Qazaq óneriniń sańlaqtary: Bıbigúl Tólegenova
ASTANA.QazAqparat - Qazaqstan men KSRO-nyń halyq artısi, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty ánshi (lırıko-koloratýralyq soprano) Bıbigúl Tólegenova 1929 jyly Semeı qalasynda týǵan. Qurmanǵazy atyndaǵy Almaty memlekettik konservatorııasyn bitirgen.
Ánshi repertýarynda qazaqtyń halyq ánderi, vokaldyq klassıka shyǵarmalary, qazirgi zamandyq kompozıtorlarynyń romanstary, ánderi bar. B.Tólegenova ulttyq opera óneriniń damýyna zor úles qosty. Ol Abaı atyndaǵy qazaqtyń memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynyń, Jambyl atyndaǵy qazaqtyń memlekettik fılarmonııasynyń solısi. Eń úzdik partııalary: Jibek (E.Brýsılovskııdiń "Qyz Jibegi"), Gúlbarshyn (E.Rahmadıevtiń "Alpamysy"), Eńlik (Ǵ.Jubanovanyń "Eńlik-Kebegi") jáne t. b. B.Tólegenova sondaı-aq "Dala qyzy", "Bizdiń súıikti dáriger", "Bul Shuǵylada bolǵan", "Taqııaly perishte" kınofılmderinde oınady. B.Tólegenovanyń ánshilik talantyn tanyp, onyń óner jolyna túsýine baǵyt siltegen ári alǵash dáris bergen keńes jazýshysy G.I.Serebrıakova (sol kezde Semeıde túrǵan) boldy. B.Tólegenova eńbek jolyn1946 jyly Semeıdiń et kombınatynda júmysshylyqtan bastady. Birsypyra ýaqyt qazaqtyń opera jáne balet teatrynda jumys istedi. 1965-1971 jyldary qazaq fılarmonııasynyń ánshi-solısi boldy. 1971 jyldan Qazaqtyń opera jáne balet teatrynda eńbek etedi. B.Tólegenovanyń qaıtalanbas oryndaýshylyq óneriniń qaınar bulaǵy eń aldymen qazaqtyń halyq ánderine saıady. Ánshiniń alýan taqyrypty repertýarynda qazaqtyń halyq ánderi ("Gaýhar tas", "Jıyrma bes"), Qazaqstan kompozıtorlarynyń shyǵarmalary (Hamıdıdiń "Bulbuly", Brýsılovskııdiń "Qos qarlyǵashy", Tólebaevtyń "Eske alýy", Rahmadıevtiń "Tarantellasy", Muhamedjanovtyń "Kóktem valsi", Tilendıevtiń "Kel erkem, Alataýyma"), sondaı-aq P.I.Chaıkovskıı men S.V.Rahmanınovtyń romanstary, N.A.Rımskıı-Korsakovtyń operalarynan arııalar jáne Batyc Eýropa sazgerleriniń (Donıtsettı, Grıg, Shýbert) shyǵarmalary da bar. B.Tólegenova óziniń kontserttik-oryndaýshylyq ónerin sheberliktiń joǵary satysyna kóterip, klassıkalyq dárejege jetkizdi. Bul turǵyda ol "Qazaqtyń bulbuly" atanǵan K.Baıseıitovanyń oryndaýshylyq sheberligin jalǵastyrýda.
B.Tólegenova óneri respýblıka, odaq kólemine ǵana emes, búkil dúnıe júzine tanyldy. Gastroldik saparmen Úndistan, Aljır, Mysyr, Sırııa, Vetnam, Polsha, Chehoslovakııa, Kanada, Shvetsııa, Frantsııa, Italııada bolyp, óner tolǵady. KSRO Memlekettik syılyǵynyń (1970) jáne Qazaq KSR Memlekettik syılyǵynyń (1960) laýreaty. 1957, 1958 jyldary Máskeýde ótken ónshiler baıqaýynyń laýreaty. VӀӀ-ӀH saılanǵan Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń depýtaty. Lenın ordeni jáne Eńbek Qyzyl Tý ordenimen, medaldarmen, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jeke Altyn belgisimen (1999) marapattalǵan. KSRO jáne Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyqtarynyń, «Tarlan» táýelsiz syılyǵynyń (2001) laýreaty. «Jyl adamy» ataǵyn alǵan (2001). Qazaqstan Juldyzdar alleıasynda Jeke juldyzǵa ıe (2002). «Oraq jáne balǵa» medaliniń jáne Lenın ordeniniń usynylýymen qosa Sotsıalıstik Eńbek Eri (1991), Astana qalasynyń jáne Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Qurmetti azamaty.
