Qazaq tili búgingi tańda ultymyzdyń basyn biriktiretin negizgi faktorǵa aınalyp otyr - M.Qanıuly
ALMATY. Qyrkúıektiń 28-i. QazAqparat /Ádilet Musahaev/ - Qazaq tili búgingi tańda ultymyzdyń basyn biriktiretin úlken negizgi faktorǵa aınalyp otyr.
Bul jaıynda Almaty qalasy Tilderdi damytý basqarmasynyń bastyǵy Mamaı Qanıuly búgin Almaty qalasy Medeý aýdany ákimdiginde ótken dóńgelek ústel barysynda aıtty.
"Qazir jer betinde BUU-nyń tirkeýi boıynsha 192 memleket bar dep esepteledi. Osy 192 elde 116 til memlekettik til mártebesine ıe eken. Jalpy jer sharynda 2,5 myń men 8 myńnyń arasynda til bar. Olardyń 2,5 myńy - til, qalǵandary dıalektiler dep sanalady", deıdi Basqarma bastyǵy.
Sondaı-aq ol ultymyz tól qundylyqtarymyz ben tól dástúrimiz arqyly qundy ekenimizdi sezine bastaǵandyǵyn aıtady.
Onyń aıtýynsha, qazirgi bizdiń til máselesin Reseı 2 ǵasyr buryn basynan keshken jáne orystar óz tilderin ǵylym tiline aınaldyra bilgen. Sonyń nátıjesinde basqa ulttar orys tilin úırenýge talpynǵan.
«Qazaqta sheshen degen sóz bar. Ol sózdiń shyǵý tórkini máseleni sheshý degennen shyǵady. ıAǵnı qazaqtyń tili 19-shy ǵasyrǵa deıin máseleni sheshýge jarap kelse, qazaqtyń eń sońǵy Dosbol Bala bı syndy sheshenderi 19-shy ǵasyrdyń ekinshi jartysynda ómir súrdi. 20-shy ǵasyrdyń basynda birde-bir sheshendi kezdestirmeısiń. ıAǵnı qazaqtyń sózi máseleni sheshýden qaldy, kún tártibinen ekinshi kezekke ysyryldy. Tek otbasy, oshaq qasynda kúndelikti turmystyq deńgeıde qoldanylatyn tilge aınaldy», deıdi M.Qanıuly.
Ol qazirgi tańda qaladaǵy energetıka jáne kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń shyǵys qujattarynyń qazaq tilinde toltyrylǵan salmaǵy 11 paıyzdy ǵana kórsetip otyrǵandyǵyn aıtyp ótti. «Bul áli de bolsa energetıkanyń, kásiptiń, tehnıkanyń tilderinde memlekettik til dendep ene almaı otyrǵandyǵyn kórsetedi. Osyǵan oraı Almaty qalasy ákimdiginiń janynan qurylǵan til-ádistemelik ortalyǵynda arnaıy mamandar barlyq salalar boıynsha is-qujat úlgileriniń elektrondy jáne qaǵaz nusqalaryn basyp shyǵardy», deıdi Mamaı Qanıuly.
Jaqynda Almaty qalasy boıynsha kóshede ilingen jarnamalarǵa tekserý jumystary júrgizilgen. Osydan bir aı buryn júrgizilgen tekseris kezinde 277 qate tabylǵan. Sol qatelerdi túzetip qaıta tekserý júrgizgende taǵy da 287 qate shyqqan eken. «Bul qatelikterdi jeke kásipkerler jiberip otyrǵandyqtan biz olarǵa eskertý jasaı almaımyz. Tek barlyq qatelerdi sýretke túsirip prokýratýraǵa beremiz», deıdi ol.
