QazAqparat-Anons: 2 qarasha men 7 qarasha aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

2 qarasha kúni Úkimettiń selektorlyq formattaǵy otyrysy ótedi.

2 qarashada Іshki ister departamentiniń aptalyq brıfıngi ótedi.

2 qarasha kúni «Nur Otan» HDP Tóraǵasynyń birinshi orynbasary N.Nyǵmatýlın depo qyzmetkerlerimen údemeli ındýstrııalyq-ınnnovatsııalyq damý baǵdarlamasyn túsindirý jóninde kezdesý ótkizedi.

4-5 qarasha kúnderi Astanada qazaq-avstrııa bıznes forýmy ótedi.

QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM

24 qazan men 2 qarasha aralyǵynda Podmoskovede TMD elderi, Grýzııa, Latvııa, Lıtva jáne Estonııanyń jas kınematograftarynyń arasynda ІІІ Halyqaralyq kınomektep ótedi.

3-6 qarasha aralyǵynda Túrkimenstanda Ázirbaıjannyń mádenı kúnderi ótedi.

1-5 qarasha aralyǵynda Almaty, Óskemen, Astana jáne Bishkek qalalarynda «Qazaqstandaǵy Germanııa jyly» aıasynda belgili nemis jazýshysy, jýrnalıst ári stsenarıst Anı Týkerman ádebı oqýlary ótedi.

EKONOMIKA

1 qarashadan bastap Qazaqstan Halyqaralyq valıýta qorynyń jáne Dúnıejúzilik bank tobynyń Shveıtsarııalyq kishi tobyna aýysady.

QOǴAM

1 qarashadan bastap Qazaqstanda jumys berýshilerdiń «Senim-2010» baıqaýy bastalady.

SPORT

2 qarasha kúni Astanada tennıs boıynsha QR Prezıdentiniń Kýbogy úshin ótetin týrnır aıasynda ATR týrnıriniń jeńimpazy Mıhaıl Kýkýshkınniń qatysýymen baspasóz máslıhat ótedi.

2 qarashada Astanada 5-shi Respýblıkalyq shahmat týrnıriniń ashylý saltanaty men D.Sádýaqasovanyń qatysýymen baspasóz máslıhaty ótedi.

1-7 qarasha aralyǵynda Qaraǵandyda 1993-1994 jyldar aralyǵyndaǵy jastar arasynda bokstan QR chempıonaty ótedi.

ASTANA

2 qarasha kúni Ulttyq akademııalyq kitaphana ǵımaratynda JOO stýdentterine arnalǵan qazaq jáne orys tilderindegi «ıÝvenologııa» oqýlyǵynyń tusaýkeseri ótedi.

1-4 qarasha aralyǵynda «Suńqar» qonaqúıiniń májilis zalynda BAQ salasyndaǵy halyqaralyq quqyq jóninde trenıngter ótedi.

1-6 qarasha kúnderi QR Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda «Mereıtoı ıeleri» atty kitap kórmesi ótedi.

ALMATY

15 qazan men 15 jeltoqsan aralyǵynda Almatyda «Úzdik ınvestor» konkýrsy ótedi. Bul sharany «CAIFC», «Centras Securities», «Halyk Finance», «Seven Rivers Capital», «Premier Capital brokerlik kompanııalary uıymdastyryp otyr.

2 qarashada Almatyda «Baqshasaraı» úıinde Power Kazakhstan energetıkter forýmy ótedi.

2 qarasha kúni «Aımaqtar arasynda, Ortalyq Azııa men Ortalyq jáne Shyǵys Eýropa arasynda kópir ornatý» taqyrybynda halyqaralyq konferentsııa ótedi.

2 qarashada Central Asian International Food Industry exhibition kórmesiniń resı túrde ashylý saltanaty bolady.

2 qarasha kúni «Habar» agenttiginde «Spoı!» jańa jobanyń bastalýyna arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.

AIMAQTAR

Shyǵys Qazaqstan oblysy

2 qarasha kúni Óskemende Halyqaralyq yntymaqtastyqty damytý aıasynda germandyq ǵalymdar «Energııa men ónerkásipke arnalǵan bıomassalar. Qazaqstan men Germanııada bıomassa resýrstaryn materıaldy jáne energetıka salasynda paıdalaný» atty semınarǵa qatysady.

PAVLODAR OBLYSY

5-6 qarasha kúnderi Pavlodarda belarýs óneriniń respýblıkalyq festıvali ótedi.

MAŃǴYSTAÝ OBLYSY

1 qarashadan bastap Mańǵystaý oblysynyń Beıneý aýdanyndaǵy Boranqul kentinde «Bıznes-Keńesshi» bıznes-oqytý baǵdarlamasyn júzege asyrýdyń ІІІ kezeńi bastalady.

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER

2 QARAShA, SEISENBІ

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) Qyrǵyzstanda Qazaqstandyq ınvestorlar men kásipkerler qaýymdastyǵy quryldy. Bul Qaýymdastyq olardyń zańdy múddelerin qorǵap, Qyrǵyzstandaǵy Qazaqstan bıznesin ilgeriletýge úles qosatyn bolady

Qyrǵyzstan ekonomıkasyna keńinen tanystyrylǵan qazaqstandyq kásipkerlerdiń kezdesýin Bishektegi Qazaqstan elshiligi uıymdastyryp otyr. Qazaqstan elshiliginde ótken kezdesýde Qaýymdastyqtyń keńesi saılandy.

3 jyl buryn (2007) Astanadaǵy №6636 áskerı bólimshesinde 1995 jyldyń sáýir aıynyń 7-sinde tájik-aýǵan shekarasynda qaza bolǵan elimizdiń ishki áskeriniń 17 jaýyngeri men 1979-1989 jyldary aýǵan soǵysynda qaza tapqan ınternatsıonalıst-jaýyngerlerge arnalǵan eskertkish ashyldy.

Esterińizge sala keteıik, 1993 jyly Táýelsiz memleketter dostastyǵy elderi ujymdyq qaýipsizdik kelisimine sáıkes, ishki áskerden arnaıy jasaqtalǵan rotany tájik-aýǵan shekarasyn kúzetýge jibergen bolatyn. Al 1997 jyldyń sáýir aıynyń 7-sinde Pshıhvar shatqalynda bolǵan soǵysta elimiz ishki áskerdiń 17 jaýyngerinen aıyryldy. Osyǵan oraı óz ómirlerin ólimge tige otyryp, áskerı boryshtaryn ótegen jaýyngerlerge arnap elimizdiń birqatar áskerı bólimshelerinde eskertkishter ashylyp, olardyń esimderi kósheler men mektepterge jáne ózge de oryndarǵa berildi.

3 jyl buryn (2007) Astanada Intel kompanııasynyń uıymdastyrýymen qazaqstandyq bilim júıesinde aqparattyq tehnologııalardy damytý taqyrybyna arnalǵan búgingi «dóńgelek ústel» májilisinde «Samǵaý» holdıngi ınnovatsııalyq-bilim berý konsortsıýmynyń qurylýy týraly jarııa etti.

Konsortsıýmnyń negizgi maqsaty - Qazaqstanda Internet negizinde birtutas aqparattyq-bilim berý ortasyn jasaý bolyp tabylady. Konsortsıýmnyń qyzmeti óz maqsattaryn júzege asyrý úshin zııatkerlik, qarjylyq, tehnologııalyq jáne basqa da resýrstardyń basyn biriktirýge, sondaı-aq álemdik web-keńistiktegi qazaqstandyq kontenttiń artýyna, birinshi kezekte - memlekettik tildegi kontenttiń keńeıýine qoldaý kórsetýge negizdeledi.

3 jyl buryn (2007) Almaty oblysy Qarasaı aýdanynyń Ulan aýylynda jańa meshit ashyldy. Meshit «Kremlevskıı» qyzyl kirpishinen kóterilgen jáne 220 adamǵa eseptelgen. Kúmbezderi tot baspaıtyn quryshtan jasalǵan.

1 jyl buryn (2009) Shyǵys Qazaqstan oblysy Kýrchatov qalasynda Slovakııa Respýblıasynyń Qurmet elshiligi ashyldy.

Qazaqstan men Slovakııa elderiniń arasyndaǵy qarym-qatynas eki on jyldyq boıy jalǵasyp keledi. Eki el arasyndyǵy yntymaqtastyqtyń sebebiniń biri - atomdyq energetıkanyń damýy.

Kýrchatov qalasynnyń tańdalýy beker emes, óıtkeni onda atomdy beıbit maqsatynda zertteý jáne óńdeý jumystary júrgiziledi. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Kýrchatov qalasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ıadrolyq ortalyǵy ashyldy. Shyǵys jáne Soltústik Qazaqstan arasynda Kýrchatov qalasynyń ornalasýy óte yńǵaıly, ol eki oblystyń baılanystyryp turǵan túıini bolyp tabylady.

Bul elshilik óńirge Shyǵys Qazaqstan, Pavlodar jáne Soltústik Qazaqstan oblystary kiredi.

1 jyl buryn (2009) Italııada qazan aıynyń sońǵy kúnderi ótken shaqa ónimderiniń «Vıchentsa Palladııa-2009» halyqaralyq syılyǵy» men «Vıtsentsa Nýmızmatıka» halyqaralyq syılyǵy» altynshy halyqaralyq konkýrsynyń ІІ júldesin Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq bankiniń «Uly qolbasshylar» serııasy boıynsha shyǵarǵan «Shyńǵys Han» eskertkish kúmis shaqasy jeńip aldy.

Bul nýmızmatıkalyq konkýrs teńge saraılary nemese memlekettik organdar shyǵarǵan eń ádemi shaqany anyqtaıdy.

Nomınaly - 100 teńgelik shaqa 2008 jyly mamyrdyń 31-de aınalymǵa shyǵarylǵan bolatyn. Monetanyń bet jaǵynda (aversinde) oń jaq bóliginde Qazaqstan Respýblıkasynyń Eltańbasy, monetanyń nomınalyn bildiretin «100 TEŃGE» degen jazý jəne Qazaqstan teńge saraıynyń taýar belgisi, shaqa basyp shyǵarylǵan jyldy bildiretin «2008» degen jazý bar. Sol jaq bóliginde A.Dúzelhanovtyń kartınkasynyń fragmenti - atqa mingen Shyńǵys hannyń beınesi ornalasqan. Monetany aınaldyra jalpaq kúńgirt jıek júrgizilgen, oǵan bederlep memlekettik tilde «QAZAQSTAN RESPÝBLIKASY» jəne aǵylshyn tilinde «REPUBLIS OF KAZAKHSTAN» degen sózder jazylǵan. Jazýlar núktelermen bólingen. Moneta soǵylǵan metaldy, onyń synamyn jəne massasyn bildiretin «Ag 925 31,1gr.» degen jazýlar taǵy bar.

1 jyl buryn (2009) Perta qalasynda (Batys Avstralııa shtaty, Avstralııa) Qazaqstan Respýblıkasynyń Avstralııadaǵy Qurmet elshiligi resmı túrde ashyldy.

Ashylý rásimine resmı tulǵalar jáne Batys Avstralııa shtatynyń iskerlik ortalarynyń ókilderi qatysty.

Shara aıasynda resmı tulǵalardyń jáne iskerlik ortalyq ókilderiniń qatysýymen, elimizdiń ınvestıtsııalyq klımatynyń damý máseleleri men potentsıaldy salalardyń túsaý keserine avstralııalyq ınvestıtsııalardy tartý barysynda «dóńgelek ústel» ótkizildi. Batys Avstralııa eń iri avstralııalyq shtattardyń biri bolyp sanalady, jasyl kontınenttyń úshten bir bóligin alady, ol Qazaqstannyń jer kólemine sáıkes. Shtattyń ekonomıkalyq qyzmetiniń eń basty baǵyttary: ken óndirý, munaı gaz ónerkásibi jáne agrarlyq sektor bolyp tabylady.

ESІMDER

95 jyl buryn (1915-2006) muǵalim, Qazaq KSR Aǵartý isiniń úzdigi, Qazaq KSR-niń eńbegi sińirgen muǵalimi BÝKOVSKII Dmıtrıı Selıverstovıch dúnıege keldi.

Qostanaı oblysy Obaǵan ( qazirgi Altynsarın aýdany) aýdany Lıhachevka kentinde týǵan. Qostanaı pedagogıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Ahmet Baıtursynov atyndaǵy Qostanaı memlekettik ýnıversıteti) bitirgen. Uly Otan Soǵysyna qatysqan.

Lenıngrad qalasy blokadasynyń qorǵaýshysy. Soǵys aıaqtalǵannan keıin Qostanaı qalasynda bilim berý salasynda kóp jyldar boıy eńbek etti. Qostanaıdaǵy sańyraý balalarǵa arnalǵan mektep-ınternatynyń muǵalimi, mektep dırektorynyń orynbasary, dırektory qyzmetterin atqarǵan. Qostanaı oblysynda bilimdi damytý maqsatynda kóptegen eńbek sińirgen.

ІІ dárejeli Otan soǵysy , Qyzyl Juldyz ordenderimen, «Za pobedý nad Germanıeı» medalimen, kóptegen mereıtoılyq medaldarmen marapattalǵan.

55 jyl buryn (1955) «ArselorMıttal Temirtaý» aktsıonerlik qoǵamy Kómir departamentiniń ekonomıka jónindegi dırektory TELЬNOI Vasılıı Pavlovıch dúnıege keldi.

Qaraǵandy qalasynda týǵan. Qaraǵandy polıtehnıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Qaraǵandy memlekettik tehnıkalyq ýnıversıteti) bitirgen.

1981-1985 jyldary - «Qaraǵandykómir» óndiristik birlestigi «Maıqudyq»shahtasy ekonomıkalyq-josparlaý bóliminiń ınjener-ekonomısi, aǵa ınjener-ekonomısi. 1985-1994 jyldary - Qaraǵandykómir» óndiristik birlestigi ekonomıkalyq-josparlaý bóliminiń bas ekonomısi, bólim bastyǵynyń orynbasary, bólim bastyǵy, Qaraǵandykómir» óndiristik birlestiginiń ekonomıka jónindegi dırektordyń orynbasary.

1994-1996 jyldary - Qaraǵandykómir» óndiristik birlestiginiń ekonomıka jónindegi dırektory qyzmetterin atqarǵan.

S 1996 goda -«ArselorMıttal Temirtaý» aktsıonerlik qoǵamy Kómir departamentiniń ekonomıka jónindegi dırektory qyzmetin atqarady. «Shahter» iskerler klýbynyń múshesi.

ІІ, ІІІ dárejeli «Eńbek Dańqy» tós belgisimen marapattalǵan.

3 QARAShA, SÁRSENBІ

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) Máskeýde Qazaqstan Elshiliginde «Rossııskıe voennye ı Kazahstan: Voprosy sotsıalno-polıtıcheskoı ı ekonomıcheskoı ıstorıı Kazahstana XVIII-XIX vv. v trýdah ofıtserov Generalnogo shtaba Rossıı» jáne ınformatsıonno-analıtıcheskogo spravochnıka «Kazahı Rossıı» atty monografııanyń tanystyrylymy ótti.

Monografııanyń avtory - tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Elena Syzdyqova, ol óziniń jumysynda qazaq jerin belsendi túrde zerttegen Reseı Bas shtaby ofıtserleriniń qyzmeti týraly aıtady.

«Reseıdiń Qazaqtary» atty aqparattyq-saraptamalyq anyqtamaǵa Reseıdiń 20-dan astam aımaqtarynda turyp jatqan qazaq qaýymdarynyń tarıhy men qazirgi jaǵdaılary týraly materıaldar kirgen. Alǵashqy ret Astanada ótken ІІІ Búkilálemdik qazaqtardyń quryltaıyna oraılastyrylǵan kitap qazaq jáne orys tilderinde jaryqqa shyqty.

1 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasynyń Bilim jáne ǵylym mınıstrligi men Slovakııa Respýblıkasynyń Bilim mınıstrligi arasynda yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.

Memorandým aıasynda magıstratýra jáne doktorantýra baǵdarlamalary boıynsha bilim alýshylarmen almasý kózdelgen. Bilim alýshylar oqý aqysyn tóleýden tolyǵymen bosatylady, sondaı-aq olarǵa tıisti stıpendııalar tólenip, ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizý úshin jaǵdaılar jasalatyn bolady.

ESІMDER

100 jyl buryn (1910-1984) aqyn, aýdarmashy TOǴYZAQOV Qasym Sársenuly dúnıege keldi.

Qostanaı oblysy Meńdiqara aýdanynda týǵan. Qostanaı pedagogıkalyq tehnıkýmyn (qazirgi Qostanaı pedagogıkalyq kolledji), Sankt-Peterbordaǵy A.I.Gertsen atyndaǵy pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen.

1934-1936 jyldary - Qazaqstan Jazýshylar odaǵynda bólim meńgerýshisi bolǵan. 1936 jyly halyq aqyny Jambyldyń jeke ádebı hatshysy bolyp, onymen birge Máskeýde bolǵan qazaq ádebıeti men óneriniń onkúndigine barady. Aqynnyń aıtqan óleńderin jazyp alyp, redaktsııalaǵan jáne onyń sol kezde shyǵarǵan negizgi shyǵarmalaryn sózbe-sóz orysshaǵa aýdarǵan.

1927 jyldan bastap óleń, ocherk, feletondary merzimdi baspasózde jarııalanyp turǵan. 1930 jyldardyń aıaq kezinde «Jedel qart» atty feletondar jınaǵy jaryq kórgen. Óleńmen jazylǵan «Sibir Omar» romany jarııalandy. Tańdamaly poemalar men aýdarmalary «Aıdaýyq» degen atpen jeke kitap bolyp basylyp shyqty. Ol orys qalamgerleri A.S.Pýshkınniń «Baqshasaraı fontany», M.Lermontovtyń «Demon», «Mtsyrı», «Hajy Ábirek» «Sasha», «Aqyn ólimi», A.Nekrasovtyń «Orys áıelderi», N.Gogoldiń «Úılený», A.Chehovtyń «Shaǵala», A.Tolstoıdyń «Altyn kilt», t.b. shyǵarmalaryn, V.Maıakovskıı, D.Bednyı, S.Stalskıı, V.Lebedev-Kýmach, A.Tvardovskıı, ıA.Kýpalanyń birqatar óleńderi men dastandaryn qazaq tiline aýdarǵan.

4 QARAShA, BEISENBІ

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) «Pavlodarenergo» aktsıonerlik qoǵamynyń qyzmetkerleri kásiporynnyń 40 jyldyǵyn óz ánuranymen atap ótti. Aktsıonerlik qoǵam jarııalaǵan mýzykalyq baıqaýdyń júldegeri - pavlodarlyq sazger ári ánshi Baqytjan Jumadildınov.

5 jyl buryn (2005) Astanada «Qazǵarysh» mektep-lıtseıi resmı túrde ashylý rásimi ótti, onda ǵarysh ǵylymdary tereńdetilip oqylatyn bolady.

Ashylý rásimine tuńǵysh ǵaryshker Toqtar Áýbákirov, «Qazǵarysh»UK» aktsıonerlik qoǵamynyń jáne L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııalyq ulttyq ýnıversıtetiniń ókilderi qatysty.

5 jyl buryn (2005) qazaqtyń belgili aqyny Asqar Toqmaǵambetovtyń 100-jyldyq mereıtoıyna oraılastyrylǵan «Deıdi ekender deıdi eken» atty onyń shyǵarmalar jınaǵy jaryq kórdi.

Asqar Toqmaǵambetov orys tilindegi kóterilisshiler óleńderin qazaq tiline alǵashqy bolyp aýdardy. Ol aqyndyq jolynyń alǵashqy kezeńinde Otan qorǵaý, ınternatsıonalızm taqyrybyna arnalǵan shyǵarmalar jazǵan. Asqar Toqmaǵambetov qazaq poezııasynda poema janryn damytýǵa eleýli úles qosqan aqyn. Onyń poemalaryn taqyryby, túri jaǵynan tórt topqa bólýge bolady: aýyl ómiri («Hat», «Baqyt kilti», «Qaskeleń», «Ómirge jol», «Agronom kóktemi»t.b.); elimizge eńbegi sińgen tarıhı adamdarǵa arnalǵan («Batyr Álı», «Aqyn taǵdyry», «Kreml saqshysy» t. b.);

1 jyl buryn (2009) Taldyqorǵanda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti týraly kitaptyń tanystyrylymy boldy.

Jınaqtyń tanystyrylymy Taldyqorǵanda qala partııa aktıviniń qatysýymen ákimdiktiń úlken zalynda ótti. Jınaq avtorlary - Qazaqstan halyqtary Assambleıasynyń múshesi, «Nur Otan» HDP Taldyqorǵan qalalyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary Ásııa Ahmetova, kórkemsýret mektebi bastaýysh partııa uıymynyń tóraǵasy Seıit Ysqaqov, Qazaqstan Respýblıkasy Sýretshiler odaǵynyń múshesi Serikqalı Myrzataev.

Jınaqta Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti, «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń tóraǵasy Nursultan Nazarbaevtyń jas memlekettiń qalyptasýyndaǵy róli týraly aıtylǵan jáne Qazaqstannyń álemge tanylǵan jetistikteri kórsetilgen. Jınaqta Nursultan Nazarbaev týraly eldiń jáne álemniń kórnekti saıasatkerleriniń, Parlament depýtattarynyń, ǵalymdardyń aıtqan sózderi berilgen.

ESІMDER

95 jyl buryn (1915) jýrnalıst, ádebı muralardy jınaýshy DÝLATOVA Gúlnar Mirjaqypqyzy dúnıege keldi.

Orynbor qalasynda týǵan. Almaty memlekettik medıtsına ınstıtýtyn (qazirgi S.D.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsınalyq ýnıversıtet) bitirgen.

1939-1987 jyldary - dáriger-dermatolog qyzmetin atqarǵan.

Ol «Alash» qozǵalysynyń qaıratkerleri Álıhan Bókeıhanov, Ahmet Baıtursynuly, Mirjaqyp Dýlatov, Júsipbek Aımaýytov, taǵy basqalar týraly derekterdi alǵash jarııalaýshy. Almatydaǵy Ortalyq murajaıǵa, Torǵaıdaǵy, Semeıdegi, Astanadaǵy murajaılarǵa saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryna qatysty olardyń jeke zattaryn, kitaptar, sýretter, hattar men qujattar, t.b. kóptegen eksponattar tapsyrǵan. Baspasózde Dýlatovanyń ocherkter men esseleri 1988 jyldan jarııalana bastady. «Svet ıstıny» («Shyndyq shyraǵy») kitaby 1995 jyly, 1999 jyly eki tomdyǵy jaryq kórdi. Sondaı-aq, ol ákesiniń «Oıan qazaq!» (Almaty, 1989) kitabyn, 2 tomdyq shyǵarmalar jınaǵyn (Almaty, 1996, 1997), 5 tomdyq shyǵarmalar jınaǵyn (Almaty, 2004) qurastyrýshylarynyń biri.

5 QARAShA, JUMA

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) Semeı qalasyndaǵy «Vesenıaıa» kóshesine qazaqtyń belgili saıası qaıratkeri, «Alash Orda» partııasy músheleriniń biri Raıymjan Marsekovtyń esimi berildi. Dál osy kúni oǵan memorıaldyq taqta saltanatty túrde ashyldy. Ashylý rásimine Raıymjan Marsekovtyń urpaqtary men týǵan-týystary qatysty.

Raıymjan Marsekov memleketimizdiń damýy men qalyptasýyna óziniń eleýli úlesin qosqan. Ol alashorda qozǵalysynyń beldi jetekshileriniń biri, belgili zańger boldy, soty basqardy. Raıymjan Marsekov qýǵyn-súrgin jyldary eldi tastap Qytaıǵa jer aýdarýǵa májbúr boldy. Qazaqtyń saıası qaıratkeri urpaqtarynyń aıtýynsha qaladaǵy kóshelerdiń birine Raıymjan Marsekovtyń esimin berý úshin birneshe jyl qajet boldy. Qalalyq máslıhat depýtattary onomastıkalyq komıssııanyń usynystaryn qoldady.

5 jyl buryn (2005) «Qazaqkontsert» memlekettik gastroldik-kontserttik birlestiginde «Alystaǵy áýen» atty kitabynyń tanystyrylymy ótti. Jınaqqa 100-den astam óleńder kirdi, olardy Qytaıda turyp jatqan qazaq kompozıtorlary jasaǵan. Oqyrman jańa kitaptan Tańjaryq Joldyuly, Áset Naımanbaıuly, Áripjan Januzaquly, Sultan Májıtuly syndy kompozıtorlardyń shyǵarmalaryn taba alady. Jınaqtyń avtory - 80-jastaǵy Muhammed Ábdiqadyruly (tanymal opera ánshisi, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen ártisi, koptegen Halyqaralyq syılyqtardyń laýreaty Maıra Muhammedqyzynyń ákesi), ol QHR Sıntszıan-Uıǵyr avtonomdy aýdanynda turady jáne kóp jyldar boıy halyq shyǵarmashylyǵynyń týyndylaryn jınaıdy jáne olardy zertteıdi. Bul onyń jetinshi kitaby. Buryn onyń kúı, óleń jáne basqa da shyǵarmalary jınaq bolyp shyqqan, jáne onyń ulttyq mýzykalyq aspaptardyń tarıhyna arnalǵan kitaptary jaryq kórgen.

3 jyl buryn (2007) Damask qalasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev pen Sırııa prezıdenti Bashar Asad kelissózderiniń qorytyndysy boıynsha eki jaqty qujattar toptamasyna qol qoıyldy.

Atap aıtqanda, bilim jáne ǵylym salasynda úkimetaralyq kelisim jasaldy. Qazaqstan men Sırııa Syrtqy ister mınıstrlikteri arasynda ózara saıası konsýltatsııalar týraly deklaratsııaǵa qol qoıyldy.

Qazaqstannyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi men Sırııanyń Aýyl sharýashylyǵy jáne agrarlyq reformalar mınıstrligi arasynda yntymaqtastyq týraly memorandým jasaldy. Sonymen qatar, memleketter elordalary - Astana men Damask arasynda seriktestik qarym-qatynastar ornatý týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.

1 jyl buryn (2009) Oral qalasynyń elektrondyq kartasy jasaldy. Onyń resmı ataýy - memlekettik qala qurylysy kadastry.

Oral - mundaı kartaǵa ıe bolǵan Astana men Qaraǵandydan keıingi úshinshi qala. Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik kadastry aqparattyq-quqyqtyq júıesine enetin kartada qalanyń burynǵy jáne qazirgi aýmaǵy, ǵımarattary men oryndary, qurylysy men ınjenerlik jelileri týraly derekter bar. Oǵan ǵımarattardan bastap elektr jelileri baǵanalary, baǵdarshamǵa deıin bári engizilgen. Ol túrli ózgeristerge baılanysty tolyqtyrylyp otyratyn bolady.

1 jyl buryn (2009) Almatyda Qazaqstan Respýblıkasynyń ǵalymy Berlın Irıshevtiń «Evropaǵa jol. Evroodaq: ıntegratsııalyq modeliniń tájirıbesi» atty jańa kitabynyń tusaý keseri ótti. Kitapta ulttyq saıasat (bıýdjettik, qazynalyq, áleýmettik) jáne ult ústindegi saıasat (shaqalyq, básekelestik) arasyndaǵy ózara qatynas jazylǵan. Bul saıasat túrleriniń mazmuny men erekshelikterine, kitaptyń jeke bólimi arnalǵan, onda tolyǵymen Evroodaqtyń qyzmet isteý erekshelikteri baıandalǵan. Avtordyń bolashaq álemdik valıýta júıesiniń kórinisi tujyrymdamalyq bolyp tabylady, dollarlyq qalyptan úsh taǵanǵa (evro, dollar, ıýan) jáne sodan birlestirilgen álem valıýtasyna kelýi, aımaqtyq júıe men ult ústindegi valıýta arqyly bolyp sanalady.

Kitaptyń bólimi Evroodaq pen Ortalyq Azııa arasyndaǵy strategııalyq seriktestiktiń qıyndyqtaryn qarastyrýǵa arnalǵan. Aımaqtaǵy ıntegratsııalyq modelderdiń galaktıkasyn qarastyra kelip, álide olardyń embrıonaldyq qalypta qalyp turǵanyna, avtor óz ókinishin bildiredi. Alaıda avtordyń pikirinshe bul aımaq tabıǵat qoryna baı bolyp keledi jáne naqty áleýet álemdik geosaıasatta mańyzdy sýbekt retinde bolýy ábden múmkin. Kólemi 567 betten turatyn jumys ornyqty statıstıkalyq jáne faktologıkalyq bazasymen qamtylǵan: onda 70 astam kesteler, shemalar jáne dıagrammalar beınelengen. Kitapta birqatar qoıylymdylyq suraqtar keń ortada ǵylymı talastardy jáne pikirsaıystardy sheshýge qarastyrylǵan.

ESІMDER

55 jyl buryn (1955) Abaı Myrzahmetov atyndaǵy Kókshetaý ýnıversıteti rektorynyń strategııalyq suraqtary jónindegi keńesshisi BEKMAǴAMBETOV Ǵalym Madeshuly dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysy Shet (burynǵy Aǵadyr) aýdanynda týǵan. E.Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

1977-1979 jyldary - Tselınograd pedagogıkalyq ınstıtýtynyń oqytýshysy boldy. 1979-1981 jyldary Keńes Armııasy qatarynda bolǵan. 1981-1987 jyldary Kókshetaý oblystyq komsomol, partııa organdarynda basshylyq qyzmetter atqardy. 1987-1988 jyldary Máskeý qalasynda KSRO Memlekettik Qaýipsizdik komıtetinde qyzmet etken. 1988-1992 jyldary - Kókshetaý kooperatıvtik tehnıkýmy dırektorynyń orynbasary, Aqmola oblystyq atqarý komıtetiniń aǵa referenti, Kókshetaý qalalyq atqarý komıteti is qaǵazdary sektorynyń meńgerýshisi, uıymdastyrý bóliminiń nusqaýshysy, bólim meńgerýshisiniń orynbasary. 1992-1995 jyldary- Kókshetaý qalalyq ákimshiligi apparatynyń jalpy bólim meńgerýshisi, «BATT» korporatsııasynyń Kókshetaý qalasyndaǵy fılıalynyń dırektory. 1995-1997 jyldary - Kókshetaý oblystyq ákimshiligi apparatynyń qoǵamdyq-saıası jumystar bóliminiń meńgerýshisi, Kókshetaý oblysy ákiminiń ishki saıasaty jáne áleýmettik-mádenı damý bóliminiń meńgerýshisi. 1997-2003 jyldary - Kókshetaý qalalyq ákiminiń orynbasary. 2003-2010 jyldary - Aqmola oblystyq ákiminiń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2010 jyldyń sáýirinen - qazirgi qyzmetinde.

«Qurmet» ordenimen, «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl» mereıtoılyq medalimen jáne basqa medaldarmen marapattalǵan.

QARAShANYŃ 6-Y, SENBІ

Soǵys jáne qarýly qaqtyǵystar kezinde qorshaǵan ortany paıdalanýdan saqtaýdyń halyqaralyq kúni

BUU Bas Assambleıanyń 56-shy sessııasynyń sheshimi boıynsha 2001 jylǵy qarashanyń 6-ynda (№A/RES/56/4 qarary) jyl saıyn atap ótiledi. Bul sheshimdi qabyldaýda BUU qarýly qaqtyǵystardyń qorshaǵan ortaǵa tıgizetin keri áseri uzaq ýaqytqa deıin ekojúıe men tabıǵı resýrstarǵa zııanyn tıgizetinin negizge aldy. BUU Bas Assambleıasy jáne de BUU Myńjyldyq deklaratsııasynda jazylǵandaı qorshaǵan ortany qorǵaý úshin shara qoldaný qajettigine súıendi.

Erlerdiń dúnıejúzilik kúni

Vena magıstraty, M.S.Gorbachev qory, BUU-nyń Venadaǵy bólimi men halyqaralyq «Medıkel Konnekshn» uıymynyń bastamasymen 2000 jyldan beri qarashanyń birinshi senbisinde atap ótiledi.

OQIǴALAR

3 jyl buryn (2007) Murajaı isiniń ardageri jáne ólketanýshy Ernest Sokolkınniń «Pavlodar kósheleri» dep atalǵan kitaby jaryq kórdi.

Óziniń anyqtamalyq kitaby úshin materıaldardy zertteýshi ondaǵan jyldar boıy jınaǵan eken. Kitap qala qurylysynyń osydan bir jarym ǵasyr burynǵy, o bastaǵy Korıakovka kazaktar stanıtsasynyń qurylys jobasynan bastap, búgingi kezeńge deıingi ýaqytyn qamtıdy. Kezinde qurylysy nebári 30 kósheden turatyn Pavlodarda búginde úsh júzden astam kóshe bar. Ár kósheniń óz tarıhy bar, olardyń keıbireýileriniń ataýlary el tarıhyndaǵy dáýirlik kezeńderge baılansty ózgerip otyrǵan. Pavlodardyń negizgi kóshesi 1920 jyldary Trotsıkııdiń atyna ıe bolsa, keıinnen Dzerjınskıı atyndaǵy kóshe bolyp atyn ózgertken. Al ol kóshe búginde Qazaqstannyń tuńǵysh akademıgi, osy ólkeniń túlegi Qanysh Sátbaevtyń atynda.

3 jyl buryn (2007) Astanadaǵy «Zerde» ınnovatsııalyq ortalyǵy ázirlegen qazaq tili sınonımder sózdiginiń elektrondyq nusqasy tanystyryldy. Elektrondyq sózdikke búginde qoldanystaǵy 20 myńnan astam sózdiń sınonımderi toptastyrylǵan.

3 jyl buryn (2007) Kaır qalasynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Mysyr Arab Respýblıkasynyń Úkimeti arasynda Kaır qalasynda Beıbarys sultannyń meshitin qalpyna keltirý jónindegi yntymaqtastyq týraly kelisimge» qol qoıyldy.

Bul qujattyń negizinde Qazaqstan, XIII ǵasyrda salynǵan nysandardyń bastysy jáne ortaǵasyrlyq sáýlet óneriniń jaýhar eskertkishi sanalatyn bul meshitti qalpyna keltirýge 4,5 mln. AQSh dollary kóleminde qarjy bólip otyr.

1 jyl buryn (2009) Almatyda «Órleý» balet jas ártisteriniń teatry ashyldy. Teatr A.V.Seleznev atyndaǵy Almaty horeografııalyq ýchılışeniń 75 jyldyǵyna oraı ashylǵan.

1 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Italııa Respýblıkasyna resmı sapary aıasynda Qazaqstan men Italııa arasynda Strategııalyq áriptestik týraly shartqa qol qoıyldy.

Qujatqa Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy-Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev jáne Italııanyń Syrtqy ister mınıstri Franko Frattını qoldaryn qoıdy.

Qol qoıý rásiminen keıin N.Nazarbaev: «Qazaqstan men Italııa arasyndaǵy qarym-qatynas shyn máninde strategııalyq bolýy úshin biz bárin jasaıtyn bolamyz», dedi.

Elbasy Qazaqstan jas memleket retinde osy jyldardyń ishinde bizdiń óńirdegi Italııanyń negizgi ekonomıkalyq jáne saıası áriptesi bolý úshin bárin jasaǵanyn, nátıjesinde kóptegen dúnıelerge qol jetkizilgenin atap kórsetti.

1 jyl buryn (2009) Bakýde Ázirbaıjannyń Ulttyq ǵylym akademııasynyń janyndaǵy Nızamı atyndaǵy Ádebıet ınstıtýtynyń uıytqy bolýymen, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Aıda Feızýllaevanyń avtorlyǵymen qazaqtyń tanymal aqyny jáne qoǵam qaıratkeri Oljas Súleımenov týraly kitap jaryq kórdi.

Avtor, álemdik tarıhtaǵy túrkiler roliniń zerttelýi men anyqtalýy O.Súleımenovtyń esimimen tyǵyz baılanysty ekenin atap kórsetip otyr. Avtordyń pikirinshe, qazaq ǵalymy Reseıdiń túrkologııalyq ǵylymynda uzaq jyldar boıy eń kúrdeli jáne eń túıindi paraqtardyń biri bolyp kelgen shyǵys ádebıeti men orys folklorynyń arasyndaǵy ózara baılanysty izdep tapty.

1 jyl buryn (2009) Astanada saıasatker áıelderdiń klýby ashyldy.

Klýbtyń turaqty músheleri - Parlament depýtattary, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti janyndaǵy áıelder men otbasy demografııalyq saıasaty jónindegi Ulttyq komıssııa músheleri kirdi.

1 jyl buryn (2009) Qostanaıda Tobyl ózeninen ótetin jańa kópir saltanatty túrde ashyldy.

Qysqa merzimde salynyp bitken kópirdiń qurylysyna 331 mln. qarjy jumsalǵan. Júretin joldyń eni - 11,5 metr, jáne eki jaıaý júrip ótetin joldyń eni - 1,5 metr. Kópirdiń jaqyndaý jolynyń uzyndyǵy - 710 metr. Kópirdiń qurylysy endi Reseı Federatsııasymen baılanysyp jatqan jolda jyl boıy toqtaýsyz tranzıttik qozǵalyspen qamtamasyz etedi.

ESІMDER

80 jyl buryn (1930-1994) ınjener-gıdrotehnık, ǵalym, tehnıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen ónertapqyshy JANǴARIN Ádilbek Іztileýuly dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysynyń Qazaly qalasynda týǵan. Qazaq memlekettik aýyl sharýashylyq ınstıtýtyn (qazirgi Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıtet) bitirgen.

1953-1956 jyldary - Shymkent qalasyndaǵy aýyl sharýashylyq tehnıkýmynda muǵalim, 1957-1962 jyldary - Qazaq energetıka ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda kishi jáne aǵa ǵylymı qyzmetker. 1963-1967 jyldary - Jambyl gıdromelıoratıvtik-qurylys ınstıtýtynyń (qazirgi M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz memlekettik ýnıversıteti) «Teorııalyq mehanıka» kafedrasynyń meńgerýshisi, dotsenti. 1968-1991 jyldary - Qazaq sý sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda jumys istedi. 1992-1994 jyldary - Almaty avtomobıl joldary ınstıtýtynda kafedra meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan.

Negizgi ǵylymı-ónertabystyq jumystary melıoratsııa, egin sýarý, aýyz sýmen qamtamasyz etý jáne jaıylymdardy sýlandyrý salalarynda aǵyn sýdy jáne jer asty sýlaryn tazalaý, gıdrotsıklondyq ádispen sý kóterý tehnologııalaryna arnalǵan. Ol jasaǵan qondyrǵylar 85 avtorlyq kýálikke ıe boldy. Búkilodaqtyq, dúnıejúzilik kórmelerdiń medaldaryn aldy. Onyń basshylyǵymen 2 ǵylym doktory, 6 ǵylym kandıdaty daıyndaldy. M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz memlekettik ýnıversıtetindegi gıdravlıkalyq ǵylymı zerthanaǵa Janǵarınniń esimi berilgen.

«Qurmet belgisi» ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

7 QARAShA, JEKSENBІ

Ǵylym men beıbitshiliktiń halyqaralyq aptalyǵy

BUU Bas Assambleıasy Saıası komıtetiniń 1988 jylǵy qarashanyń 8-indegi 43-shi sessııasynyń bastamasy boıynsha jyl saıyn atap ótiledi.

OQIǴALAR

65 jyl buryn (1945) Almatydaǵy N.Sats atyndaǵy Memlekettik orys akademııalyq jasóspirimder teatrynnyń negizi qalandy.

Natalıa Ilınıchna Sats - 1918 jyly álemdegi alǵashqy balalar teatryn qurdy. Sodan keıin, búkilálem boıynsha 60-tan astam teatrlardy qurdy, sonyń ishinde Qazaqtyń balalar men jasóspirimder teatry. Ol «halyq jaýynyń» áıeli bolǵandyqtan aıdalýǵa ushyrap Almatyǵa jer aýdardy. Ony opera jáne balet teatrynyń rejısseri etip taǵaıyndady. Uly Otan soǵysy kezinde Almatyda kóptegen uly akter turdy. Natalıa Ilınıchna olardy balalarǵa arnap uıymdastyrylǵan keshke qatysýlaryn surady. Osydan keıin ol balalar men jasóspirimder teatryn qurý týraly usynysymen hat jaza bastady. Biraq jazylǵan hattardyń birine Qazaqstannyń OK KP (b) ekinshi hatshysy Shaıahmetov Jumabaı ún qatty. 1944 jylǵy qyrkúıektiń 6-ynda Almaty qalasynda balalar men jasóspirimder teatryn qurý týraly Jarlyq shyqty. Bir jyldan asa ýaqyttan keıin 1945 jylǵy qarashanyń 7-inde balalar men jasóspirimder teatrdyń alǵashqy «Qyzyl Telpek» atty spektakline keldi.

Ár jyldary balalar men jasóspirimder teatrynyń spektaklderin Qazaq KSR-niń Eńbek sińirgen qaıratkerleri Evgenıı Prasolov, Abram Madıevskıı jáne basqa da daryndy rejısserler qoıdy. Akterler - Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek sińirgen ártisteri Valerııa Krymskaıa, Tatıana Tarskaıa, Sergeı Pechorın, Grıgorıı Efımov, Dmıtrıı Skırta, Vıktor Ashanın, Olga Korjeva, taǵy da Tahır Vosılov, Vladımır Krylov, Irına Arnaýtova jáne basqalary.

5 jyl buryn (2005) Qostanaıda «Zdorovoe pokolenıe» atty jastar ortalyǵy ashyldy.

Ortalyq jasóspirimder men jastar arasyndaǵy salaýatty ómir saltyn belsendi túrde nasıhattaıdy, jáne balalardy úıretetin ár túrli sharalar ótkizedi. «Zdorovoe pokolenıe» ortalyǵy «Soros-Qazaqstan» qorynyń qoldaýymen quryldy.

5 jyl buryn (2005) Máskeýdegi qoǵamdyq uıymdar úıinde qazaqstandyq ǵalym, Astanadaǵy L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory Maıdan Kómekuly Qusaıynovtyń «Sınıavın qyraty men batpaǵynyń qupııasy» kitabynyń tanystyrylymy boldy. Maıdan Qusaıynov - «Memorıaldyq aımaq» izdestirý jasaǵynyń komandıri. Onyń basqarýyndaǵy izdestirýshiler 15 jyl boıy Lenıngrad oblysynyń Kırov aýdany aýmaǵynda Uly Otan soǵysy jyldarynda qaza bolǵan jaýyngerlerdiń, sonyń ishinde Aqmola oblysynan attanǵan bozdaqtardyń jerlengen oryndaryn jáne olardyń esimderin anyqtaýda qajyrly jumys júrgizip keledi. Osy izdestirý jasaǵynyń 15 jylǵy jumysy týraly baıandaıtyn bul kitap ótken jyly Astana qalasyndaǵy «Saryarqa» baspasynan shyqqan bolatyn. Alǵyssózin belgili jazýshy Vladımır Gýndarev jazǵan. «Sınıavın qyraty men batpaǵynyń qupııasy» avtordyń Uly Otan soǵysynda qaza bolǵan bozdaqtar týraly kitabynyń alǵashqysy. Ol osy taqyrypty odan ári tereńdete zertteı bermek.

5 jyl buryn (2005) Batys Qazaqstan oblysynyń Qaztalov-Jánibek avtojolynyń 51-shi shaqyrymynda jańa kópir ashyldy. Aımaqtyq jol qurylysy baǵdarlamasy boıynsha salynǵan kópirge 264 mln. teńge ınvestıtsııa jumsaldy. Merdigeri «Asfa» JShS-i boldy. Kópirdiń iske qosylýy kólik qozǵalysynyń toqtap qalýyn boldyrmaıdy.

3 jyl buryn (2007) Astanada memlekettik tildi jedeldete oqytý respýblıkalyq ortalyǵynyń uıymdastyrýymen «Jańa tolqyn» oqý-ádistemelik kesheniniń tusaýkeseri bolyp ótti.

Jańa tolqyn» oqý-ádistemelik kesheniniń tusaýkeserine tıisti mınıstrlikter men departamentterdiń ókilderi, oblystyq, qalalyq til basqarmalary men memlekettik tildi oqytý ortalyqtarynyń basshylary, sondaı-aq respýblıkanyń jetekshi ǵalym-tilshileri men ádiskerleri qatysty. Atalǵan oqý-ádistemelik keshen memlekettik tildi jedeldete oqytýǵa arnalǵan bilim tehnologııasy júıesindegi jańartylǵan úlgi bolyp tabylady.

Sózdiktiń elektrondyq nusqasy negizgi oqýlyq, grammatıkalyq anyqtama, oqýlyq sózdiginen jáne 3 CD-úntaspasynan turady. Ol memlekettik tildi memlekettik jáne memlekettik emes mekemelerdiń qyzmetkerlerin oqytýǵa arnalǵan.

ESІMDER

85 jyl buryn (1925) aqyn, jazýshy, dramatýrg ZÝLFIKAROV Masımjan dúnıege keldi. Almaty oblysy Eńbekshiqazaq aýdanynda týǵan. Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti) bitirgen. Almatydaǵy Abdolla Rozybaqıev atyndaǵy uıǵyr mektebininń dırektory, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynnyń keńesshisi bolyp istegen. 1985 jyldan zeınet demalysyna shyqqan. Poezııa, proza, dramatýrgııa salasynda eńbek etedi.

«Tań syrlary», «Kommýnar», «Rızvangúl», «Buralań joldar» dastandarynyń, «Kúz órnekteri» óleń jınaqtarynyń, «Ómir aǵymy», «Samǵaý», «Súıespenshilik», «Taǵdyr», «Júrek tynysy», «Naızaǵaı jarqyly», «Ómir aǵymy» áńgimeler men povestteriniń, «Lýtpýlla», «Janar taý» (trılogııa), «Výlkan» (orys tilinde) romandarynyń, «Balalar aýyz ádebıeti» jáne «Ulttyq dástúrler» ǵylymı jumystarynyń, «Sadahat» beınefılminiń avtory.

Qazaqstan Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen, «Eńbek ardageri» medalimen marapattalǵan.

75 jyl buryn (1935-2004) Qazaqstan Respýblıkasynyń bas onkology, medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan ǴA-nyń korrespondent múshesi, Halyqaralyq aqparattandyrý akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen qaıratkeri ÁBDІRAHMANOV Jańalyq Nııazuly dúnıege keldi. Qyzylorda oblysynyń Qarmaqshy aýdanynda týǵan. Almaty memlekettik medıtsına ınstıtýtyn (S.D.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsınalyq ýnıversıteti) bitirgen.

1959-1961 jyldary - Qyzylorda oblysy Qaramaqshy aýdanyndaǵy aýrýhana meńgerýshisi. 1961-1964 jyldary - Qazaqstan Ólkelik patologııa ınstıtýtynyń aspıranty, 1964-1975 jyldary - Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bólim meńgerýshisi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri. 1975-1990 jyldary - Almaty memlekettik medıtsına ınstıtýtynyń dotsenti, kafedra meńgerýshisi. 1990-2004 jyldary - Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan.

Onyń negizgi zertteý jumystary rak aýrýlaryn sáýlemen emdeý tásilderine, radıatsııanyń zaqymdaýshy áserinen qorǵaıtyn dárilerdi paıdalanýǵa jáne organızmniń radıatsııaǵa beıimdelýshiligin zertteýge arnalǵan. Ol óńesh ragimen aýyratyn naýqastardy radıatsııalyq bólshek sáýlemen emdeý arqyly, olardyń ómirin uzartýǵa bolatynyn ǵylymı turǵydan dáleldedi.

55 jyl buryn (1955) General-maıor, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń qurmetti qyzmetkeri, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıteti tóraǵasynyń birinshi orynbasary JUMAQANOV Vladımır Zeınollauly dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasynyń Sverdlov oblysynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti), F.E.Dzerjınskıı atyndaǵy Joǵary Qyzyl Tý mektebin bitirgen.

1977-1982 jyldary - S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetinniń ǵylymı qyzmetkeri. 1982-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń bólim bastyǵynyń orynbasary, bólim bastyǵy, basqarma bastyǵy, departament bastyǵynyń orynbasary, komıtet tóraǵasynyń keńesshisi. 2001-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń antıterror departamentiniń bastyǵy. 2007-2010 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıteti tóraǵasynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2010 jyldyń tamyz aıynan bastap -qazirgi qyzmetinde.

ІІ-shi dárejeli «Aıbyn» ordenimen, jáne tórt medalmen marapattalǵan.

50 jyl buryn (1960) «Qazfosfat» JShS-iniń bas dırektory ESKENDІROV Muqash Zulqarnaıuly dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysy Saıram aýdanynda týǵan. Qazaq hımııa-tehnologııalyq ınstıtýtyn (qazirgi M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti) bitirgen.

1982-1988 jyldary - Jańajambyl fosfor zaýytynyń sheberi, aǵa sheberi, aǵa sheber-tehnology, tseh bastyǵy. 1988-1993 jyldary - «Nodfos» óndiristik birlestigi partııa komıtetiniń hatshysy, tseh bastyǵy, bas dırektordyń orynbasary. 1993-1994 jyldary- «Qarataý» saýda úıiniń bas dırektory. 1994-1996 jyldary - «Nodfos» AQ bas dırektorynyń orynbasary. 1996-1998 jyldary - «Argo» JShS-iniń dırektory. 1998-2005 jyldary - «Jambyl nan kompanııasy» memlekettik qazynalyq kásiporynnyń dırektory, «Qazfosfat» JShS-iniń atqarýshy dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2005jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

«Qurmet» ordenimen, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna 10 jyl», «Astanaǵa 10 jyl» merekelik medaldarymen marapattalǵan.

40 jyl buryn (1970-2007) saıasattaný ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstannyń Áleýmettik ǵylymdar akademııasynyń akademıgi, Eýrazııa sotsıologtary qaýymdastyǵynyń jáne Qazaqstannyń sotsıologtary qaýymdastyǵynyń tolyq múshesi MAShAN Meıirjan Serikuly dúnıege keldi.

Aqtóbe qalasynda týǵan. Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe pedagogıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe memlekettik ýnıversıteti) jáne ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtettiń aspırantýrasyn bitirgen.

1992-1993 jyldary - Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe pedagogıkalyq ınstıtýtynnyń oqytýshysy. 1993-1996 jyldary - ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtettiniń aspıranty. 1996-2001 jyldary - Qazaqstan Damý ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, Saıası zertteýler ortalyǵynyń dırektory, Qazaqstan Damý ınstıtýtynyń vıtse-prezıdenti, birinshi vıtse-prezıdenti. 2001-2003 jyldary - «Strategııa» taldaý ortalyǵynyń dırektory, Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetiniń professory, qoǵamdyq pánder kafedrasynyń meńgerýshisi. 2003-2004 - jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik hatshysynyń kómekshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń memlekettik ınspektory. 2004-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Keńsesiniń bas ınspektory, Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik Keńesiniń ahýaldyq ortalyǵynyń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan.

Memlekettik «Daryn» jastar syılyǵynyń laýreaty.

100-den astam ǵylymı jumystardyńń, onyń ishinde 20 monografııanyń, kitaptardyń , oqý quraldary men anyqtamalardyń avtory.