«Qazaq handyǵy» dep atalatyn jańa oıyn paıda boldy
ASTANA. QazAqparat - Qazaq handyǵy taqyryby jańa otbasylyq ústel oıynyna arqaý boldy, dep habarlaıdy Almaty telearnasy .
«Qazaq handyǵy» dep atalatyn bul oıynǵa bir degennen tórt qarsylas qatysa alady. Oıynshylar ózara sultandardyń rólinde bolyp, túbinde han atanýǵa tyrsady. Ol úshin qazaq rýlarynyń qoldaýyn suraýǵa jasaýyldardy jiberedi. Týynyń astyna eń kóp rý jınaǵan sultan jeńimpaz bolyp, han saılanady.
«Biz Qazaq handyǵy týraly tek jazba túrinde ǵana aqparat alamyz. Al munda qatysýshylar oıyn arqyly-aq handyqqa bastar joldyń ońaı emes ekenin túsinedi. Oıynnyń ishinde qazaq halqynyń salt-dástúri de esekerilgen. Máselen, qarsylasyńyzǵa barymta jasasańyz bolady. Sondaı-aq «kórimdik», «qalyń mal», «toıbastar» degen kartany asha otyryp, qarsylasyńyzǵa qolqa salyp, upaı jınaýyńyzǵa bolady», - dedi oıyn avtory Qobylandy Jańabekuly.
Tyń ıdeıany tapqan týyndy avtory oıynnyń ereksheligi de osynda, deıdi. Onda qazaqy qundylyq oıynǵa qatysýshylardyń saýatyn ashyp, qosymsha upaıǵa ıe bolýǵa múmkindik beredi. Bas-aıaǵy 50-den astam rýdyń aýmaǵyna kıiz úıdi kem degende jarty saǵattyń ishinde tigip tastaýǵa bolady eken. Al ony tym kúrdelene túsken tásilmen oınasa báıge 4 saǵatqa sozylýy múmkin. Oıyn jınaǵyna bas-aıaǵy 20 qaharman qartasy, ıaǵnı, eki tarap bir jerge talasqanda ortaǵa tastaıtyn upaı 80 bılik jetony jáne 80 kıiz úı kiredi.
Egerde eki oıynshy bir rýdyń aýmaǵynda kıiz úıdi bir mezette tikkisi kelse, onda olar ishinara shaıqasady. Máselen, arnaıy upaıy kórsetilgen qartalardy bir ýaqytta tastaıdy. Máselen, men batyr degen «5» upaıymdy ortaǵa laqtyrsam, qarsylasym tulparyn «2» upaımen ortaǵa salýy múmkin. Kimniń upaıy joǵary, sońynda sol jeńiske jetedi. Áıtse de, eskeretin jáıt, árbir kıiz úıdiń bir-bir upaıdan taǵy da beretindigin eskergen jón.
Aıta keteıik, oıynda árbir qarsylas óz qalaýy boıynsha saǵat tilimen 1-den 5-ke deıin qadam jasaı alady. Oıyn avtory qajet bolsa, bul ermek túrin odan ári kúrdeli ete túsýge bolady, deıdi. Máselen, qosymsha upaı jınaý úshin bir aýmaqta betpe-bet kezdesken qatysýshylardyń qarta arqyly qarsylasyn shetke ysyrý úshin óziniń emes, áýeli ózgeniń qolynda qansha upaı bar ekenin eseptetý qajet ekenin úıretedi. Otbasylyq oıynǵa arıfmetıkadan habary bar barsha jan qatysa alady.
