Qazaq tilin geımıfıkatsııalaý: Steppe Rider tájirıbesi
ASTANA. KAZINFORM — Elimizde qazaq tilin oqytýdyń jańa tsıfrlyq formaty paıda boldy. 6 jastan asqan balalarǵa arnalǵan Steppe Rider oıyny ana tilin geımıfıkatsııa tásilimen úıretedi.
Bul Qazaqstandaǵy qazaq tilin oıyn arqyly oqytýǵa arnalǵan alǵashqy qosymsha. Ǵylym jáne joǵarǵy bilim mınıstrliginiń mamandary jobanyń negizgi maqsatyn bylaı dep túsindirip berdi.
— Halyqaralyq tájirıbede oıyn arqyly aǵylshyn, ıspan, frantsýz sııaqty aýqymdy tilderdi úıretý birneshe jyldan beri keńinen qoldanylyp keledi. Biraq bizdiń naryqta oǵan laıyqtalǵan oıyndar joq. Sol sebepti bizge oıyn elementteri men ádistemeni biriktirip, til úıretýge arnalǵan oıyn jasaý ıdeıasy keldi. Sebebi, shynyn aıtý kerek, biz balalarymyzdy biraz ýaqyt basqa tildi aýdıtorııaǵa, kontentterge jiberip aldyq, — deıdi Til saıasaty komıtetiniń tóraǵasy Erbol Tileshov Kazinform tilshisine bergen suhbatynda.
Daýdyń basy — dál osy Steppe Rider qosymshasy. Halyqtyń qutyn qashyryp, jaǵasyn ustatqan másele memlekettik satyp alý saıtynda jarııalanǵan myna bir sandar.
Qarjy mınıstrligi uıymdastyrǵan memlekettik satyp alý baıqaýyna 2 kompanııa qatysypty («Tau Innovative Solutions» JShS jáne «United Kingdom» JShS). Nátıjesinde «United Kingdom» JShS 239,8 mln teńgege utyp alǵan.
Al komıtet tóraǵasy 3 qana baǵalyq usynys bolǵanyn aıtady.
— Baǵalyq usynystar boldy, biraq kóp emes. Bar bolǵany 3 usynys tústi. Sebebi naryqta da, ǵylymı-ádistemelik tájirıbede de mundaı joba bolmaǵan. Kóp jaǵdaıda ózimiz bastamashy bolyp, ıdeıa berýge, baǵyt kórsetýge týra keldi. Qoǵam tarapynan qarjyǵa qatysty suraqtar boldy. «Bul oıyn nege kerek?» degen pikirler aıtylyp jatyr. Biraq halyqaralyq oıyndardyń bıýdjeti budan birneshe ese kóp. Árıne, olar kommertsııalyq jobalar, aýdıtorııasy úlken. Máselen, kitaptyń nemese fılmniń bekitilgen baǵasy bar ǵoı. Al bizde dál bul naryqta qalyptasqan ólshemshart bolmaı tur. Oıyn ındýstrııasynyń ádisi qalyptaspaǵan. Bul jobada baǵdarlamashylar, ádistemelik top, dızaınerler, sýretshiler, stsenarıster jumys istedi. Qazaq tilinde jumys isteıtin mamandar da asa kóp emes, — dep túsindirdi ol.
Bıýdjettiń qalaı ıgerilgenin bilý úshin merdiger kompanııaǵa habarlastyq. Alaıda olar bul máselege qatysty qandaı da bir pikir bildirýden túbegeıli bas tartty.
Al jobany tehnıkalyq turǵydan saralaý úshin sarapshy pikirine júgindik.
— Muny qazaq tilin geımıfıkatsııa arqyly úıretýge baǵyttalǵan alǵashqy jobalardyń biri dep aıtýǵa bolady. Bul elimizdegi osyndaı formatta daıyndalǵan birinshi platforma. Osy turǵydan alǵanda, ıdeıasy óte jaqsy. Alaıda, memlekettik satyp alý portalynda shamamen 240 mln teńge kóleminde qarjy kórsetilgenin kórdim. Meniń oıymsha, mundaı baǵdarlama úshin bul soma tym kóp. Bul tehnıkalyq jaǵynan asa kúrdeli joba emes dep sanaımyn. Osyndaı platformany 5-10 adamnan turatyn komanda 1-2 aı ishinde tolyq jumys isteıtin deńgeıge deıin shyǵara alar edi. Tipti, áldeqaıda az bıýdjetpen — shamamen 50-60 mıllıon teńge kóleminde jasaýǵa bolady dep oılaımyn. Árıne, bul — Qazaqstandaǵy alǵashqy osyndaı formattaǵy platforma bolǵandyqtan, bastapqy kezeńde shyǵyn kóp ketken bolýy múmkin. Biraq bul qarajatqa oıyndy áldeqaıda tartymdy etip, marketıngke de kóbirek ınvestıtsııa salýǵa bolar edi, — deıdi ІT sarapshysy Sýltonbek Bahtıerov.
Maman qosymshaǵa qatysty birneshe eskertýdi atady.
— Menińshe, tehnıkalyq jaǵynan oıyn áli de álsizdeý. Keı jerlerde tejelip qalady, keıde qaı batyrmany basý kerektigi túsiniksiz bolýy múmkin. Paıdalanýshy ınterfeısin jetildirý kerek. Oıyndy qýattyraq qozǵaltqyshqa kóshirýge bolady, sonda turaqtylyǵy artar edi. Ázirge ol bastapqy damý satysynda turǵan joba sııaqty áser qaldyrady. Meniń baıqaýymsha, jobada jasandy ıntellekt quraldary da qoldanylǵan. Eger jasandy ıntellekt keńinen paıdalanylsa, shyǵyndy odan ári azaıtýǵa múmkindik týady. Jalpy ıdeıa óte jaqsy. Qazaq tilin oıyn arqyly úıretý — durys baǵyt. Biraq jobany áli de jetildirý, tehnıkalyq jáne mazmundyq turǵydan damytý qajet. Aldaǵy ýaqytta durys baǵytta damıdy dep úmittenemin. Biraq ony ári qaraı qoldap, jetildirýge qosymsha qarjy men ýaqyt qajet bolatyny anyq, — deıdi spıker.
Jalpy bul United Kingdom jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi júzege asyrǵan jalǵyz joba emes. Kompanııa buǵan deıin birtalaı memlekettik mekemelerdiń tapsyrysyn oryndaǵan.
Oıynnyń tehnıkalyq erekshelikteri
Memlekettik satyp alý saıtynda kórsetilgen tehnıkalyq talaptarǵa nazar salar bolsaq, Steppe Rider oıyny 6 jastan 25 jasqa deıingi adamdarǵa arnalǵan. Oıyndy 12 saǵat boıy oınaýǵa bolady. Ádisteme qazaq tilin 3 deńgeıge bólip, úıretedi. Ár deńgeı 4 saǵatqa sozylady.
Oryndar men deńgeıler
• Jaılaý — qarapaıym leksıka jáne negizgi grammatıka.
• Naýryz merekesi — qazaq dástúrleri men mádenıetin taný.
• Ejelgi Túrkistan — tarıh pen folklorǵa arnalǵan kúrdeli tapsyrmalar.
• «Báıge» qorytyndysy — bilimin tekserý arqyly jarysqa qatysý.
Oıyn birneshe rejımnen turady:
1. Bilim berý geımpleıi — sózder men grammatıkaǵa arnalǵan tapsyrmalar.
2. Kvest stıli — jańa oryndar ashý jáne tapsyrmalardy oryndaý.
3. Básekelestik rejım — basqa oıynshylarmen jarysý.
4. Zertteý — mádenı jáne tarıhı oryndardy zertteý.
Tehnıkalyq jaǵynan:
Oıyn C++ nemese C# tilderinde jasalyp, 2D jáne 3D grafıka, anımatsııa jáne dybystyq effektiler qamtylýy tıis. Oıyn túrli qurylǵylarǵa beıimdelip, qateler joıylyp, 2026 jyly tehnıkalyq qoldaý kórsetilýi tıis.
Til saıasaty komıtetiniń tóraǵasy merdiger kompanııaǵa qoıylǵan talaptardyń túgel oryndalǵanyn jetkizdi.
— Jaýapty kompanııa tehnıkalyq talaptardy tolyq oryndady. Qazir halyq usynystaryn eskerip, jetildirý jumystaryn júrgizip jatyr. Taǵy bir aıta ketetin másele, oıyn 2026 jyly da súıemeldenedi. Bul shartta kórsetilgen, ıaǵnı bólingen qarjy tek 2025 jylmen shektelmeıdi. 2026 jyly merdiger kompanııa sol qarjy esebinen oıyndy tegin jetildiredi. Qazir aǵylshyn jáne qazaq tilindegi nusqasyn daıyndap jatyrmyz. Tehnıkalyq eskertpeler de boldy: keıipkerdiń júgirýi, sózderdiń baıaý oqylýy sııaqty máseleler túzetildi. Keri baılanys arqyly usynystar bolsa, dereý retteýge tyrysamyz, — deıdi Erbol Tileshov.
Búginde qosysha halyqaralyq Steam, Android jáne iOS júıelerinde qoljetimdi. Jaýaptylardyń sózine sensek, qosymsha jaryqqa shyqqan alǵashqy birneshe aptanyń ózinde-aq Steam júıesindegi paıdalanýshylar sany 30 myńnan asqan. Oıyndy Túrkııa, Frantsııa, Reseı azamattary da qoldanypty.
Al jaýaptylar sáýir aıynda oıynnyń tıimdiligine qatysty monıtorıng júrgizbek.
— Oıynnyń jalpy áserine sáýir aıynda monıtorıng júrgizemiz. Saýalnama da alamyz. Qatysýshylardyń aty-jóni bar, sol arqyly tıimdiligin baqylaımyz. Bul tájirıbe jalǵasady dep oılaımyn. Sebebi búkil álem osyndaı formatqa kóship jatyr, — deıdi Til saıasaty komıtetiniń tóraǵasy.
Erbol Tileshov qazaq tilin úıretýdiń zamanaýı tásilderin paıdalaný asa mańyzdy ekenin aıtady.
— Qazaq qoǵamy tsıfrlyq formatqa úırenýi kerek. Qazaq tilinde de tsıfrlyq múmkindikterdi paıdalanyp til úırenýge, oıyn shyǵarýǵa bolatynyn kórsetýimiz qajet. Mundaı oıyndar kóbeıýi kerek. Qoldanýshylarda tańdaý bolýy tıis. Eger biz muny jasamasaq, balalarymyz basqa tildegi oıyndardy oınaıdy, — deıdi ol.
Mınıstrlik mamany mundaı jobalardy kommertsııalandyrý kerek ekenin de atap ótti.
— Bul jobalardy kommertsııalandyrýǵa da úırenýimiz kerek. Naryqtyq psıhologııany qalyptastyrý qajet. Tildi osy arqyly úıretýge de, nasıhattaýǵa da bolady. Aǵylshyn nemese orys tilinde bir ǵana oıyn bolmaıdy, onda úlken báseke bar. Bizde de sondaı tańdaý bolýy kerek. Biz de ózimizden keıin osyndaı jobalardy júzege asyratyn mamandarǵa úlgi qalyptastyrǵymyz keledi. Sol sebepti ózimiz osyndaı táýekelge barýdy jón kórdik, — deıdi spıker.
Al psıhologtar mundaı oıyndardyń til úıretýge áserin joǵary baǵalap otyr.
— Mundaı oıyndardyń bári balalarǵa óte jaqsy áser etedi. Óıtkeni, bala oınaǵanda qatelesýden qoryqpaıdy. Oıyn arqyly jańa aqparatty jyldam qabyldaıdy. Oıynnyń ózi balalardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrady. Bul oıyn arqyly balalar sózdiń mánin túsine alady. Sol úshin qazaq tilin úırenýge jaqsy qural dep oılaımyn. Bul oıyn balaǵa komýnıkatıvtik turǵydan kómektesedi. Sheshim qabyldaýǵa, ózine senimdi bolýǵa úıretip, balada logıkalyq oılaý damıdy, — deıdi psıhologııa salasynyń sarapshysy Jadyra Sabırova.
Maman balalardyń qyzyǵýshylyǵyn joǵaltpaı, kóbirek áser etý úshin oıyndy únemi jetildirip otyrý kerektigin jetkizdi.
— Steppe Rider oıynyn óndirýshiler men oınaýshylar baılanysta bolý kerek. Sebebi, qazir oıyndar arasynda básekelestik joǵary. Mundaıda bir oıynǵa balalardyń qyzyǵýshylyǵy jyldam ketip qalady. Sol úshin oıynshylardyń barlyq keńesin qabyldap, únemi jaqsartyp otyrý qajet. Sol kezde ǵana ol balalarǵa jaqsy paıdasyn tıgizedi, — deıdi ol.
Osydan buryn qazaqstandyq tóreshi 2026 jylǵy Azııa oıyndaryna resmı shaqyrtý alǵanyn jazǵanbyz.