QazAqparat: 2011 jylǵy 3-9 qazan aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

3 qazanda QR Úkimetiniń otyrysy ótedi.

3 qazanda Astanada Mınıstrlikter úıinde QR Adam quqyqtary jónindegi komıssııasynyń, Qazaqstandaǵy ıÝNISEF ókiliniń jáne Norvegııa Koroldiginiń Qazaqstandaǵy Elshiliginiń arasynda úshjaqty birlesken jobany iske qosýǵa baılanysty baspasóz máslıhaty ótedi.

3 qazanda QR Qorǵanys mınıstri Á.Jaqsybekov «Qarýly Kúshter ardagerleri» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń tóralqasymen kezdesedi.

3 qazanda QR Syrtqy ister mınıstrliginde aptalyq brıfıng ótedi.

BASQA MEMORGANDAR

3 qazanda«KAZENERGY» qaýymdastyǵynyń bilim jáne kadrlardy daıarlaý máseleleri jónindegi úlılestirý keńesiniń otyrysy ótedi.

QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM

6 qazanda Astanada Qazaqstan men Japonııanyń strategııalyq áriptestigine arnalǵan ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi úkimettik jáne jeke sektorlar birlesken komıssııasynyń otyrysy ótedi.

ÁLEM

26 qyrkúıek pen 7 qazan aralyǵynda Varshavada EQYU-nyń gýmanıtarlyq ólshemder boıynsha mindettemeleri boıynsha Sholý konferentsııasy ótýde.

4 qazanda Máskeýde UQShU Bas hatshysy Nıkolaı Bordıýja EQYU bas hatshysy Lamberto Zanermen kezdesý ótkizedi.

TMD

4-6 qazan kúnderi Kıev qalasynda Halyqaralyq kórme ortalyǵynda «Ýkraına 2011» XVIII Halyqaralyq týrıstik salon ótedi.

8-24 qazan aralyǵynda Kıevtiń Brucie Collections galereıasynda álemge tanymal ftosýretshi Govard Shattstyń kórmesi ótedi.

QOǴAM

1 qańtardan 25 qarashaǵa deıin QR Mádenıet mınıstrligi men Qazaqstan halqy Assambleıasynyń etnojýrnalıstıka salasynda «Shańyraq» atty birlesken konkýrsy ótýde.

SPORT

22 qyrkúıekten 10 qazanǵa deıin Bakýde bokstan XVI álem chempıonaty ótýde.

5-9 qazan kúnderi Shymkentte Qazaqstan Respýblıkasynyń ІІІ Paralımpıadalyq oıyndary ótedi.

ASTANA

3 qazanda «Báıterek» halyaralyq medıaortalyǵynda dinı problemalar men psıhologııalyq ońaltý ortalyǵynyń baspasóz máslıhaty ótedi.

3 qazanda Respýblıkalyq balalardy ońaltý ortalyǵynda Ulttyq medıtsınalyq holdıngtiń tańdaýly pedagogtaryn marapattaý rásimi ótedi.

4-5 qazan kúnderi «Kórme» ortalyǵynda «Qazaqstandaǵy jáne burynǵy keńestik keńistiktegi azamattyq qoǵam: qalyptasýy jáne 20 jyldaǵy damýy» atty úkimettik emes uıymdardyń halyqaralyq konferentsııasy ótedi.

4-5 qazanda KazEnergy VI Eýrazııalyq forýmy ótedi.

5-6 qazanda Astanada Ortalyq, Shyǵys Eýropa jáne Ortalyq Azııa elderi prokýrorlary halyqaralyq qaýymdastyǵynyń 6-aımaqtyq konferentsııasy ótedi.

5-7 qazanda «Kórme» kesheninde «QazAvtoJol-2011» segizinshi halyqaralyq kórmesi ótedi.

ALMATY

3 qazanda N.Sats atyndaǵy balalar men jasóspirimder teatrynda áskerge shaqyrylǵandardy saltanatty attandyrý sharasy ótedi.

3 qazanda «Rixos Almaty» qonaqúıinde «jańa bólimshe» jobasynyń aýqymynda júzinshi bólimsheniń ashylýyna arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.

3-5 qazanda Almatyda «INTALEV» kompanııalar toby qazaqstandyq ókildiginiń uıymdastyrýymen «Bıýdjettik basqarý: ádistemesi, jolǵa qoıý jáne avtomattandyrý» oqytý kýrsy ótedi.

6-8 qazanda Almatyda «Bolashaq ıgiligi úshin sapa» uranymen VI halyqaralyq sapa forým ótedi.

9 qazanda Almatyda «Mızamshýaq» romantıkalyq kontserti ótedi.

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.

QAZANNYŃ 3-І, DÚISENBІ

Búkilálemdik eldi mekender kúni (Habıtat). Halyqaralyq turǵyn úı kúni

«Eldi mekender jónindegi komıssııa» usynysyna sáıkes BUU Bas Assambleıasy 40-ynshy sessııasynda (1985-inshi jylǵy jeltoqsannyń 17-sindegi №A/RES/40/202 qarar) bekitilgen. Búkilálemdik Habıtat kúni qazannyń birinshi dúısenbisinde, 1986-nshy jyldan atap ótiledi. Onyń basqa ataýy - Halyqaralyq turǵyn úı kúni.

Jyl saıyn osy kúni BUU men «BUU-nyń Eldi mekender jónindegi baǵdarlamasy» álem qalalarynyń birinde resmı sharalar ótkizedi.

BUU-Habıtat mindetterine sondaı-aq halyqaralyq qoǵamdastyqqa Myńjyldyq deklaratsııasynda alǵa qoıylǵan - jataǵan jer-kepelerdegi 100 mıllıon turǵyndardyń ómir jaǵdaılaryn jaqsartýdyń maqsatkerlik kórsetkishteri boıynsha - damý salasyndaǵy maqsatqa jetý de kiredi.

BUU-Habıtat eki negizgi búkilálemdik naýqandy júzege asyrady - Qalalyq sharýashylyqty basqarý salasyndaǵy jáne Turǵyn úıge ıe bolý kepildikteri jónindegi jahandyq naýqan.

Halyqaralyq dáriger kúni

Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń uıymdastyrýymen qazan aıynyń birinshi dúısenbisinde atap ótiledi.

Dúnıejúzilik sáýlet kúni

Halyqaralyq sáýletshiler odaǵynyń 20-shy Bas Assambleıasynyń sheshimi boıynsha jyl saıyn qazannyń alǵashqy dúısenbisinde atap ótiledi (1996 jylǵy maýsym, Barselona).

TMD-nyń keıbir elderinde bul mereke 1986 jyldan shildeniń birinshi jeksebisinde atalyp ótip júr.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) Almatyda Úndistan elshiliginde qazaq tiline aýdarylǵan Mahatma Gandıdyń hattary men ómirbaıanynyń tusaýkeseri ótti. Mahatma Gandıdyń Úndistannyń táýelsizdik jolyndaǵy kúresi, ómiri men qyzmeti jaıynda qundy derekter shoǵyryn quraıtyn bul eki kitap orys tilinen aýdarylyp otyr. 1000 dana tırajben shyǵyp otyrǵan Gandıdyń tańdamaly hattary Qazaqstandaǵy Úndistan elshisi Ashok Kýmar Mýkerjıdiń lebizimen bastalady. Al ekinshi kitapta Mahatma Gandıdyń oıly-qyrly ómir belesteri qamtylǵan.

5 jyl buryn (2006) Semeı qalalyq ákimdigi men máslıhatynyń sheshimine sáıkes belgili qoǵam qaıratkeri, aqyn, Qazaqstannyń ıÝNESKO-daǵy turaqty ókili, ári Halyqaralyq «Nevada-Semeı» ıadrolyq synaqqa qarsy qozǵalysynyń prezıdenti Oljas Súleımenov «Semeı qalasynyń qurmetti azamaty» atandy. Bul sheshim «Semeı» polıgonynyń jabylǵanyna 2006 jyly, ıaǵnı, tamyzdyń 29-y kúni, týra 15 jyl tolýyna oraı shyǵarylǵanyn atap ótken L. Prýstyń aıtýynsha, ákimdiktiń bul usynysyn máslıhattaǵylar biraýyzdan qoldaǵan. «Oǵan qosa bul bastamany qala turǵyndary da zor qoshemetpen qabyldaıtyndyqtaryn ańǵartty», dedi ol.

5 jyl buryn (2006) Oralda Shekaralas aımaqtar forýmy aıasynda Qazaqstan men Reseı birqatar eki jaqty kelisimderge qol qoıdy. Sóıtip, eki el úkimetteri Orynbor gaz óńdeý zaýyty negizinde birlesken kásiporyn qurýdaǵy yntymaqtastyq, qazaqstan-reseı memlekettik shekarasynda avtokólik ótkizý beketterin salý, shekaralas aýmaqtar turǵyndarynyń Qazaqstan-Reseı memlekettik shekarasynan ótý tártibi týraly kelisimderge qol qoıyldy. Sonymen birge forým barysynda Astrahan sý-kólik toraby, Mahachkala men Aqtaý porttary arqyly tikeleı halyqaralyq temirjol-parom qatynasyn uıymdastyrý týraly kelisimge qol jetkizildi. Sondaı-aq Qazaqstan damý banki men Reseı Vneshekonombank arasynda óńiraralyq yntymaqtastyqty, saýda-ekonomıkalyq baılanysty qoldaý jónindegi is-qımyl baǵdarlamasy qabyldandy. Eki eldiń ádilet mınıstrleri 1997 jylǵy qazannyń 4-indegi Baıqońyr kesheniniń aýmaǵynda tártipti qamtamasyz etýdegi quqyq qorǵaý organdarynyń ózara is-qımyldary týraly QR Úkimeti men RF Úkimeti arasyndaǵy kelisimge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly hattamaǵa qol qoıdy.

3 jyl buryn (2008) jańashyl pedagogtardyń L. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde ótken ekinshi respýblıkalyq forýmynda «Bilim qaýymdastyǵy» qoǵamdyq birlestiginiń tusaýy kesildi. Qaýymdastyq azamattardyń usynysymen daıyndalǵan joba. Maqsat - bilim salasynyń mamandaryn qaıta daıarlap, olardyń jańashyl, ınnovatsııalyq tehnologııany oqý úrdisinde paıdalanýyna qoldaý kórsetý bolyp otyr. «Biz álemdik standarttarǵa saı orta, kásiptik, tehnıkalyq, joǵary jáne joǵary oqý oryndarynan keıingi bilim berý baǵdarlamasynyń talapqa saı júzege asyrylýyna yqpal etip, jańa oqýlyqtar daıyndap jatqan avtorlar men jańashyl ustazdarǵa kómek kórsetemiz. Sonymen qatar, stýdentter men ustazdarǵa jáne olardyń mádenı is-sharalar júrgizýine, oqýlyqtar alýyna jeńildikter qarastyryp otyramyz.

3 jyl buryn (2008) Elbasy Nursultan Nazarbaev Latvııa Respýblıkasynyń joǵary memlekettik nagradasy - Úsh juldyz ordenimen marapattaldy. Qazaqstan basshysyna bul nagradany búgin Aqordada Latvııa Prezıdenti Valdes Zatlers tabys etti. «N. Nazarbaev ordendi qabyl ala otyryp, bul nagradany shynaıy dostyqtyń belgisi jáne Qazaqstan men Latvııa qarym-qatynasyn jan-jaqty nyǵaıtýdyń yqylasy retinde baǵalaıtynyn atap kórsetti delingen», baspasóz qyzmetiniń taratqan baıanynda. Qazaqstan basshysy óz kezeginde Latvııa Prezıdentin birinshi dárejeli «Dostyq» ordenimen marapattady.

3 jyl buryn (2008) Shymkentte aımaqtyq «Maksımým» ınvestıtsııalyq ortalyǵynyń tanystyrylymy ótti. Ortalyq aımaqta ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq damý strategııasyn jáne kásiporyndardyń ınnovatsııalyq jobalaryn júzege asyrý, memleketti ınvestıtsııalyq qoldaýdyń tıimdiligin jetildirý úshin quryldy. Budan basqa ol óndiristik ınfraqurylym men óńdeý ónerkásibin damytýǵa jáne Ońtústik Qazaqstan oblysyna syrtqy jáne ishki ınvestıtsııalar tartýǵa járdemdesetin bolady. Ortalyq jańa tehnologııalar, taýarlar, jumystar jáne qyzmetter qurýǵa baǵyttalǵan bolashaǵy mol qoldanbaly ǵylymı zertteýlerdi qarjylandyrmaq. Sondaı-aq onyń mindetine ınvestıtsııa salatyn kompanııalardyń jarǵylyq kapıtalyna úlestik qatysý jolymen ınnovatsııalardy engizýdi qarjylandyrý kiredi. Ortalyqtyń alǵashqy qadamdarynyń biri «Nanofab» oblystyq ǵylymı-tehnıkalyq ortalyǵyn qurý boldy. Onyń negizgi mindeti ? ǵylymnyń óndiriske deıingi aralyqtaǵy jolyn qysqartý. Kásiporyn zamanaýı jáne ǵylymdy qajetsinetin tehnologııalardy aýyl sharýashylyǵy sııaqty ekonomıkanyń problemaly sektoryna engizýmen aınalysady.

3 jyl buryn (2008) Qazaqstanǵa resmı saparmen kelgen Latvııa Prezıdenti Valdes Zatlers Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynyń tyńdaýshylary men professorlyq-oqytýshylyq quramynyń aldynda dáris oqydy. Onda V. Zatlers Qazaqstan men Latvııa arasyndaǵy ekonomıkalyq, saýda, kólik salasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý máselelerine toqtaldy. «Qazaqstan Eýropa men Qytaı arasyndaǵy tranzıttik el bolýy úshin biz ózimizdiń porttardyń, kólik jáne temirjol júıelerin usynyp otyrmyz. Bul - úlken maqsat. Qytaıdan taýardy teńizge qaraǵanda temirjol arqyly 4 apta buryn jetkizýge bolady. Al taýar aınalymy turǵysynda 4 apta degen óte kóp ýaqyt», dedi ol. Dáris sońynda akademııa rektory Baqyt Esekına V. Zatlerske qazaq-latysh ekijaqty qarym-qatynastaryn damytýǵa qosqan úlesi úshin Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynyń qurmetti professory dıplomyn tabys etti.

3 jyl buryn (2008) «Qazposhta» AQ Qazaqstan men Iran tarıhyna arnalǵan «Ejelgi óner esketkishteri» atty 2 jańa markany aınalymǵa engizdi.

Markalar Qazaqstan tarıhyna oraı 25 teńgelik - «Taýdaǵy barys. Bizdiń zamanymyzǵa deıingi V-IV ǵasyrlar», Iran tarıhyna baılanysty 150 teńgelik - «Bir basty eki arystan. Bizdiń zamanymyzǵa deıingi VII ǵasyr» atymen shyǵarylǵan. Árbir markanyń taralymy 30 myń danadan.

ESІMDER

65 jyl buryn (1946) Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, jazýshy, jýrnalıst, Halyqaralyq «Alash» syılyǵynyń laýreaty, Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Qazaqstan Respýblıkasy Parlementi Májilisiniń depýtaty, áleýmettik-mádenı damý Komıtetiniń múshesi SMAIYL Aldan Zeınollauly dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysynyń Jańaarqa aýdanynda týǵan. Sergeı Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. 1970-1971 jyldary - Respýblıkalyq radıo telearna ortalyǵynyń dybys jazý operatory, Respýblıkalyq radıonyń redaktory. 1971-1975 jyldary - tilshi,. Tselınograd (qazirgi Aqmola) oblystyq radıosynyń aǵa redaktory. 1975-1985 jyldary - tilshi, Tselınograd oblystyq gazeti bóliminiń redaktory. 1985-1990 jyldary - «Kommýnızm nury» gazetiniń redaktory, «Qaraótkel» gazeti bóliminiń meńgerýshisi. 1990-1996 jyldary - Tselınograd oblystyq «Til jáne mádenıet» qoǵamynyń tóraǵasy, Aqmola oblystyq «Qaraótkel» gazetiniń bas redaktory. 1996-1997 jyldary - Aqmola oblystyq teleradıokompanııasy tóraǵasynyń orynbasary. 1998-2002 jyldary - Qazaqstan teleradıokorporatsııasy Astana stýdııasynyń bas dırektorynyń orynbasary, bas dırektory. 2002-2003 jyldary - «Astana» jýrnaly bas redaktorynyń orynbasary, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy Astana fılıalynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2003-2007 jyldary - «Ádebıet» qoǵamdyq qory «Astana jazýshylary kitaphanasy» serııasynyń bas redaktory. Qazirgi qyzmetinde 2007 jyldyń tamyz aıynan bastap isteıdi

«Tamyzdyń tańy», «Aq jalyn», «Saǵynyp kelgen kóktem», «Naızaqara», «Arqanyń Betpaq degen dalasy bar», «Tamuqtan kelgen adam» atty kitaptary bar.

65 jyl buryn (1946) zań ǵylymdarynyń kandıdaty, Qazaqstan Respýblıkasy Kúzet uıymdary qaýymdastyǵy Arnaýly oqý ortalyǵynyń bas dırektory, polkovnık PLASTOVETs ıÝrıı Fedorovıch dúnıege keldi.

Qostanaı oblysynda týǵan. Qostanaı pedagogıkalyq ınstıtýtyn, Felıks Dzerjınskıı atyndaǵy KSRO memlekettik qaýipsizdik komıtetiniń Joǵary mektebin bitirgen. 1970 jyly - LKJO Qostanaı oblystyq komıteti lektorlar tobynyń meńgerýshisi, orta mekteptiń muǵalimi. Áskerı qyzmette bolǵan.1971-1982 jyldary - Qazaqstan LKJO Qostanaı qalalyq komıtetiniń nusqaýshysy, bólim meńgerýshisi, birinshi hatshysy, Qostanaı oblystyq komıtetiniń birinshi hatshysy. 1982-1985 jyldary - Qostanaı oblystyq partııa komıteti satý-qarjy organdarynyń bólim meńgerýshisi. 1985-1987 jyldary - Memlekettik qaýipsizdik komıteti Joǵary mektebiniń tyńdaýshysy. 1987-1991 jyldary - Qazaq KSR Memlekettik qaýipsizdik komıtetiniń bólim meńgerýshisi. 1991-1994 jyldary - Almaty qalasy jáne Almaty oblysy boıynsha Ulttyq qaýipsizdik komıteti basqarmasy bastyǵynyń kómekshisi, orynbasary. 1994-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıteti Akademııasy bastyǵynyń orynbasary. Qazirgi qyzmetinde 2001 jyldan bastap isteıdi.

Halyqtar dostyǵy ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

QAZANNYŃ 4-І, SEISENBІ

Adamzattyń ǵarysh dáýiri bastalǵan kún. Dúnıejúzilik ǵarysh aptalyǵy

Ǵarysh dáýiri bastalǵan kúndi 1967-nshi jylǵy qyrkúıekte Halyqaralyq astronavtıka federatsııasy jarııalaǵan. BUU Bas Assambleıasy 1999-ynshy jylǵy jeltoqsannyń 6-synda adam ál-aýqatyn jaqsartýǵa ǵarysh ǵylymy men tehnıkasy qosatyn qomaqty úlesti atap kórsetý maqsatymen qazannyń 4-i men 10-y aralyǵyndaǵy aptany Dúnıejúzilik ǵarysh aptalyǵy (World Space Week) dep jarııalandy.

Adamzat ǵarysh dáýiriniń bastalýy kúni - Qazaqstan úshin aıryqsha mereke. 1957-nshi jyly qazannyń 4-inde naq Qazaqstan topyraǵynan planeta tarıhynda tuńǵysh ret Jerdiń jasandy serigi ǵaryshqa shyqty jáne Jerdiń tuńǵysh ǵaryshkeri ıÝrıı Gagarın osy jerden ǵaryshqa kóterildi. Naq Baıqońyr ǵaryshqa ushqan keńestik, sosyn reseılik jáne sheteldik ǵarysh kemeleri úshin de basty ǵarysh aılaǵyna aınaldy.

Qazaq ǵaryshkeri Talǵat Musabaev Gınness rekordtar kitabyna engizilgen: bir ushý merziminde oǵan deıin eshkim ashyq ǵaryshta bir táýlikten artyq bolyp kórmegen.

Halyqaralyq janýarlar kúni

1931 jyly Florentsııada ótken Tabıǵatty qorǵaýshylar qozǵalysyn jaqtaýshylardyń halyqaralyq kongresi sheshimimen katolık merekesi - Áýlıe Frantsıska kúni atap ótiledi.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) Elbasy Nursultan Nazarbaev Oral jylý-qýat ortalyǵyndaǵy gaz týrbınaly elektr stansasynyń tanystyrylymyna qatysty. Prezıdent óz sózinde bul oqıǵanyń oblys ómiri úshin mańyzy zor ekendigin atap ótti. Qarashyǵanaqta Elbasy tapsyrmasy boıynsha besinshi energoblok salynǵannan keıin oblys elektr qýatymen ózin-ózi tolyq qamtamasyz etetin bolady. 2002 jyldyń maýsymynda qýat pen ónerkásip tehnologııalarynyń jańa túrlerin damytý jónindegi japondyq NEDO uıymy, QR Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar mınıstrligi, QR Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrligi jáne BQO ákimdigi arasynda qol qoıylǵan tórtjaqty kelisimge sáıkes salynǵan atalmysh stansanyń iske qosylýy oblysqa qosymsha 26,9 MVt elektr qýatyn óndirýge múmkindik beredi. Osy arqyly Oral jylý-qýat ortalyǵy elektr qýatyn 300 mln. kVt-saǵatqa deıin jetkize alady. Bul - syrttan keletin elektr qýatynyń kólemi 200,0 mln. kVt-saǵattan astamǵa qysqarady degen sóz. Kásiporyn jyl saıyn 240 mln.-nan astam teńge tabys tabatyn bolady. Jobanyń ózin-ózi aqtaý merzimi ? jeti jyl. Al qyzmet etý merzimi 25 jylǵa eseptelgen. Qurylystyń bas merdigeri ? «Qazońtústikbatysóndirisqurylys» JShS.

ESІMDER

75 jyl buryn (1936-2005) fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasy Jaratylystaný ǵylymdary akademııasynyń akademıgi, KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty SULTANǴAZIN Ómirzaq Mahmutuly dúnıege keldi.

Qostanaı oblysynda týǵan. Sergeı Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. 1959-1978 jyldary - Qazaq memlekettik ýnıversıteti (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) kafedrasynyń meńgerýshisi, dotsenti, aǵa ustazy, assıstenti. 1978-1989 jyldary - Qazaqstan ǵylym akademııasy matematıka jáne mehanıka ınstıtýtynyń dırektory. 1985-1986 jyldary - Qazaqstan ǵylym akademııasy fızıka-matematıka ǵylymy bóliminiń akademık hatshysy. 1986-1988 jyldary - Qazaqstan ǵylym akademııasynyń vıtse-prezıdenti. 1988-1994 jyldary - Qazaqstan ǵylym akademııasynyń prezıdenti. 1991-2005 jyldary - Qazaqstan ǵylym akademııasy Ǵaryshtyq zerteýler ınstıtýtynyń dırektory. 1996-1997 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy ǵylym akademııasynyń vıtse-prezıdenti - Ǵylym akademııasy prezıdentiniń birinshi orynbasary. 1997 jyly - Qazaqstan Respýblıkasy ǵylym akademııasy Jaratylystaný jáne fızıka-matematıka ǵylymdary boıynsha akademııasynyń vıtse-prezıdenti. 2000-2005 jyldary - Qazaqstan jaratylystaný ǵylym akademııasynyń vıtse-prezıdenti. 2002-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylym akademııasynyń vıtse-prezıdenti. 2004-2005 jyldary - «Asar» partııa saıası keńesiniń múshesi. 1989-1991 jyldary - Halyq depýtaty, Qazaq KSR Joǵarǵy keńesi 11-shi shaqyrylymynyń depýtaty. 2004 jyly - «Asar» partııasy tizimi boıynsha 3-shi shaqyrylymnyń Qazaqstan Respýblıkasy Májilis Parlamenti depýtatyna kandıdat. Akademık Ómirzaq Sultanǵazın Qazaqstan Respýblıkasy ǵylym jáne bilim mınıstrligi Ǵaryshtyq zerteýler ınstıtýtynyń negizin qalaýshy.

«Lektsıı po metodý sferıcheskıh garmonık», «metody sferıcheskıh garmonık ı dıskretnyh ordınat v zadachah kınetıcheskoı teorıı perenosov», «Dıskretnye modelı nelıneınogo ýpravlenııa Boltsmana», «Matematıcheskıe problemy kınetıcheskoı teorıı perenosa», «Kosmıcheskıe ıssledovanııa v Kazahstane» kitaptardyń jáne 300-den astam ǵylymı eńbektiń avtory. Onyń jetekshiligimen 30-dan astam ǵylym kandıdaty jáne 6 doktory dıssertatsııa qorǵaǵan.

Parasat, Lenın, Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen, «Qazaqstan Táýelsizdigine 10-jyl» merekelik medalimen, 2 márte Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen, Sergeı Korolev atyndaǵy medalmen, Konstantın Tsıolkovskıı atyndaǵy Reseı Ǵarysh akademııasynyń qurmet gramotasymen marapattalǵan.

75 jyl buryn (1936) joǵary kvalıfıkatsııaly sot tóreshisi, Ardager sýdıalar keńesiniń tóraǵasy, Joǵarǵy sottyń otstavkadaǵy sýdıasy JALMUHANBETOV Keńes Jeksenbekuly dúnıege keldi.

Jambyl oblysynyń Moıynqum aýdanynda týǵan. Sergeı Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. 1955-1957 jyldary - Syrdarııa aýdandyq qarjy bóliminiń aǵa ınspektory. 1957-1968 jyldary - geologııalyq barlaý partııasy burǵylaý stanogynyń aǵa jumysshysy, Kırov aýyldyq keńesiniń hatshysy, Qaraǵandy metallýrgııalyq kombınaty tsehynyń domnalyq kórikshisi, Temirtaý jáne Prıozersk qalalyq polıtsııa bólimshisi sotsıalıstik menshigin urlaýǵa qarsy kúres bóliminiń aǵa operatıvti ýákili. 1968-1981 jyldary - Jezqazǵan oblystyq soty turaqty sessııasynyń tóraǵasy, arnaıy sottyń tóraǵasy. 1981-1985 jáne 1988-1990 jyldary - Qazaq KSR Joǵarǵy sotynyń sýdıasy. 1985-1986 jyldary - Almaty qalalyq atqarý komıteti ádilet bóliminiń bastyǵy. 1986-1988 jáne 1990-1992 jyldary - Torǵaı oblystyq sotynyń sýdıasy. 1992-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııalyq sotynyń sýdıasy. 1995-1996 jyldary - Almaty oblystyq sotynyń sýdıasy. 1996-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy sotynyń sýdıasy. 2004 jyly jeltoqsan aıynan bastap zeınet demalysyna shyqqan. 2005 jyly - Qazaqstan Respýblıkasy sýdıalar Odaǵynyń hatshysy. 1998-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy soty tártiptik kollegııasynyń tóraǵasy. 1998-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy ádilet kvalıfıkatsııalyq kollegııasynyń múshesi. 2001-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy sot keńesiniń múshesi. «Sýdebnaıa reforma v Kazahstane: vzglıad ıznýtrı» kitabynyń avtory.

«Qurmet» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan. Prıozersk qalasynyń qurmetti azamaty.

QAZANNYŃ 5-І, SÁRSENBІ

Búkilálemdik muǵalim kúni

1994-inshi jyly ıÝNESKO bekitken. Qazannyń 5-inde atap ótiledi. 1966-nshy jyly osy kúni ıÝNESKO men Halyqaralyq eńbek uıymy shaqyrǵan konferentsııa «Muǵalimder jaǵdaıy týraly» Usynysty - muǵalimder eńbegi jaǵdaılaryn aıqyndaıtyn tuńǵysh halyqaralyq qujat qabyldady.

Bul kún qoǵamdaǵy muǵalimder jaıyna, olardyń bilim berý men damýdaǵy róline kóńil bólýdi kózdeıdi. Búkilálemdik muǵalimder kúnin álemniń 100-den astam memleketteri atap ótedi.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) Almatyda Kóshbasshy áıelderdiń respýblıkalyq mektepteri jelisiniń tanystyrylymy boldy. Mektepter jelisiniń quramyna elimizdiń barlyq oblystarynan 35 úkimettik emes uıymdar kirdi. Kóshbasshy áıelderdiń respýblıkalyq mektepteri jelisiniń negizgi maqsaty - jergilikti bılik oryndarynda áıelderdiń sanyn 30 paıyzǵa jetkizýge yqpal etý. Tanystyrylymǵa qatysýshylardyń aıtýynsha, «dúnıejúzilik tájirıbede kez kelgen másele er men áıelderdiń kem degende 30 paıyzy qatysyp otyrǵanda ońtaıly sheshiledi».

1 jyl buryn (2010) Prezıdentti Jalpyǵa birdeı kásipodaqtar konfederatsııasy Tóralqasynyń sheshimimen Nursultan Nazarbaevtyń TMD Jalpyǵa birdeı kásipodaqtar konfederatsııasynyń joǵary nagradasy - Kásipodaqtar qozǵalysyna qosqan úlesi úshin Altyn belgimen marapattalǵany týraly habardar etti. Konfederatsııa jetekshisi V.Şerbakov Memleket basshysyna nagradany tapsyrdy.

ESІMDER

75 jyl buryn (1936-2010) Sotsıalıstik Eńbek Eri, qoǵam qaıratkeri, Qazaqstannyń mal sharýashylyǵyna eńbegi sińgen qyzmetkeri TAMShYBAEVA Zylıha Janbolatqyzy dúnıege keldi.

Almaty oblysynyń Kerbulaq aýdanynda týǵan. 1954 jyly - Qoǵaly orta mektebin bitirgen. Almaty mal dárigerlik ınstıtýtyn (qazirgi Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti) bitirgen. 1955-1963 jyldary - Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy kolhozdyń saýynshysy, brıgadır, taýarly sút fermasynyń meńgerýshisi boldy. Jas kezinen-aq eńbek súıgishtigimen, joǵary jaýapkershiligimen, uıymdastyrýshylyq qabiletimen kózge tústi. 1963-1969 jyldary - Gvardııa aýdanyndaǵy Shanhanaı aýyldyq keńesiniń tóraıymy. 1969-1970 jyldary - Kırov aýdandyq halyq depýtattary keńesi atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary boldy. 1970-1971 jyldary - Almaty oblysy Kóksý aýdany «Eńbekshi» keńshary partııa komıtetiniń hatshysy. 1971-2010 jyldary - Almaty oblysy Kóksý aýdany «Eńbekshi» keńsharynyń dırektory qyzmetin atqardy. Keńes Odaǵy jáne Qazaqstan Kompartııasynyń birneshe sezderine delegat, respýblıka Joǵarǵy Keńesiniń tórt márte depýtaty bolyp saılanǵan.

«Parasat», «Qurmet», eki márte Eńbek Qyzyl Tý, Qazan tóńkerisi, Lenın ordenderimen marapattalǵan. Almaty oblysynyń qurmetti azamaty.

QAZANNYŃ 6-Y, BEISENBІ

Búkilálemdik mekendegen jerdi qorǵaý kúni (World Hospice and Palliative Care Day)

Búkilálemde qazannyń 6-y kúni atap ótiledi. Bul merekeni 1979 jyly Eýropanyń jabaıy florasy men faýnasyn jáne mekendegen jerlerin qorǵaý týraly konfentsııasynyń sheńberinde bekitilgen.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) QR Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń tapsyrysymen Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy Qytaıdaǵy qazaq sazgerleriniń CD jınaǵyn shyǵardy. Ol «Atamekenge jetken áýen» dep atalady.

Jınaq arqyly Erkin Abdollauly, Erbolat Qyzykenuly, Qaırat Seıfýllın, Nurlybek Qydyrhanuly, Ermurat Zeıiphan jáne t.b. sazgerlerdiń ánderi men Ádil Sálimhanuly, Qurmanbek Álimǵazyuly, Rıza Qaıyrbaıqyzy, Raýshan Álimjanqyzy jáne «Arshyn» toby tárizdi oryndaýshylardyń ónerimen tanysýǵa bolady.

5 jyl buryn (2006) Eýropada turatyn qandastarymyz úshin qazaq tilin úırenýge arnalǵan kompıýterlik ınteraktıvtik baǵdarlamanyń tusaýkeser rásimi ótti. Almatyda ótken «Sheteldegi qazaqtar: til jáne aqparat» taqyrybyndaǵy dóńgelek ústel aıasynda uıymdastyrylǵan rásim barysynda ony baǵdarlama avtory - Ramazan Jáshıev kópshilik nazaryna usyndy. Onyń aıtýynsha, osy baǵdarlama arqyly tildi aýdarmasyz, ári jeńil úırenýge bolady. Atalmysh baǵdarlamany paıdalanǵan talapker túrik tili arqyly qazaq tilin úırene alady. Sondyqtan ony tek Eýropa qazaqtary ǵana emes, sonymen birge túrik tilin biletin kez-kelgen aǵaıyn óz kádesine jarata alady. Baǵdarlamada til úırenýshiniń óz betimen jumys isteýine de qolaıly múmkindikter qarastyrylǵan.

3 jyl buryn (2008) Semeıdiń shetindegi Murat aýylynda jańa meshit ashyldy. Bul nysan Shyǵys Qazaqstan oblystyq máslıhatynyń depýtaty, kásipker Ǵabbas Ybyraevtyń jeke qarjysyna salynyp otyr. 300 adamǵa eseptelgen jańa meshitte túrli rásimder ótkizýge arnalǵan jeke zaldar bar. Meshittiń janynan sondaı-aq, ımamǵa arnalǵan turǵyn úı de salyndy.

3 jyl buryn (2008) Aral aýdanynda un tartatyn zaýyt iske qosyldy. Bul kásiporynnyń jumysy uzaq jyldar boıy toqtap turǵan edi. Buryndary zaýytta táýligine 96 tonna bıdaı tartylsa, endi ol kórsetkish eki esege artty. Qajetti shıkizat Qostanaı jáne Aqmola oblystarynan jetkiziledi.

1 jyl buryn (2010) Astanada «Birligimiz jarasqan» atty Ulttyq syılyqtyń tanystyrylymy boldy. Árbir azamat qaharmanǵa laıyq dep tapqan dosyn, týysyn, tipti ózin ulttyq syılyqqa úmitker retinde usyna alady. Árbir azamat qaharmanǵa laıyq dep tapqan dosyn, týysyn, tipti ózin ulttyq syılyqqa úmitker retinde usyna alady. Ol úshin Qoǵamdyq saıasatty damytý ınstıtýtynyń dırektory Sholpan Baıbolovanyń atyna hat jazýy kerek (e-mail: info@lichnost.kz). Hatta usynylǵan adamnyń nelikten bul syılyqqa laıyqty tulǵa ekendigin, onyń erligi baıandalǵan áńgimesi tolyq jazylýy tıis.

1 jyl buryn (2010) Tarazda Ortalyq meshit janyndaǵy hıbatýlla at Tarazı medresesiniń jańa korpýsy ashyldy.

«Bul -Qazaqstanda tıisti resmı lıtsenzııaǵa ıe toǵyzynshy medrese», - dedi Qazaqstannyń Bas múftııi Ábsáttar qajy Derbisáli alǵysózinde. Ol sondaı-aq, medreseniń qurylysyna

elimizdegi konfessııaaralyq kelisimdi nyǵaıtýǵa óz úlesterin qosýdy maqsat etken 20 shaqty qazaqstandyq kompanııanyń atsalysqanyn atap kórsetti.

Aımaq basshysy Qanat Bozymbaev óz sózinde, osynaý ıgi sharaǵa atsalysqan barlyq kompanııalarǵa alǵysyn bildirdi.

Jańa korpýsta eki oqý synyby, neke qııý bólmesi, ǵıbadathana, ashana, kitaphana, máslıhat zaly bar. Bastapqy kezeńde bul jerde 20 bozbala tegin oqıtyn bolady, oqý merzimi 2 jyl 10 aı.

ESІMDER

50 jyl buryn (1961) L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń aqparattyq tehnologııalar jónindegi prorektory, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń kandıdaty, professor, Nıý-Iork ǵylym akademııasynyń múshesi, táýelsiz «Tarlan» syılyǵynyń laýreaty, Qazaqstan Respýblıkasy Bilim berý isiniń qurmetti qyzmetkeri ARYNǴAZIN Asqar Qanapııauly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. M.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetin jáne aspırantýrasyn bitirgen. Eńbek joly - Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń ǵylymı qyzmetkeri, aǵa oqytýshysy, dotsenti, kafedra meńgerýshisi, Qaraǵandy memlekettik ýnıversıteti janyndaǵy Іrgeli zertteýler ınstıtýtynyń dırektory, Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti janyndaǵy Іrgeli zertteýler ınstıtýtynyń dırektory, Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń ǵylymı jumystar jáne halyqaralyq baılanys jónindegi prorektory. Qazirgi qyzmetinde 2006 jyldyń qyrkúıeginen bastap isteıdi.

«Qazaqstan Respýblıkasy ǵylymynyń damýyna sińirgen eńbegi úshin» keýde belgisimen, meldermen marapatalǵan.

60-tan astam ǵylymı eńbektiń avtory.

QAZANNYŃ 7-І, JUMA

OQIǴALAR

65 jyl buryn (1946) Almatydaǵy Qazaq opera jáne balet teatrynda «Birjan - Sara» operasynyń premerasy qoıyldy. Operanyń avtory M.Tólebaev, lıbrettosyn Q.Jumalıev jazǵan. Alǵashqy qoıylymdaǵy Birjan beınesin Á.Úmbetbaev somdasa, Sarany K.Baıseıitova oınady. «Birjan - Sara» - kóp aktili lırıkalyq-dramalyq opera. Onyń negizine XIX ǵasyrda ómir súrgen aqyn, ánshi-kompozıtor Birjan sal men Sara aqynnyń aıtysy alynǵan. Operaǵa 1949 jyly KSRO Memlekettik syılyǵy berilgen.

3 jyl buryn (2008) Astanada úkimettik emes uıymdardyń memlekettik áleýmettik tapsyrys aıasynda júzege asyryp jatqan jobalary tanystyryldy.

Atalmysh sharaǵa jınalǵandar onda úkimettik emes uıymdardyń «Bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligin arttyrý isine úles qosý», «Múmkindigi shekteýli azamattardy jumysqa ornalastyrýǵa qoldaý kórsetetin arnaıy qyzmet qurý», «Esirtkige elitkenderdi áleýmettik beıimdeý», «Esirtkige táýeldi adamdarǵa arnalǵan áleýmettik bıýro qurý», «Jyldyń úzdik otbasy», «Jýrnalıster arasynda azamattyq qoǵamdy damytýǵa baılanysty baıqaý uıymdastyrý», «Zorlyq-zombylyq qurbandaryna arnalǵan senim telefondary» sııaqty ózge de kóptegen jobalarymen tanysty. «Búginde elordanyń úkimettik emes sektoryna qoldaý kórsetý maqsatynda Astana qalasynyń ákimdigi «Úkimettik emes uıymdardy qoldaýǵa arnalǵan ortalyq» qurdy. Ortalyq atalǵan uıymdarǵa tegin kómek kórsetedi», dedi atalǵan ortalyqtyń tóraıymy Altynaı Kóbeeva. Esterińizge sala keteıik, búginde Astanada 300-den astam úkimettik emes uıym tirkelip, jumys isteýde.

1 jyl buryn (2010) Serbııa Prezıdenti Borııa Tadıchtiń Qazaqstanǵa resmı sapary aıasynda birqatar qujattarǵa qol qoıyldy.

Taraptar Astana men Belgradtyń halyqaralyq saıasattaǵy kóp ustanymdary jaqyn ekenin jáne eki eldiń arasynda qandaı da bir saıası qarama qaıshylyqtar joq ekendigin atap ótti.

Eki eldiń mınıstrleri saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq jóninde pikir almasa otyryp, bul qatynastar eki eldiń shyn mánindegi múmkindikterine saı kelmeıtindigine basa nazar aýdardy. Kezdesý sońynda eki eldiń qarym-qatynastaryn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan birqatar úkimetaralyq jáne mekemearalyq kelisimderge qol qoıyldy.

ESІMDER

60 jyl buryn (1951) kıno jáne teatr akteri, Qazaqstanyń halyq ártisi, Qyrǵyzstannyń eńbek sińirgen ártisi, «Sháken Aımanov atyndaǵy «Qazaqfılm» AQ-nyń ártisi, ánshi, Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik syılyǵynyń jáne Qazaqstan Jastar odaǵy syılyǵynyń ıegeri, KSRO kınematografıster odaǵynyń múshesi JOLJAQSYNOV Dosqan Qalıuly dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Kúrshim aýdanynda týǵan. Almaty memlekettik óner ınstıtýtyn (qazirgi Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııa) bitirgen. 1971 jyldan bastap Ǵabıt Músirepov atyndaǵy balalar men jasóspirimder teatrynyń akteri. 1995-2001 jyldary - Ǵabıt Músirepov atyndaǵy balalar men jasóspirimder teatrynyń dırektory ári kórkemdik jetekshisi bolǵan. Akter teatr sahnasynda jáne kınoda 200-den astam beıneni somdaǵan. Joljaqsynovtyń akterlik ónerine sezim tereńdigi, sahnalyq áreket shynaıylyǵy tán. Joljaqsynov - ulttyq kıno óneriniń damýyna eleýli úles qosqan akterlerdiń biri. «Gaýhartas», «Daladaǵy qýǵyn», «Altyn kúz», «Ompa», «Aq barystyń urpaqtary», «Kóshpendiler», «Birjan sal», «Iskýpı vıný», «Chelovecheskıı faktor», «Monopat Ýtnapshtıtı» t.ıý fılmderge túsken.

45 jyl buryn (1966) ekonomıka ǵylymynyń kandıdaty DÝNAEV Arman Ǵalıasqaruly dúnıege keldi.

Almaty oblysynda týǵan. Sergeı Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin jáne M.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń asprıantýrasyn bitirgen. 1991-1992 jyldary - «Servıs-Tsentr» ǵylymı-tehnıkalyq qoǵamynyń keńesshisi. 1992-1993 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblystyq ákimshiligi syrtqy baılanys bóliminiń meńgerýshisi, bas mamany. 1993-1998 jyldary - «Astana-Holdıng» Qazaq holdıngtik kompanııasy ınvestıtsıalyq baǵdarlama basqarmasynyń dırektory, bastyǵy, ınvestıtsıalyq baǵdarlama bólimi bastyǵynyń orynbasary, bastyǵy, syrtqy baılanys bóliminiń bastyǵy, bas mamany qyzmetterin atqarǵan. 1998-2000 jyldary - «TuranÁlemBanki» jabyq aktsıonerlik qoǵamy ınvestıtsıalyq jáne halyqaralyq baǵdarlamalar basqarmasynyń bastyǵy. 2000-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi memlekettik boryshtar departamenti dırektorynyń mindetin atqarýshysy, dırektory bolǵan. 2002-2003 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý vıtse-mınıstri. 2003-2004 jyldary - «Ulttyq ınnovatsııalyq qor» JAQ basqarmasynyń tóraǵasy. 2004 jyldyń naýryz aıynan - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrliginiń birinshi vıtse-mınıstri. 2004-2006 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstri. 2006-2008 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵy men qarjy uıymdaryn retteý jáne qadaǵalaý agenttiginiń tóraǵasy. 2008 jyly - «Qazyna» ornyqty damý qory» AQ-nyń basqarma tóraǵasy. 2008-2011 jyldary - «SamuryqQazyna» ulttyq ál-aýqat qory» aktsıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasynyń orynbasary. 2001-2002 jyldary - «Qazaqstan damý banki» JAQ dırektorlar keńesiniń múshesi. 2002-2003 jyldary - «Qazaqstan damý banki» JAQ dırektorlar keńesiniń tóraǵasy, «Kishi kásipkerlikti damytý qory» JAQ dırektorlar keńesiniń múshesi. 2008-2009 jyldary - «Kazyna Capital Management» AQ dırektorlar keńesiniń tóraǵasy. 2009 jyly - «TuranÁlemBanki» aktsıonerlik qoǵamy dırektorlar keńesiniń tóraǵasy. 2008-2010 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Kásipkerler keńesiniń múshesi. 2007-2008, 2009-2010 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Ulttyq ınvestorlar keńesiniń múshesi.

«Qurmet» ordenimen, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna 10 jyl», «Qazaqstan Parlamentine 10 jyl» mereıtoılyq medalidarymen marapattalǵan.

QAZANNYŃ 8-І, SENBІ

OQIǴALAR

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy kórsetilgen qyzmet salasyndaǵy qylmystyq jáne ákimshilik jaýapkershilikti kúsheıtýge baǵyttalǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine munaı jáne munaı ónimderiniń aınalymy salasynda jaýapkershilikti kúsheıtý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

ESІMDER

80 jyl buryn (1931-1989) tehnıka ǵylymynyń kandıdaty, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ónertapqyshy, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty QURMANǴALIEV Marat Ramazanuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Baýman atyndaǵy Máskeý joǵarǵy tehnıkalyq ýchılışesin bitirgen. 1955 jyldan ómiriniń sońyna deıin Qazaqstan ǵylym akademııasy Energetıka ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń zerthanashysy, kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, zerthana meńgerýshisi bolǵan. Negizgi ǵylymı eńbekteri Qazaqstanda óndiriletin kómirlerdi tsıklondyq ottyqta jaǵý protsesterine arnalǵan. Qýaty kúshti energetıkalyq qondyrǵylardyń kómirtozańdandyrǵysh qazandyqtarda sapasy tómen kómirlerdi jaǵý qubylystaryn ottyq modelderde zertteý ádistemesin óndiriske engizdi. Kómirdi qaınaǵan qabatta, keıinirek aınalmaly qaınaǵan qabatta jaǵýdy zerttegen. 200-den astam ǵylymı eńbektiń, 5 monografııanyń, 50-den astam patenttiń avtory.

Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet belgisi» ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.

QAZANNYŃ 9-Y, JEKSENBІ

Búkilálemdik poshta kúni

1969-ynshy jyly Tokıoda ótken Dúnıejúzilik poshta odaǵynyń XVI kongresiniń sheshimi boıynsha ótkiziledi.

Qazir qyzmet kórsetetin baılanys túrleriniń arasynda bárinen buryn poshta paıda bolǵan. Búginde ol, tipti telefon jelisi men elektr qýaty jetpeıtin eldi mekenderge de, ıaǵnı, búkil álemge derlik jaıylǵan.

Bálkim, ýaqyt óte kele poshta baılanysy qarym-qatynas jasaýdyń basqa da shapshańyraq túrlerine oryn berer, biraq hattar men túrli-tústi ashyq hattar ǵana ótken oqıǵalardy eske túsirip qala bermek. Jaqyn adamdaryńyzǵa hat jazyńyz, olardyń júrekterinde ózińiz týraly estelik qaldyryńyz!

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) qazaqstandyq «Futurtech» kompanııasy úndistannyń jetekshi kompanııasy NIIT-men birlese otyryp, Almatyda aqparattyq tehnologııa salasynda bilim beretin ortalyq ashty. Aqparattyq tehnologııa salasynda bilim beretin álemdegi eń úzdik kompanııalardyń alǵashqy ondyǵynyń qataryndaǵy NIIT kompanııasyn Qazaqstanǵa ákelgen «Futurtech» kompanııasy - Elbasynyń «Qazaqstannyń álemdegi básekege qabiletti 50 eliniń qataryna kirý» strategııasyn júzege asyrý maqsatynda «Lancaster Group Kazakhstan» AQ men «Ulttyq ınnovatsııalyq qor» AQ-nyń birlesýinen qurylǵan uıym. Túrli deńgeıde bilim beretin ortalyq MasterMind ádisiniń eń jańa júıesin usynady. Ártúrli baǵyttaǵy baǵdarlama boıynsha bilim beretin ortalyqqa ótinish bildirgen stýdent ne maman 1 aıdyń ishinde oqýyn bastaı alady. Oqý merzimi tańdaǵan baǵdarlama boıynsha 3 aıdan 3 jylǵa deıin bolady.

3 jyl buryn (2008) Astanada Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynyń ǵalymdary men Joǵarǵy sot ázirlegen 2009-2011 jyldarǵa arnalǵan Sot bilimi strategııasynyń jobasy tanystyryldy. Ǵalymdardyń aıtýynsha, Sot bilimi strategııasy sýdıalardyń biliktiligin arttyrý, sot bilimin jetildirip, sýdıalardy daıyndaý sharalarynyń sapasyn joǵarylatý maqsatynda ázirlengen. QR Joǵarǵy sotynyń Sot júıesin zertteý jónindegi ortalyqtyń meńgerýshisi Ermek Abrasulovtyń sózine qaraǵanda, atalǵan strategııany júzege asyrý barysynda sot bilimi baǵdarlamalary men ádistemelerin, oqý josparlaryn jetildirý qarastyrylyp otyr. Onyń aıasynda jyl saıynǵy taldaý júrgizý, dáristerdiń sapasy men kýrstardy joǵarylatý máseleleri qamtylǵan.

ESІMDER

60 jyl buryn (1951) S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetiniń rektory, hımııa ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan UǴA-nyń korrespondent múshesi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, Ulttyq bilim akademııasynyń akademıgi ǴAZALIEV Arystan Máýlenuly dúnıege keldi.

Qaraǵandy qalasynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń hımııa fakýltetin bitirgen. Eńbek joly - Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń aǵa oqytýshysy, Qaraǵandy kooperatıvtik ınstıtýtynyń dotsenti, Organıkalyq sıntez jáne kómir hımııasy ınstıtýtynyń ǵylymı hatshysy, zerthana meńgerýshisi, dırektordyń ǵylymı jumystar jónindegi orynbasary, Qaraǵandy ýnıversıtetiniń prorektory, Organıkalyq sıntez jáne kómir hımııasy ınstıtýty dırektorynyń ǵylymı jumystar jónindegi orynbasary bolǵan.

Ǵylymı zertteý eńbekteriniń negizgi baǵyty jańa bıologııalyq aktıvti zattardy jasaýǵa arnalǵan. Ol tabıǵı alkaloıdtardy modıfıkatsııalaýdyń hımııalyq jáne elektrhımııalyq óndiristik ádisterin jasady, ızotıotsıanatofosfor qyshqyly efırlerin elektrhımııalyq sıntezdeýdiń jańa reaktsııasyn ashty, kvanttyq hımııa ádisterin paıdalaný arqyly birqatar alkaloıdtardyń tuńǵysh ret elektrondyq qurylymyn anyqtady.

Ol Reseı ǵylym akademııasynyń «Ǵylymı seriktestikke qosqan úlesi úshin» altyn medaliniń ıegeri, Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.

400-den astam ǵylymı jumystyń, monografııanyń, oqýlyqtar men kitaptardyń, avtorlyq zertteýler men patentterdiń avtory.