Qazaq óneriniń sańlaqtary: Aıman Musaqojaeva

Aıman - skrıpkada oınaýshy. Qazaqstannyń halyq ártisi, "Álem ártisi" (ıÝNESKO, 1998 j.), Halyqaralyq shyǵarmashylyq Akademııasynyń akademıgi. 1958 j. Almaty qalasynda týǵan. Qurmanǵazy atyndaǵy Almaty memlekettik konservatorııasyn, P. I. Chaıkovskıı atyndaǵy Máskeý memlekettik konservatorııasyn bitirdi. Aıman uıymdastyrýshy, talantty ustaz. 1993 jyly "Solıster Akademııasy" Memlekettik kameralyq orkestrin uıymdastyrdy. 1998 jyldan ol Astanadaǵy qazaqtyń Ulttyq mýzyka Akademııasynyń rektory qyzmetine taǵaıyndaldy. Qazirgi kezde Prezıdent orkestriniń kórkemdik jetekshisi. A. Musaqojaevanyń aty mýzykalyq Olımpte M. Pletnev, G. Kremer, E. Grach, V. Tretıakov, I. Gavrsh sııaqty álem juldyzdarymen qatar tur. Ol Shyǵys mýzykasynyń náziktigin, sezimtaldyǵyn Eýropanyń mýzykalyq mádenıetiniń rýhanılyǵymen, kópqyrlyǵymen úndestirip, ulttyq ónerdi álem halqyna tanytty.

Álemge áıgili Aıman Musaqojaevanyń án-kúıge degen áýestigi bala kezinen bastaldy. Anasy Rahıla balalarynyń jan-jaqty bilimdi, jigerli bolyp ósýine kóp kúsh saldy.

Ákesi Qojabek Musaqojaev ár jerde túrli jaýapty qyzmetterde júrdi, oblystyq partııa komıtetiniń hatshysy boldy.

Aıman Kúlásh Baıseıitova atyndaǵy respýblıkalyq mýzyka mektebinde professor N.Patrýshevanyń synybynda oqydy. Ony oıdaǵydaı bitirgen soń Máskeýdegi P. Chaıkovskıı atyndaǵy memlekettik konservatorııasynda Keńes Odaǵynyń ártisi, professor V. Klımovtyń synybynda oqýyn jalǵastyrdy.

Aıman Musaqojaeva 1976 jyly ıÝgoslavııada, Belgrad qalasynda ótken halyqaralyq konkýrsta laýreat atandy. Nebári 18 jastaǵy qyzdyń halyqaralyq saıysta Qazaqstan atynan jasqanbaı óner kórsetip, jeńimpazdyq tuǵyrdan kórinýi jınalǵandardy aıryqsha tań qaldyrǵan edi. Bul onyń alǵashqy shyqqan bıigi bolatyn.

Osydan keıin Aımannyń ósip, órleý joldary bastaldy. 1981 jyly Genýıadaǵy Paganını atyndaǵy, 1983 jyly Tokıodaǵy, 1985 jyly Helsınkıdegi ıA.Sıbelıýs atyndaǵy, 1986 jyly Máskeýdegi P.Chaıkovskıı atyndaǵy VIII halyqaralyq konkýrstardyń laýreaty atandy.

Tańdaýly tehnıka, túrli áýenderdi tereń túsiný onyń eń qıyn skrıpkalyq týyndylardy ıkemge keltirip, álemniń tamasha kontsert zaldarynda naqyshyna keltire oryndaýyna múmkindik berdi. Óner jolynda Aıman Musaqojaeva skrıpkalyq mýzykanyń baı repertýaryn jınaqtady. Olardyń ishinde Bah, Gaıdn, Motsart, Bethoven, Paganını, Brams, Chaıkovskıı, Sıbelıýs sekildi jarqyn tulǵalardyń, osy zamanǵy sazgerlerdiń, Qazaqstan sazgerleriniń shyǵarmalary bar.

1992 jyly ol «Solıster akademııasy» Memlekettik Kameralyq orkestrin qurdy jáne qazir de onyń kórkemdik jetekshisi bolyp sanalady. Alǵashqy qurylǵan kúnnen orkestr klassıkadan bastap búgingi kompozıtorlardyń týyndylaryna deıin ıgerdi. Ol XVII-XVIII ǵasyrlardaǵy kóne de áspetti, sondaı-aq osy zamanǵy ozyq úlgidegi mýzykalyq quraldarmen qamtamasyz etilgen.

Orkestr ujymynyń joǵary oryndaýshylyq sheberligin Reseıde, Amerıkada, Japonııada, Germanııada, Avstrııada jáne basqa da elderde laıyqty baǵalady.

1993 jyldan beri Aıman Qojabekqyzy Reseıdegi Petr Chaıkovskıı atyndaǵy, Abram ıAmpolskıı atyndaǵy (Dýbna) Halyqaralyq skrıpkashylar konkýrsynyń, Italııanyń Mılan qalasynda ótetin Mıkelanjelo Abbado atyndaǵy Halyqaralyq skrıpkashylar konkýrsynyń qazylar alqasynyń múshesi. Máskeý, Almaty, Bishkek konservatorııalarynyń professory retinde belsendi, ári pedagogıkalyq qyzmet atqaryp keledi.

Shákirtteriniń arasynda halyqaralyq jáne respýblıkalyq konkýrstardyń laýreattary az emes. Biraq Aımannyń oryndaýshylyq jáne pedagogıkalyq qyzmetiniń shyńy 1998 jyly Qazaq Ulttyq Mýzyka akademııasynyń ashylýy bolyp tabylady. Bul astananyń Almatydan Tselınogradqa aýysyp jatqan kezi bolatyn. Qazaq Ulttyq Mýzyka akademııasy Aıman Musaqojaevanyń usynysy boıynsha sol jyldyń 31 naýryzynda Qazaqstan Prezıdentiniń bastamasymen ashyldy. Ol respýblıkadaǵy jas oqý oryndarynyń biri bolyp sanalady.

Mýzyka salasyndaǵy joǵary jetistikteri úshin oǵan 1988 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń halyq ártisi, Halyqaralyq Shyǵarmashylyq akademııasynyń akademıgi ataǵy, ıÝNESKO-nyń sheshimimen «Álem ártisi» qurmetti ataǵy berildi.

2000 jyly Memlekettik syılyqqa ıe boldy. Qazaqstan metsenattar klýby «Platındi Tarlan» syılyǵymen marapattady.

Esimi Kembrıdj ýnıversıtetindegi Halyqaralyq Ómirbaıan ortalyǵy jarııalaıtyn «XX ǵasyrdyń 2000 kórnekti mýzykanty» atty dúnıejúzilik qurmetti tizimge engizilip, osy ortalyqtyń medalin ıelendi.