«Qazaq kúshiniń kartasyna» 2 sımvoldyq jáne 13 zattyq Balýan tas engizildi
ASTANA. KAZINFORM – «Túrkistan oblysyna Balýan tas sapary» ekspedıtsııasy ulttyq murany jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan aýqymdy ǵylymı-tanymdyq joba retinde óz máresine jetti.
Іs-shara Túrkistan oblysy ákimdiginiń qoldaýymen «Baluan tas» ulttyq sport túrleri jáne mádenıeti akademııasynyń «QAZAQ KÚShІNІŃ KARTASY» jobasy aıasynda uıymdastyryldy. Ekspedıtsııa Shymkent qalasy men Saıram, Ordabasy, Báıdibek, Sozaq, Otyrar, Saýran aýdandary jáne Túrkistan qalasyn qamtydy.
Top jetekshisi, akademııa prezıdenti Abylaıhan Qalnazarovtyń aıtýynsha, sapardyń basty maqsaty – balýan tastardy tek materıaldyq mura retinde emes, ulttyq rýh pen tarıhı sananyń kórinisi retinde zerdeleý.
– Balýan tas fılosofııasy fızıkalyq jáne onymen teńdeı rýhanı óriste de jatqan kıeli platforma. Tikeleı aýyr kótergen alyptarmen qatar, astarly eldik sana kótergen tulǵalar da kóp. Bizdiń maqsatymyz – onyń tereń mánin ashý. Bul sapardyń ereksheligi – aınalymǵa «sımvoldyq Balýan tas kóterý» uǵymyn engizý, – dedi Abylaıhan Qalnazarov.
Ekspedıtsııa barysynda myń shaqyrymǵa jýyq jol júrilip, 10 áýlıe basyna zııarat jasaldy, sondaı-aq balýan tastary saqtalǵan úsh mýzeı qory zertteldi. Nátıjesinde «Qazaq kúshiniń kartasyna» 2 sımvoldyq jáne 13 zattyq Balýan tas engizilip, olardyń tolyq derekteri aqparattyq bazaǵa tirkeldi. Qosymsha naqtylaýdy qajet etetin birqatar nysan keıingi zertteýlerge qaldyryldy.
Ǵalym Serik Erǵalı ekspedıtsııanyń ǵylymı mańyzyn atap ótti.
–Bul jolǵy sapar joǵary deńgeıde ótti. Ǵylymı jańalyqtar da az emes. Máselen, «Balýan tas» uǵymynyń «Ziltas» ataýymen sabaqtas ekeni naqtylandy, – dedi ol.
Sapar barysynda ǵylymı-aǵartýshylyq baǵyttaǵy «Kúsh lektsııasy» jobasy júzege asyp, Saıram, Ordabasy, Báıdibek, Otyrar jáne Túrkistan óńirlerinde bes lektsııa uıymdastyryldy. Oǵan myńǵa jýyq adam qatysty. Lektsııalarǵa Abylaıhan Qalnazarovpen qatar tarıhshy-jazýshy Abdýlla Jumashev pen ıAsaýıtaný ǵylymı ortalyǵynyń basshysy Saıpýlla Mollaqanaǵatuly atsalysty.
Ekspedıtsııanyń mańyzdy oqıǵalarynyń biri Otyrar aýdanynyń ortalyǵy Sháýildirde ótken Naýryz merekesi aıasynda kóne «Balýan tas kóterý» rásiminiń jańǵyrtylýy boldy. Bul jerde áıgili balýan Arman Súleımen shamamen 200 kelige jýyq tasty kóterip, tuǵyrǵa ornatty.
– Buryn aýylǵa ataqty balýan kelse, odan Balýan tas kóterýdi ótinetin dástúr bolǵan. Qajymuqannan keıin bul rásim umyt qaldy. Búgin sol dástúrdi qaıta jańǵyrtyp otyrmyz, – dedi Abylaıhan Qalnazarov.
Jıyn barysynda aqsaqal Mamyraıhan Qalnazarov batasyn berip, balýanǵa at mingizdi. Osylaısha, araǵa 80 jyldan astam ýaqyt salyp, kóne dástúr qaıta jańǵyrdy.
Sapar barysynda óńirdiń birqatar qalamgeri – Asan Turabaev, Іleshan Baıjanov jáne Abdýlla Jumashev «Rýhanı palýan» ataǵymen marapattaldy.
Joba buǵan deıin Aqtóbe jáne Pavlodar oblystarynda júzege asqan. Al Túrkistan baǵyty rýhanı-tarıhı mańyzy turǵysynan erekshe kezeń retinde baǵalanyp otyr. Sonymen qatar bul sapar Naýryz merekesi, kókpardan álem chempıonaty jáne Qajymuqan Muńaıtpasulynyń 155 jyldyǵyna oraılastyryldy.
Aıta keteıik, Túrkistan oblysy Ordabasy aýdanyndaǵy Qajymuqan atyndaǵy oblystyq sport mýzeıinde kúsh atasynyń úlkendi-kishili 8 balýan tasy saqtalǵan.
