Qazaq óneriniń sańlaqtary: Estaı Berkimbaıuly
ASTANA. QazAqparat - Estaı Berkimbaıuly (1874-1946)- Qazaqtyń kórnekti ánshisi, aqyn-sazgeri, QazSSR-niń eńbek sińirgen óner qaıratkeri.
1874 jyly burynǵy Pavlodar oblysy, Krasnokýt aýdany, Aqkól sovhozynda kedeı otbasynda týǵan. Estaı ándik-aqyndyq ortada ósken, anasy Kúlıpa men aǵasy Baıtolym belgili ánshiler bolǵan. Estaı olardan jyr, dastandar men tolǵaýlardy oryndaý mánerin úırengen. 16 jasynda halyq ánderin talantty oryndaýshy, halyqtyq mýzyka dástúrin jalǵastyrýshy tulǵa. 20 jasynda Ertis atyrabyna belgili ánshi boldy. Osy ónerdiń arqasynda kóp jerlerdi (Qaraótkel, Semeı, Kereký, Zaısan, Tarbaǵataı, Jetisý) aralaıdy. Sulý Kókshe men Baıanǵa barady. Bul saparynda Birjanmen kezdesip, onyń ónerinen tálim aldy.
Ánshi-sazgerler Birjan, Aqan seri men Jarylǵapberdiniń óner-ónegesinen sýsyndaǵan Estaı olardyń tek ánshilik-oryndaýshylyq ónerin ǵana emes, sazgerlik ónerin de ilgeri damytty: kóptegen ánder ("Bir mysqal", "Maıda qońyr". "Ashý - pyshaq", "Shoq qara aǵash") shyǵardy, Estaıdyń ánshi-aqyndyq, sazgerlik talantyn búkil qazaq saharasyna máshhúr etken áni - "Qorlan". Osy shyǵarmasymen klassık sazgerlerdiń qatarynan oryn aldy. "Qorlan" - Estaı shyǵarmalarynyń shyńy, júregi (Jubanov A., Zamana bulbuldary, A., 1963, 248-bet). "Qorlan" ánin M. Tólebaev "Birjan-Sara" operasynda, E. G. Brýsılovskıı "Er Tarǵyn" operasynda, S. I. Shabelskıı men L.M.Shargorodskıı "Qobyz ben orkestrge arnalǵan kontsertinde" (2-bóliminde) shyǵarmashylyqpen paıdalandy. Jańa ómir jaıynda "Týdy kúnim", "Ómir" atty ánder shyǵardy. 1939j. Almatyǵa kelip, kóp ánderin notaǵa túsirtti. Ánshilik aqyndyq saıystarǵa qatysyp, Jambylmen neshe ret kezdesti. Sol jyly Qazaqstan Jazýshylar Odaǵynyń II sezine qatysty. Uly Otan soǵysy jyldarynda mádenı-úgit brıgadasynda ásem ánimen, jalyndy jyrymen halyqty jeńiske jigerlendirdi. 1945 j. Abaıdyń týǵanyna 100 jyl tolý merekesine qatysty. Munda Nartaı, Nurlybek t.b. aqyndarmen aıtysqa tústi. Oǵan arnap M. Álimbaev "Estaı- Qorlan" poemasyn (1968) jazdy.
