Qazaq kúresine qatysty mektep baǵdarlamasy ázirlenip jatyr - Erlan Estek

- Týǵan jeri, otbasyńyz týraly aıtsańyz.

- Men Qostanaı oblysy, Jangeldın aýdanynda dúnıege kelgenmin. Alty aǵaıyndymyn. Ájem maǵan sport salasyna barýym kerek ekenin aıtyp, baǵyt bergen. Týǵan inim de qazaq kúresimen aınalysyp, respýblıkalyq týrınırlerde top jaryp júrdi. Jalpy barlyq baýyrym osy qazaq kúresine qatysyp, keıin árkim óz jolymen ketti. Ózim Y.Altynsarın atyndaǵy Arqalyq memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtta oqydym. Odan keıin Almatyda magıstratýraǵa tústim. Pedagogıka ǵylymdarynyń magıstrimin. Óz otbasyma keletin bolsam: eki qyzym, bir ulym bar. Úlken qyzym halyqaralyq aqparattyq tehnologııalar ýnıversıtetiniń 1-kýrsyna tústi. Ekinshi qyzym tórtinshi synyp oqıdy, al ulym tórt jasta.

- Qazaq kúresimen qaı jasyńyzdan bastap aınalysa bastadyńyz? Ne sebepti basqa emes, qazaq kúresine toqtaldyńyz?

- Bala kezimde erkin kúrespen aınalysqanmyn. Arqalyq qalasyna oqýǵa kelgennen keıin 5-6 jyl boıy dzıýdomen aınalysyp, jastar arasynda Qazaqstan chempıonatynyń kúmis jáne qola júldegeri boldym. Odan keıin elordaǵa kóship keldik. Bul jaqta otbasylyq ómirime kóbirek kóńil bólip, dzıýdomen kásibı túrde aınalysýdy jalǵastyrýǵa múmkindik bolǵan joq.

- Qazirgi tańda ózińiz qazaq kúresinen Ulttyq quramanyń Bas jattyqtyrýshysyz. Buǵan deıin sport salasynda talaı belesti baǵyndyrǵanyńyzdy bilemiz. Eń alǵashqy jeńisti sátińizben bólisińizshi. Ol sizdi qandaı áserge bóledi?

- 2008 jyly Reseıde 66 keli salmaq dárejesindegiler arasynda Álem chempıonatyna qatystym. Alǵashqy jeńisim sonda boldy. Chempıonatqa eki avtobýs delegatsııa bolyp bardyq. Ol jerde aıtarlyqtaı kóp qarsylas bolǵan joq. Odan beri biraz ýaqyt ótip ketti, qandaı áserde bolǵanym naqty esimde joq.

- Jalpy, qarsylastaryńyz myqty bolý, jeńý qıynǵa túsken chempıonat esińizde me?

- Azııa chempıonaty men Álem chempıonatyna joldama alý úshin Qazaqstan chempıonatyna qatysý kereksiń. Men úshin eń qıyny – Qazaqstan chempıonaty, sebebi qazaq kúresin qazaqtardan artyq jaqsy meńgergen kim bar? Álem chempıontanya qyryqtan astam memleket qatyssa, Azııa chempıonatyna Azııa qurlyǵyndaǵy sportshylar ǵana qatysady. Jaqsy qarsylastardyń bári Azııa chempıontatynda kezdesedi. Ózbek, mońǵol, tájik palýandary qazaq kúresin óte jaqsy meńgergen.

- Sońǵy ótken Álem chempıonatynda óner kórsetken palýandarǵa bas bapker retinde qandaı baǵa beresiz?

- Sońǵy álem chempıonaty Aqtóbe qalasynda ótti. Uıymdastyrý jaǵy joǵary jeńgeıde boldy. Chempıonatqa myqty-myqty palýandar shaqyryldy. Buryn sapa jaǵynan álsizdeý palýandar kelse, qazirgi ýaqytta daıyndyǵy jaqsy, myqty palýandar kelýde. Ózimizdiń palýandarǵa keletin bolsaq, byltyr el chempıonatyn utqan palýandar qatysty. Olardyń beseýi álem chempıony boldy. Qalǵandary da orynsyz qalǵan joq.

- Aýyl-aımaqtaǵy qazaq kúresin damytý úshin qandaı jumystar istelip jatyr?

- Qazaq kúresine qatysty jaqsy jumys júrgizilip jatyr. Mektep baǵdarlamasyna qazaq kúresin kirgizý jospary bar. 2-3 jylda qazaq kúresiniń sabaq nusqasy shyǵady. Sport mektepterinde de qazaq kúresine qatysty jaqsy baǵdarlama jazylyp jatyr. Kásibı túrde aınalysatyn sportshylarǵa arnalǵan baǵdarlama da jazylýda. Bul baǵdarlamalar arnaıy kitap bolyp shyǵady.

- Qazirgi ýaqytta ózińizdiń de jeńiske jetip júrgen shákirtterińiz az emes. Olardy qalaı shabyttandyryp, qalaı motıvatsııa beresiz?

- Eń bastysy – sportty jaqsy kórý kerek, odan keıin úzdiksiz jattyǵý kerek. Shyn kóńilmen berilip istegen jumystyń nátıdesi jaqsy bolady. Ustazy ne úıretedi shákirti sony qabyldaıdy, demek shákirtterimniń kóbi meniń ádis-tásilimmen kúresedi. Qazaq kúresiniń alǵashqy Álem chempıontaty 2006 jyly Almatyda ótken. Búgingi tańǵa deıin Álem chempıontaty, Azııa chempıonaty, Álem barysy, Eýrazııa barysy ótti. Ulttyq sport túrine bılik tarapynan jaqsy qoldaý bolyp jatyr. Qazirgi ýaqytta qazaq kúresimen aınalysamyn deıtin balalarǵa barlyq jaǵdaı jasalyp jatyr.

- Qazaq kúresimen aınalysýdy, chempıontattarǵa qatysýdy toqtatqan kezde qandaı sezimde boldyńyz?

- Qazaq kúresi – meni alǵa jeteleıtin kúsh bolatyn. Jarystan jarysqa, oqý-jattyǵý jumystaryna qatysyp, erkinsýge jol berilmeıtin. Kúrespen aınalysýdy toqtatqan kezde ómir toqtap qalǵandaı kúı keship qalǵanym ras. Biraq ornyńdy jastarǵa berý de – ómir zańdylyǵy.

- Bıyl aqpan aıynda Qazaq kuresi qaýymdastyǵy qurylǵan bolatyn. Sonyń jumysy týraly toqtalyp ótseńiz.

- Qazaq kuresi qaýymdastyǵynyń prezıdenti – Kárim Másimov. Qaýymdastyqtyń qurylý maqsaty – qazaq kúresin álemdik deńgeıde damytý, nasıhattaý. Jaqyn arada Qazaq kúresi akademııasy ashylyp, qazaq kúresine qatysty ǵylymı jumystyń barlyǵy sol jerde qorǵalatyn bolady.

- Suhbatyńyz úshin rahmet!

***

Erlan Estek – Qazaq kúresinen eki dúrkin Álem chempıony (2008,2013).

Azııa chempıony (2010), Álem kýboginiń jeńimpazy (2011).

Qazaq kúresinen ulttyq quramanyń bas bapkeri (2017).

Shákirtteri: Seıten Aıbat – qazaq kúresinen Azııa, QR chempıony.

Áshim Saǵyndyq – qazaq kúresinen QR chempıonatynyń jeńimpazy.

Ǵanı Seıdildaev – «Qazaqstan Barysy» qola júldegeri, Álemniń eki dúrkin, Azııanyń 3 dúrkin jeńimpazy.

Bıjanov Darhan – Azııanyń úsh dúrkin kúmis júldegeri.

Shegenov Talǵat – QR chempıony, «Kóshpendiler oıyny – 20172 júldegeri