Qazaq pen qytaı kompozıtoryn jaqyndastyrǵan tarıh: Arqalyqta mádenı shara ótti
ASTANA. KAZINFORM — Arqalyqta qazaq kompozıtory Baqytjan Baıqadamov pen qytaı sazgeri Sıan Sınhaıdyń dostyǵy men shyǵarmashylyq murasyna arnalǵan mádenı shara ótti. Kezdesý aıasynda kórkem fılm kórsetilip, kontserttik baǵdarlama uıymdastyryldy.
Qazaqstan men Qytaıdy jaqyndastyratyn altyn arqaýdyń biri — ortaq tarıh pen mádenı baılanys. Sonyń aıqyn dálelindeı, Arqalyq qalasynda qos halyqtyń dostyǵyn óner arqyly dáriptegen mazmundy mádenı shara ótti. Qostanaı oblysynyń ákimi Qumar Aqsaqalov pen Qazaqstandaǵy Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Tótenshe jáne ókiletti Elshisi Han Chýnlın bastaǵan delegatsııa qatysqan basqosýda qazaq kompozıtory Baqytjan Baıqadamov pen qytaı mýzykanty Sıan Sınhaıdyń taǵylymdy ómir joly men shyǵarmashylyq murasy keńinen nasıhattaldy.
Sapardyń negizgi maqsaty — eki el arasyndaǵy mádenı yntymaqtastyqty nyǵaıtý, tarıhı tulǵalardyń ónegeli jolyn keıingi urpaqqa tanystyrý. Baǵdarlama aıasynda mártebeli meımandar bilim ordasynyń jumysymen tanysyp, qos kompozıtordyń dostyǵyna arnalǵan kórkem fılmdi tamashalady. Kezdesý kontserttik baǵdarlamamen jalǵasty.
Aldymen delegatsııa Baqytjan Baıqadamov atyndaǵy jalpy bilim beretin mektepke bardy. Qonaqtar oqý kabınetterin aralap, bilim ordasynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasymen tanysty. Sondaı-aq sabaqtarǵa qatysyp, oqýshylardyń bilim alýyna jasalǵan jaǵdaıdy kórdi. Budan keıin mártebeli meımandar qazaqtyń kórnekti kompozıtory atyndaǵy balalar mýzyka mektebinde bolyp, óner oshaǵynyń tynys-tirshiligimen tanysty.
Bul sapardyń máni tereńde jatyr. Óıtkeni Baqytjan Baıqadamovtyń esimi men shyǵarmashylyǵy qazaq-qytaı mádenı baılanystarynyń tarıhymen sabaqtas. Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldarynda Almatyda qazaq kompozıtory men qytaıdyń áıgili mýzykanty Sıan Sınhaıdyń joly toǵysady. Qıyn kezeńde taǵdyr tabystyrǵan qos óner ıesin mýzykaǵa degen súıispenshilik, ózara qurmet pen adamı qoldaý jaqyndastyrdy. Olardyń dostyǵy ýaqyt pen shekaraǵa baǵynbaıtyn ónerdiń qudiretin tanytqan taǵylymdy oqıǵaǵa aınaldy.
Osy tarıhı oqıǵany arqaý etken «Kompozıtor» kórkem fılmi Arqalyq qalasyndaǵy Mádenıet saraıynda kórsetildi. Kınotýyndyda týǵan jerinen jyraqta júrgen adamnyń taǵdyry, óner adamdarynyń ózara túsinistigi men shynaıy dostyǵy baıandalady. Fılm kórermenge eki kompozıtordyń shyǵarmashylyq baılanysyn tanytyp qana qoımaı, adamgershilik pen yntymaqtyń qaı kezeńde de mańyzyn joǵaltpaıtynyn uǵyndyrady.
Shara barysynda Qostanaı oblysynyń ákimi Qumar Aqsaqalov qos kompozıtordyń mádenıet tarıhyndaǵy ornyna toqtaldy.
— Baqytjan Baıqadamov qazaq dalasynyń únin mýzyka tilimen jetkizdi. Al Sıan Sınhaı qazaq halqynyń tarıhy men mádenıeti týraly shyǵarmalar jazyp qaldyrdy. Onyń esimi Qostanaı óńirimen de tyǵyz baılanysty. Kompozıtor oblystyq fılarmonııanyń qalyptasýyna eleýli úles qosyp, halyq batyry Amangeldi Imanovtyń erlik jolyna arnalǵan «Amangeldi batyr» sımfonııalyq týyndysyn dúnıege ákeldi, — dedi aımaq basshysy.
Rasynda, Sıan Sınhaıdyń Qostanaı óńirimen baılanysty shyǵarmashylyq joly — eki halyqtyń mádenı sabaqtastyǵyn aıǵaqtaıtyn qundy mura. Onyń qazaq halqynyń tarıhyna arnap shyǵarma jazýy, jergilikti óner ordasynyń qalyptasýyna úles qosýy qytaı kompozıtorynyń qazaq eline degen yqylasyn ańǵartady. Jyldar ótse de, onyń týyndylarynyń qaıta oryndalyp, sahna tórine oralýy — óner murasynyń ómirsheńdiginiń belgisi.
Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy dostyqtyń mádenı negizine toqtalǵan Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Elshisi Han Chýnlın de tarıhı tulǵalardyń murasy halyqtardy jaqyndastyra túsetinin atap ótti.
— Taǵdyr toǵystyrǵan talanttardyń óneri men dostyǵy eshqashan mańyzyn joǵaltpaıdy. Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy dostyqtyń berik negizi qalanǵan. Osyndaı is-sharalar kórnekti tulǵalardyń esimderin keıingi urpaqqa úlgi etip qana qoımaı, eki el arasyndaǵy dostyq baılanystardy da tereńdete túsetinine senimdimin, — dedi elshi.
Mádenı shara «Mýzykamen úndesken dostyq» atty kontserttik baǵdarlamamen túıindeldi. Kesh barysynda Baqytjan Baıqadamovtyń ánderi men Sıan Sınhaıdyń shyǵarmalary oryndalyp, sahnada eki eldiń mýzykalyq dástúrleri toǵysty. Áýenmen órilgen kesh kórermenge qos kompozıtordyń shyǵarmashylyq álemin tanytyp, olardyń dostyǵynyń mánin tereńirek sezinýge múmkindik berdi.
Mýzyka — tilge de, shekaraǵa da baǵynbaıtyn ortaq qundylyq. Arqalyqta ótken taǵylymdy kezdesý osy aqıqatty taǵy bir márte dáleldedi. Bilim ordasyndaǵy júzdesýden bastalyp, tarıhı fılm men kontsertke ulasqan mádenı baǵdarlama qos halyqtyń rýhanı baılanysyn aıshyqtady. Al Baqytjan Baıqadamov pen Sıan Sınhaıdyń dostyǵy urpaqtar sabaqtastyǵy arqyly jalǵasyp, Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy mádenı yntymaqtastyqtyń jarqyn úlgisi bolyp qala bermek.
