Qazaq jurty degdar jazýshy, ǵulama ǵalym jáne dáýlesker kúıshi Aqseleý Seıdimbekti eske aldy
ASTANA. 8 jeltoqsan. QazAqparat - Keshe keshqurym Astanadaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda degdar jazýshy, shejireshi, ǵulama ǵalym, sazger jáne dáýlesker kúıshi Aqseleý Seıdimbekti eske alý keshi ótti.
Ádebı-mýzykalyq keshke qalamgerdiń kózin kórgen zamandastary, ádebıettanýshylar, etnograf ǵalymdar, qoǵam qaıratkerleri, jazýshy dostary men stýdentteri qatysty.
Aqańnyń qabyrǵaly qazaq halqynyń mádenıeti men ádebıetine, óneri men án-kúıine, ilimi men bilimine qosqan eńbegi ushan-teńiz. Syrbazdyq pen sulýlyqtyń úlgisindeı bolǵan shyn zergerdiń áser-qýaty asa kúshti kósem eńbekteri búgingi jáne erteńgi urpaqtyń kókirek kózin ashý ústindegi káýsar bulaq. Onyń ádebıet áleminde oıyp turyp alatyn «Aqıyq», «Kúzeýde», «Qyz uzatqan», «Aq qyz», «Biratym nasybaı», «Atameken», «Alpamys batyr» atty hıkaıattary bar. Sonymen qatar onyń qalamynan shyqqan «Taýǵa bitken jalbyz», «Ramazan mergen», «Qaqpanshy», «Kóńil shirkin», «Zerde», «Olja», «Ańshy ótirik aıtpaıdy», «Aıqas» degen áńgimeleri, «Baqyt», «Baq, Dáýlet jáne Aman», «Áıel-Ana», «Mahabbat», «Batpan quıryq», «Seriler men periler», «Qosaıaq», «Emshi», «Baı, baıǵus jáne bı», «Betpaqdala», «Bir túp jýsan», «Aq eshkiniń shaǵymy», «Aǵybaı batyr» degen ertegileri elge belgili. Artynda «Abylaı han», «Kúnniń qyzy Kúnikeı», «Aqqyz» atty kınostsenarııler, «Soldattyń oralýy» degen lıbretto qaldy. «Oısylqara», «Qanysh bergen qaryndash», «Juldyzdar iz tastap ketedi», «Sonar», «Shoqan Ýálıhanov - pýblıtsıst», «Batyrdyń anasy», «Kúz yrǵaqtary» degen jıyrma shaqty ocherki taǵy bar. Qazaqtyń dástúrli ánshilik ónerinen kende emes jeti qyrly syrbaz ǵalym, «Saryarqa», «Dáýren-aı», «Tolǵaý» sııaqty ult rýhyn kóteretin tamasha ánder shoǵyryn dúnıege keltirdi. Ózi de kúı tartqanda kez kelgen dáýlesker kúıshiden qalyspaıtyn jan edi.
Osydan úsh jyl buryn naǵyz kemeline kelip tolǵan shaqta, 67-ge qaraǵan tusynda ultyn súıgen uly júrek toqtady. Aqańnyń esimi óresi bıik óner zertteýshisi ári kemel parasat ıesi retinde halqymyzdyń esinde máńgi qalady. Qazaqtanýǵa bet burǵan urpaq, Aqseleý álemine mindetti túrde júgineri anyq.
Seıdimbek Aqseleý Slanuly 1942 jyly 22 jeltoqsanda Qaraǵandy oblysy Jańarqa aýdanynda dúnıege kelgen. 1963-1968 jyldary ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-dyń jýrnalıstıka fakýltetinde oqyǵan. 1968-1975 jyldary «Lenınshil jas» (qazirgi «Jas Alash») gazetinde ádebı qyzmetker, menshikti tilshi, 1975-1976 jyldary «Ortalyq Qazaqstan» gazetiniń jaýapty hatshysy, 1976-1983 jyldary «Sotsıalıstik Qazaqstan» (qazirgi «Egemen Qazaqstan») gazetinde Ádebıet jáne óner bóliminiń meńgerýshisi, 1983-1987 jyldary «Bilim jáne eńbek» (qazirgi «Zerde») jýrnalynyń bas redaktory bolyp qyzmet atqardy.
1987-1997 jyldary QR UǴA-nyń M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynda bólim meńgerýshisi, 1997 jyly Y. Altynsarın atyndaǵy Bilim problemalary ınstıtýtynyń dırektory, 1998 jyly Y.Altynsarın atyndaǵy Qazaq bilim akademııasynyń prezıdenti bolyp taǵaıyndaldy. 1999 jyly QR Prezıdenttik Mádenı ortalyǵy dırektorynyń ǵylym jónindegi orynbasary boldy. 2000 jyldan bastap, ómiriniń sońyna deıin L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde jýrnalıst mamandaryn daıarlaýmen aınalysty.
