Qazaq halqynyń sanasynda «musylman» uǵymy men «qazaq» uǵymy áldeqashan birigip ketken - O.Jálel

Bul pikirin búgin Astanada «Islam dini jáne ulttyq birizdendirý» taqyrybynda ótken dóńgelek ústel otyrysy barysynda abaıtanýshy Omar Jálel bildirdi.

O.Jáleldiń aıtýynsha, «Alla - bir, Paıǵambar (s.a.s) - haq, dinim - ıslam, kitabym - Quran», - dep maqaldaıtyn qazaq, búgin ózin musylman ekendigin jurtqa dáleldeýge májbúr bolyp, tragıkomedııalyq kúı keshýde.

«Bul - aşy da bolsa, aqıqat. Búgingi kúnniń shyndyǵy. Osy ahýalǵa, osyndaı púshaıman halge qazaq sotsıýmy «qalaı uryndy?», «qalaı tap boldy?», degen ash búıirden qadalatyn súıkimsiz suraqtyń týyndaýy da zańdy», - deıdi ol.

Onyń pikirinshe, bári de jumyr basty pendeni qudaılyq deńgeıge kóterip, putqa tabynǵan kommýnıstik Keńes Odaǵynyń ydyraýynan bastaldy. Al elimiz egemendik alǵannan keıin myń ólip, myń tirilgen qazaq jurty ateıstik aýyr soqqydan, dinsizdiktiń doıyr qamshysynan esin jııa almaı jatqanda, elimizge syrttan shataq dinder lap qoıdy. Jeri quıqaly, halqy momyn, ári dinı saýatsyz, asty-ústi qazyna-baılyqqa mol qazaq jerine kóz tikken shataq dinder batystan da shyǵystan da aǵyla bastady. Aqyrynda bir-birine «brat», «sestra» deıtinder paıda bola bastady.

«Basynan talaı quqaı men basqynshylyqty ótkergen qazaq bul basqynshlyqqa tótep berýge tyrysyp-aq jatyr. Qazaq qoǵamy yshqynyp, bar rýhanı áleýetin jınap, álsirep ketken dinin qalpyna keltirýde. Bul taraptaǵy Qazaqstan Musylmandary dinı basqarmasynyń atqaryp jatqan ıgi isteri barshylyq. Basynda ózderi de osy basqynshylyqqa boı aldyryp, rýhanı ahýaldy anyq baǵamdaı almaǵan olar, búginde esin jıyp, jeldiń qaı taraptan soǵyp turǵanyn anyq saralaı bastady», - deıdi O.Jálel.

Abaıtanýshy, qazaq halqynyń sanasynda «musylman» uǵymy men «qazaq» uǵymy áldeqashan birigip ketkenin aıtady. Olardy bóle-jara qarastyrý tipti múmkin emes. Olardy bir-birine qarsy qoıýdy da toqtatý kerek. «Islamnyń qaǵıdalary men zańdary bizdiń salt-dástúrimizge kirigip ketken. Kirigip ketkeni sonshalyq, olardy aıyrý súttiń quramyndaǵy sý men sútti aıyrýǵa umtylǵan ańǵyrttyq pen aqymaqtyqqa teń bolady. Sol sebepten de búgingi kúni: «qazaqtyń dástúrinde bylaı, ıslamda bylaı», - dep qazaq dástúri men dindi qarsy qoıý da negizsiz», - dedi ol.