Qazaq óneriniń sańlaqtary: Manarbek Erjanov
ASTANA. QazAqparat - Manarbek Erjanov (1901-1966)- ánshi, akter, kompozıtor. Qazaqstannyń halyq ártisi. Ol Aqan seri, Birjan sal sııaqty kompozıtor-ánshilerdiń mektebin laıyqty jalǵastyrýshy bolyp tabylady.
Ol belgili ánshi jáne dombyrashy.
Erjanovtyń kóp qyrly talanty ánderinen anyq baıqalady. Ol 150-den asa án men kúı shyǵardy.
Ákesi kúıshi, zerger, usta bolǵan. Anasy Naqbala da ánshiligimen aýyl arasyna tanylǵan. Bolashaq óner ıesiniń mýzykaǵa degen qumarlyǵy anasynyń yqpaly arqyly erte oıanady. Erjanovty mýzyka álemine jetelep, onyń ásem sazyn kókiregine uıalata bilgen ustazy - ánshi ári kúıshi Kúsenbaı. Budan keıin Manarbektiń ánshilik sheberligin ushtaýda Shashýbaı Qoshqarbaıuly men Ámire Qashaýbaev ıgi áser etti. 16-17 jasynda-aq ol Birjan sal, Aqan seri, Jarylǵapberdi, Estaı, Shashýbaı ánderin aıtyp, aýyl arasyndaǵy aıtystarǵa qatysyp, el aýzyna ilikken. 1928 jyly Qazaq drama teatryna qabyldanyp, alǵashqy akterleriniń biri boldy; osy teatrda qoıylǵan spektaklderde oınap, san qyrly beınelerdi somdady. 1931-32 jyly Rıdderdegi jumysshy jastar teatrynda qyzmet etti. 1934 jyly Almaty mýzykalyq teatrynda (qazirgi Qazaq opera jáne balet teatry) óner kórsetti. I.V. Kotsyktyń "Aıman-Sholpan" spektaklindegi Jaras, A.Q. Jubanov pen L.A. Hamıdıdiń "Abaıyndaǵy" Ázim, M.Tólebaevtyń "Birjan- Sarasyndaǵy" Estaı, t.b. rólderi onyń ánshilik ári ártistik talantyn keń tanytyp, atyn shyǵardy. 1936 jyly Máskeýde ótken Qazaq óneri men ádebıetiniń onkúndiginde E.G. Brýsılovskııdiń operalary - "Qyz Jibektegi" Shegeniń, "Er Tarǵyndaǵy" Saqannyń, "Jalbyrdaǵy" Elemestiń rólin oınap, kórermenderdiń erekshe yqylasyna bólendi. Ol 1953 jyldan ómiriniń aqyryna deıin Qazaq fılarmonııasynda jeke daýystaǵy ánshi bolyp, halyqtyq án ónerinde keń oryn alatyn terme, jeldirmelerdi, keń tynysty ánderdi ("Ardaq", "Aǵashaıaq", "Smet", "Topaıkók", "Janbota", "Balqadısha", "Aq qaıyń", "Tolybaı", "Horlan", "Aq sısa", t.b.) naqyshyna keltire oryndady. Sóıtip, ulttyq ónerdegi Arqa áni dástúrinde óz mektebin qalyptastyrdy. Erjanov kompozıtor retinde de halyqqa keń tanymal. Onyń "Jetisý", "Astanada", "Batyr joryǵy", "Kúsenbaı", "Órnek", "Shalqar kól", "Aqqý kóli" kúıleri, horǵa arnalǵan "Partızan joryǵy", "28 gvardııashy-panfılovshylar", "Jastar toıy", "Jastar áni", "Beıbitshilik marshy" atty shyǵarmalary, "Parovoz", "Amangeldi", "Baqyt jyry", "Qýanamyn", "Qoıshynyń áni", "Ánshi Birjanǵa", "Saıra, bulbul", "Shegeniń termesi", t.b. ánderi bar. Mýzykalyq jınaqtary jaryq kórdi. Eńbek Qyzyl Tý, "Qurmet belgisi" ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.
