Qazaq — keleshegine batyl qadam basatyn naǵyz jeńimpaz ult: Prezıdent Tamyz konferentsııasynda ne aıtty
ASTANA. KAZINFORM — Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev respýblıkalyq Tamyz konferentsııasynda bilim berý júıesiniń aldynda turǵan negizgi mindetterdi aıqyndady. Kazinform tilshisi Prezıdent sóziniń negizgi tezısterine sholý usynady.
Memleket basshysy qoıǵan mindetterge súıensek, mektep bir mezette sapaly bilim berip, ózine senimdi tulǵa qalyptastyryp, jastardy tsıfrlyq ekonomıkanyń jańa múmkindikterine daıyndaýy kerek.
Mektep qurylysy jandanady
Prezıdent kezek kúttirmeıtin mindetterdiń biri retinde barlyq óńirde sapaly mektep qurylysyn jalǵastyrýdy, ásirese oqý oryndarynda oryn tapshylyǵy saqtalǵan aımaqtarǵa basymdyq berýdi atady.
— Bul — aldymyzda turǵan memlekettik mańyzǵa ıe asa ózekti mindet. Ýaqytty sozbaı jumysqa kirisýimiz kerek, kelesi jyly qurylys barysy qarqyndy bolýy qajet, — dedi Memleket basshysy.
Reforma úshin reforma júrgizýdi doǵarý qajet
Prezıdent bilim berý júıesinde júrgizilip jatqan aýqymdy ózgeristerge de jeke toqtaldy. Onyń aıtýynsha, árbir reformany, ásirese, bilim salasyndaǵy reformany júzege asyrý aldynda ony jan-jaqty saralaý qajet, onyń tıimdiligine ábden kóz jetkizý kerek.
— Tek reforma úshin jaı ǵana aty bar, zaty joq reformalar júrgizýdi doǵarý qajet. Basqa sózben aıtqanda, reformalardy, ózgeristerdi, árıne, júrgizý kerek, biraq ondaı ózgerister muǵalimderdi ábden sharshatyp, olardy kúızeliske ushyratpaýy kerek, — dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Pedagogterdi yǵyr qylatyn qaǵazbastylyqtan bosatý kerek
Qasym-Jomart Toqaev muǵalimderdi qaǵazbastylyqtan, bitpeıtin esepten, artyq attestatsııa talaptary men paıdasyz tekseristerden bosatýdy tapsyrdy.
— Muǵalimderdi jóndeý jumystaryna, oqý protsesine tikeleı qatysy joq túrli qoǵamdyq is-sharalarǵa tartqany týraly jańalyqtar ara-tura shyǵyp jatady. Bul jóninde áldeqashan keliskenbiz. Buǵan jol berýge bolmaıdy. Oqý-aǵartý mınıstrligi men ákimdikter basqarmalary, eń aldymen, quqyqtyq-normatıvtik aktiler men salany retteý bazasyn jetildirýmen, oqý protsesin tıimdi uıymdastyrýmen jáne bilim berý baǵdarlamalaryn muqııat saralaýmen aınalysýy qajet, — dedi Memleket basshysy.
Qazaq — naǵyz jeńimpaz ult
Prezıdent óz sóziniń edáýir bóligin balalar men jastar tárbıesine arnady. Onyń pikirinshe, bilim berý júıesi qıyndyqtardy eńsere alatyn, ózine senimdi azamattardy tárbıelep shyǵarý kerek.
— Ustazdarymyz eń aldymen oıy taza, nıeti túzý, jaqsylyqqa, jarqyn bolashaqqa senimi zor jigerli azamattardy tárbıeleýge tıis. Ózine senimsiz, jasyq, ár nársege muńaıa beretin, únemi kúızeliste júretin kertartpa adamnyń bolashaǵy bulyńǵyr. Taǵy da aıtyp keteıin. Qazaq — kez kelgen syn-qaterdi eńserýge daıyn jurt, keleshegine senimmen qarap, alǵa qaraı batyl qadam basatyn naǵyz jeńimpaz ult. Ótkenge ókpe artyp, tarıhtaǵy sátsizdikter úshin basqa halyqtar men memleketterdi aıyptaý — bolmysymyzǵa múldem jat dúnıe, — dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Jalǵan «qaharmandar» men olardyń «erligi»
Prezıdent tekserilmegen tarıhı derekter men oqıǵalar sıpattalatyn, balalarǵa jalǵan «qaharmandar» men olardyń «erligi» jóninde áńgimeleıtin ańyzdar engen oqý materıaldaryn qaıta qaraý qajettigin aıtty.
— Jalǵan, oıdan qurastyrylǵan málimetter taratý arqyly balalardy otanshyldyqqa tárbıeleý jaqsylyqqa aparmaıdy. Bul halqymyzdyń ar-ujdanyna qaıshy. Bizdiń keıbir qalamgerlerimiz «muń» degen sózdi jaqsy kóredi: «júregimde muń, kózimde muń»! Muń-qaıǵy jastyq shaqqa, jastarǵa jaraspaıdy. Óskeleń urpaq óz halqynyń tarıhyn durys túsine otyryp, bolashaqqa úmitpen jáne senimmen qaraýǵa tıis, — dedi Prezıdent.
Balalardy tsıfrlyq syn-qaterden qorǵaý
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 16 jasqa tolmaǵandardyń áleýmettik jelide tirkelýine tyıym salý týraly zań jobasyn Quryltaıda qaraýdy usynyp, balalarǵa arnalǵan SIM-kartalardy engizýdi tapsyrdy.
— Quryltaıdyń birinshi sessııasynyń ashylýynda depýtattarǵa osy máseleni qarastyrýdy usynamyn. Kóptegen ozyq elder osy ispettes sharalar qabyldady. Bizge de balalardyń psıhologııalyq jaı-kúıine tóngen qaýiptiń saldarymen kúresýdi doǵaryp, aldyn alatyn kez keldi dep oılaımyn. Áıtpese bul qoǵamnyń turaqtylyǵyna keri áserin tıgizedi, — dedi Memleket basshysy.
JI — tabys tabýdyń quraly
Qasym-Jomart Toqaev aldaǵy Joldaýynda jastardy, sonyń ishinde aýyl jastaryn tabys tabý úshin tsıfrlyq quraldar men jasandy ıntellektini paıdalanýǵa tartý mindetin qoıatynyn málimdedi.
— Joldaýda osy jóninde naqty mindet qoıamyn. Bizge tsıfrlyq memleketten tsıfrlyq halyq ekonomıkasy degen túsinikke kóshý qajet. Basqasha aıtqanda, jasandy ıntellekt pen onyń múmkindikteri ermek emes, kiris kózi bolýǵa tıis. Joǵary bilim salasynda JI-di paıdalanýdyń etıkalyq, quqyqtyq jáne uıymdastyrý erekshelikterin eskeretin ortaq standart bar. Endi Úkimet dál osyndaı standartty orta jáne kásiptik-tehnıkalyq bilim berý júıesine de engizýi qajet, — dedi Prezıdent.
7 myń bala qant dıabetine shaldyqqan
Memleket basshysy balalarǵa baǵyttalǵan fast-fýdtyń agressıvti jarnamasyna alańdaýshylyq bildirip, Úkimetke onyń densaýlyqqa áserin jan-jaqty zertteýdi tapsyrdy.
— Kóptegen el quramynda maı, qant jáne tuz mólsheri joǵary ónimderdiń jarnamasyna tyıym salady nemese shekteý qoıady. Bul óte kúrdeli másele ekenin aıtyp, túrli shetin tustary, pikirtalastarǵa negiz bolǵan medıtsınalyq, tipti saıası astary bar. Degenmen Úkimet, eń aldymen, balalarymyzdyń saýlyǵyn oılap, atalǵan problemanyń uńǵyl-shuńǵylyn muqııat zerdeleýi kerek, — dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Aıta keteıik, Astanada Memleket basshysynyń qatysýymen Tamyz konferentsııasy ótti. Oǵan elimizdiń barlyq óńirinen 600-den astam bilim salasynyń qyzmetkerleri men eńbek ardagerleri qatysty.
Aqorda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Tamyz konferentsııasynyń plenarlyq otyrysynda sóılegen sóziniń tolyq mátinin jarııalady.
