin» Qurmet belgisimen marapattalǵan.

TAMYZDYŃ 13-І, SENBІ

Solaqaılardyń halyqaralyq kúni. 1984 jyly Halyqaralyq solaqaılar konfederatsııasynyń bastamasymen atap ótiledi. Álem turǵyndarynyń 10 paıyzǵa jýyǵy - solaqaı. Solaqaılardyń qatarynda ıÝlıı Tsezar, Janna d׳Ark, Napoleon, Ýınston Cherchıll, Mıkelandjelo, Rafael, aǵylshyn korolevasy Elızaveta, Bethoven, Merılın Monro, Greta Garbo syndy tanymal tulǵalar bar.

ESTE QALAR OQIǴALAR

92 jyl buryn (1919) Túrkistan maıdany áskerleriniń negizinde Túrkistan áskerı okrýgi quryldy.

91 jyl buryn (1920) birinshi Qazaq aqparat agenttigi, qazirgi «QazAqparat» ulttyq kompanııasy» AQ 1920 jyly ROSTA-nyń Orynbor-Torǵaı bólimshesi negizinde quryldy. 1925 jyly - agenttik aty QazROST bolyp ózgertildi. 1937 jyly - QazTAG degen atpen Qazaq KSR Mınıstrler Keńesiniń qaraýyna berildi. 1997 jyly qyrkúıektiń 10-ynda Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń №3629 Jarlyǵymen «Qazaq aqparat agenttigi (QazAAG)» respýblıkalyq qazynalyq kásiporny bolyp ózgertildi. 2002 jyly qarashanyń 8-inde, Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń №1186 qaýlysyna sáıkes QazAAG negizinde «Qazaq aqparat agenttigi» Ulttyq kompanııasy («QazAqparat» UK) quryldy. 2008 jyly shildeniń 3-inde Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń №668 qaýlysyna sáıkes «Arna Medıa» Ulttyq aqparattyq holdıngi» aktsıonerlik qoǵamynyń quramyna kirdi.

Ár jyldary agenttiktiń basshylary bolǵandar: QazTAG-tyń birinshi basshylarynyń biri Vıatıch-Kırıllov Arkadıı Ivanovıch; jýrnalıst, qoǵam qaıratkeri Qasym Sháripov; jazýshy, qoǵam qaıratkeri Kákimjan Qazybaev; jazýshy, fılologııa ǵylymynyń doktory, qoǵam qaıratkeri Jumaǵalı Ysmaǵulov; eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri, qoǵam qaıratkeri, Amangeldi Ahmetálimov; Parlamenttiń aqparattyq-saraptamalyq ortalyǵynyń bastamashysy jáne avtory Murat Árenov; «Mır» memleketaralyq teleradıokompanııasynyń negizin qalaýshy, Halyqaralyq jýrnalıstıka akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń úshinshi shaqyrylym depýtaty Ǵadilbek Shalahmetov; memleket jáne qoǵam qaıratkeri, dotsent, fılosofııa ǵylymdarynyń kandıdaty Omarov Janaı Seıitjanuly. Qazaq aqparat agenttiginde ár jyldary elimizdiń: N.Orazbek, J.Túmenbaev, A.Rotmıstrovskıı, B.Amanǵalıev, N.Ydyrysov, V.Cherkızov, S.Mashakov, O.Erkimbaev, N.Savıtskaıa, T.Dáýletov, T.Esilbaev, A.Shaǵalaqov jáne taǵy basqa tanymal jýrnalısteri, T.Chapala, V.Venglovskıı, G.Koshkıntsev, R.Dúısenǵalıev, I.Býdnevıch sekildi fotoqyzmet sheberleri jumys istedi. «Qazaq aqparat agenttigi (QazAqparat)» Ulttyq kompanııasy - bul aktsııalar toptamasy 100% memleketke tıesili ashyq aktsıonerlik qoǵam.

Búgingi tańda kompanııanyń 110-ǵa jýyq qyzmetkeri bar. Qazirgi ýaqytta «QazAqparat agenttigi» Ulttyq kompanııasy» Aktsıonerlik qoǵamy basqarmasyn Dııarov Dáýren Keńesuly basqarady. 2005 jyldyń qańtar aıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev saılaýdan keıin «QazAqparat» UQ» AQ-nyń keńsesinde boldy. «QazAqparat agenttigi» joǵary bılik býyndaryndaǵy taǵaıyndaýlar men ózgertýler, prezıdent jarlyqtary men úkimet qaýlylary jóninde meılinshe dál resmı aqparat berip, respýblıkanyń barlyq oblystarynyń ekonomıkalyq, mádenı eń sońǵy jańalyqtaryn usynady. Qazaqstan, Ortalyq Azııa, Eýrazııa Ekonomıkalyq qaýymdastyq, TMD jáne Baltyq jaǵalaýy elderi jańalyqtary qazaq, orys tilderinde, Qazaqstan men Ortalyq Azııa jańalyqtary aǵylshyn tilinde jedel taratylyp turady.

QazAqparat - ATAAU (Azııa jáne Tynyq muhıt elderiniń aqparat agenttikteri uıymy), TAAU (Túrki elderi aqparat agenttikteri uıymy) sııaqty halyqaralyq qaýymdastyqtardyń múshesi. QazAqparat - RATA-TASS, «Jańalyqtar» RAA, Sınhýa, Bı-Bı-Sı, Kabar, BelTA, ÝkrInform sııaqty aqparat agenttikterdiń seriktesi. Búginde agenttik TMD aýmaǵynda jumys isteıtin 527 jańalyqtar veb-saıty reıtınginde aldyńǵy qatarlarǵa shyǵyp otyr. «QazAqparat» Qazaqstandaǵy eń iri jáne taralymy joǵary aqparat agenttigi bolyp tabylady. Eldiń barlyq oblystarynda, Astana, Almaty, Aqtaý, Atyraý, Baıqońyr, Qaraǵandy, Qostanaı, Qyzylorda, Pavlodar, Petropavl, Taraz, Taldyqorǵan. Oral, Óskemen, jáne Shymkent qalalarynda menshikti tilshileri bar. Arnaýly tilshiler respýblıkamyzǵa strategııalyq mańyzy bar taıaý jáne alys shetelderdiń astanalary men qalalarynda - Nıý-Iork, Máskeý, Beıjiń, Brıýssel, Tashkent, Bishkek jáne Sankt-Peterbor men Túmende arnaıy tilshiler jumys isteıdi. Agenttik shet elderdegi tilshiler jelisin odan ári keńeıtýdi josparlap otyr. «QazAqparat» jańalyqtary agenttiktiń - www.inform.kz, www.nkkazinform.kz, www.kazinform.kz - veb-saıttary arqyly qazaq, orys, aǵylshyn jáne arab tilderinde taratylady. Sonymen qatar qazaq tilindegi jańalyqtar akademık Á.Qaıdar ádisi nusqasy negizinde latyn qaripterimen de beriledi. Osynyń arqasynda shet elderde turatyn jáne kırıl árpin bilmeıtin qandastarymyz ózderiniń tarıhı otandarynda bolyp jatqan oqıǵalardan habardar bolý múmkindigine ıe. Sonymen qatar aǵylshyn tilindegi saıtty paıdalanýshy elderdiń qatarynda Vengrııa, Belgııa, Frantsııa, Túrkııa, Polsha, Nıderland, Ýkraına, Qyrǵyzstan, Japonııa, Sıngapýr, Izraıl, Avstrııa jáne taǵy da basqa memleketter bar.

«QazAqparat» UK» AQ-nyń negizgi aqparattyq ónimderi, jańalyqtar taspasy, satyp alýshylarǵa jiberiletin negizgi aqparattyq toptamalar: «Tańǵy jarshy», «Resmı jarshy», «QazAqparat», «Qazaqstan-bıznes», «QazAqparat-anons», «QazAqparat-foto» fotojańalyqtar taspasy, «Ataýly kúnder. Oqıǵalar, Esimder» aqparattyq kúntizbesi.

Qazirgi ýaqytta QazAqparattyń www.foto.inform.kz fotosaıty jumys isteıdi. www.foto.inform.kz qyzmetiniń negizgi baǵyty - fotoónimderdi dıstantsııalyq satý.

QazAqparat búginde On-line rejıminde qazaq, orys, aǵylshyn jáne arab tilindegi qazaqstandyq jáne álemdik jańalyqtardyń shuǵyl, obektıvti jáne eksklıýzıvti taspasy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdent Ákimshiligi, Úkimet, Májilis, aýmaqtyq memlekettik organdar, ulttyq qarjylyq jáne ónerkásiptik qurylymdar sııaqty - memlekettik qurylymdardyń qyzmeti týraly tolyq jáne naqty aqparat berip otyrady.

Qazaqstannyń barlyq aımaqtarynyń, Ortalyq Azııanyń jáne álemdik qaýymdastyqtyń áleýmettik-ekonomıkalyq jáne qoǵamdyq-saıası ómiriniń barlyq salalary boıynsha anyq ta saraptalǵan naqty aqparattar beredi.

Agenttiktiń ortalyq keńsesi Astana qalasynda ornalasqan.

«QazAqparattyń» Almatydaǵy fılıaly iri megapolıstiń, elimizdiń qarjy jáne mádenı ortalyǵynyń tirshiliginen jedel aqparat beretin tájirıbeli jýrnalıstermen qamtylǵan.

37 jyl buryn (1974) Qazaq KSR-niń «Memlekettik notarıat týraly» Zańy qabyldandy.

12 jyl buryn (1999) Qazaqstan Respýblıkasynyń «Sertıfıkattaý týraly», «Standarttaý týraly», «Dempıngke qarsy sharalar týraly» jáne «Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń zań kúshi bar «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Memlekettik marapattaýlar týraly» Jarlyǵyna ózgertýler men tolyqtyrlar engizý týraly» Zańy jarııalandy.

8 jyl buryn (2003) Semeı qalasynda akvapark ashyldy. Quny 295 mıllıon teńgege baǵalanǵan bul nysan respýblıkalyq bıýdjettiń esebinen qarjylandyrylǵan. Akvapark iske qosylǵannan keıin «ShAM» respýblıkalyq qazynalyq kásipornynyń balansyna ótti. Jańa akvaparkte sýburqaqtar, plastıkten jasalǵan sý ishindegi qyrattar, sarqyramaly jartasy bar aıdyn, kópirshe, jazǵy kafe, sekirý tramplıni bar basseın jumys isteıdi.

7 jyl buryn (2004) Almatydaǵy «Keńsaı» qorymynda kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri Saýyq Tákejanovtyń beıiti basyna ornatylǵan eskertkishtiń ashylý saltanaty ótti.

Saýyq Tákejanov 1931 jyly qarashanyń 18-inde dúnıege kelgen. Tomsk polıtehnıkalyq ınstıtýtyn bitirgen uzaq jyl Óskemen qorǵasyn-myrysh kombınatynyń bas ınjeneri bolyp, Qazaq KSR Mınıstrler Kabıneti tóraǵasynyń orynbasary - Memlekettik josparlaý komıtetiniń tóraǵasy qyzmetin atqarǵan. Ol - Halyqaralyq Injenerlik akademııanyń akademıgi, KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty. Ulttyq valıýtamyz teńgeniń jasalýyna belsendi aralasqan. Qazaqstannyń Ulttyq ınjenerik akademııasynyń qurylýy da onyń esimimen tyǵyz baılanysty.

4 jyl buryn (2007) Batys Qazaqstan oblysynyń Aqjaıyq aýdany Bazartóbe aýylynyń ákimi Amanjol Sálimov basqarǵan arheologııalyq jáne ólketanýshylyq jumystary nátıjesinde uly aqyn ári batyr Mahambet otyrǵan zyndannyń esigi tabyldy.

Tóbesi dóńgelenip órilgen, tik tórt buryshty qabyrǵalary qysh-tastan qalanǵan bul zyndannyń bıiktigi 3, eni 4 metrdeı bolǵan. Іshine kirgende, tastan trapetsııa etip órilgen baspaldaqpen 1-1,5 metrdeı tómen túsýge týra keledi. Joǵary jaǵynda eki torly tereze bolǵan. Qabyrǵalaryna tutqynnyń qolyn baılaıtyn temir shyǵyrshyqtar bekitilipti. Esiktiń jasalýy erekshe, eshqandaı dánekerleýshi quralsyz temirden túrli oıý-órnekter salyp, ony myqtap bekitken.

Mahambet Ótemisovti (1804-1846) Orynbor gýbernatorynyń buıryǵy boıynsha 1841 jyly Jylyoı jaǵynda kazak-orys áskeri tutqynǵa alady. Sodan ony aldymen Gýrevke (Atyraý) ákelgen, sosyn Kalmykovqa (Taıpaq) jetkizgen. Kalmykovtan Oralǵa apara jatqanda Anton aýylyndaǵy (qazirgi Atameken aýyly) zyndanǵa salyp, bir tún «túnetken».

4 jyl buryn (2007) Qytaıda qazaq jazýshysy jáne dramatýrgi, Atyraý oblysynyń týmasy Rahymjan Otarbaevtyń tóte jazýmen jáne qytaı tilinde jaryq kórgen «Soǵystyń sońǵy bombasy» (qytaı aýdarmasy - «Heı Sıýanfen») kitabynyń tanystyrylymy ótti.

Jınaqqa «Báıterek», «Amerıkanyń ulttyq baılyǵy», «Jalǵyzdyq», «Jaıyq týraly ańyz» jáne t.b. povesteri men tarıhı áńgimeleri kirdi. Kitap Qytaıda turatyn qazaqtar qoǵamynyń bastamasymen aýdarylyp otyr.

2 jyl buryn (2009) Óskemende tamyzdyń 13-i men 15-i aralyǵynda Qazaqstandaǵy belarýstardyń mádenıeti men tarıhynyń kúnderi ótti.

Bul shara belarýstardyń Qazaqstan jerine qonystana bastaýynyń 100 jyldyǵyna arnalyp otyr.

Belarýstar XIX ǵasyrdyń sońy men XX ǵasyrdyń bas kezinde Qazaqstanǵa qonys aýdarýy 1861 jyly krepostnoılyq quqyqtyń joıylýymen jáne «Selo turǵyndary men meşandardy qazyna jerlerine óz erikterimen qonys aýdarý» týraly zańnyń qabyldanýymen baılanysty. Kóshi-qon úderisi stolypındik agrarlyq reformadan keıin jáne 1849 jyly Sibir temir joly ashylǵannan keıin kúsheıe túsken.

2 jyl buryn (2009) Oralda aqyn Saǵat Ábdiǵalıevtiń (1948-1984) «Janymnyń jalǵyz bulbuly» atty jańa óleńder jınaǵy jaryq kórdi.

Kitap «Aq Jaıyq qalamgerleriniń kitaphanasy» toptamasy sheńberinde «Aǵartýshy» baspasynan basylyp shyqty. Jınaqtyń tırajy - myń dana.

Kitapty baspaǵa daıyndaǵan jáne qurastyrǵan jýrnalıst, aqyndar Ǵaısaǵalı Seıtaq jáne Qazybek Quttymuratuly. Jınaqqa aqynnyń burynǵy jáne sońǵy óleńderi endi.

75 jyl buryn (1936) Jenevada Búkilálemdik evreıler kongresi quryldy.

50 jyl buryn (1961) Berlın qalasyn batys jáne shyǵysqa bólip turatyn qabyrǵa turǵyzyldy. Bul qabyrǵany 1989 jyly qarashanyń 9-ynda alyp tastady.

ESІMDER

70 jyl buryn (1941) «Memlekettik tilge qurmet» qoǵamdyq birlestiginiń tóraıymy, «Memlekettik til » qoǵamdyq qozǵalysynyń tóraǵa orynbasary, Almaty oblystyq ázirbaıjan mádenı ortalyǵynyń tóraıymy, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty OSMAN Asyly Álıqyzy dúnıege keldi. Ol sondaı-aq Qazaqstan Halyqtary assambleıasynyń múshesi, Qazaq tilin damytý, ony shyn máninde memlekettik til deńgeıine jetkizý isine belsene at salysyp júrgen belgili qoǵam qaıratkeri, Almaty oblysynyń, Ońtústik Qazaqstan oblysy Túlkibas aýdanynyń qurmetti azamaty.

Grýzııanyń Ahalqalaq aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ınstıtýtyn, Qazaq KSR Ǵylym akademııasy Til bilimi ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen. Eńbek jolyn 1961 jyly orta mektepte muǵalimdikten bastaǵan. 1969-1996 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ǵylym akademııasy Ahmet Baıtursynov atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń aspıranty, kishi, aǵa, jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, Qazaqstan Respýblıkasy Mınıstrler Kabıneti janyndaǵy Til komıteti Ult tilderin damytý basqarmasynyń bólim bastyǵy, basqarma bastyǵy. 1996-1997 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ult saıasaty jónindegi memlekettik komıtettiń memlekettik tildi damytý, termınologııa jáne onomastıka jumysy jónindegi Bas basqarmasynyń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan. 1997 jyldan zeınetkerlik demalysta.

Ol qazaq tili jóninde jazylǵan kóptegen ǵylymı kitaptar men sózdikterdiń avtory. Osy taqyrypta baspasóz betterinde 200-den asa ǵylymı jáne aýdarma maqalalary jaryq kórgen.

«Parasat», ІІ dárejeli «Dostyq » ordenderimen marapattalǵan.

55 jyl buryn (1956)Jambyl oblysy ákimshiligi Muraǵattar jáne qujattama basqarmasynyń bastyǵy OSPANBEKOVA Nurgúl Qultaıqyzy dúnıege keldi.

Jambyl oblysy Moıynqum aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ınstıtýtyn, Máskeý tarıhı-muraǵat ınstıtýtynyń kýrsyn bitirgen. 1973 jyly eńbek jolyn balabaqshada tárbıeshilikten bastaǵan. 1978-1981 jyldary - Moıynqum aýdandyq kıno júıesi memlekettik mekemesiniń ádiskeri, balabaqshanyń tárbıeshisi. 1981-2000 jyldary - Jambyl oblystyq memlekettik muraǵatynyń muraǵatshysy, bólim bastyǵy, dırektory. 2000-2005 jyldary - Jambyl oblystyq memlekettik muraǵattar jáne qujattama basqarmasynyń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan. 2005 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmet gramotasymen, medaldarmen marapattalǵan.