Qazaq ǵalymdary semizdik pen dıabetke qarsy paıdaly tańǵy as oılap tapty
ASTANA. KAZINFORM — Qazaq qaıta óńdeý jáne tamaq ónerkásibi ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń ǵalymdary elimizdegi qant dıabeti men semizdik máselesin sheshýge baǵyttalǵan biregeı dıetalyq tańǵy as ázirledi. «Jibek Joly» telearnasynyń «Búgin.Live» baǵdarlamasynda Aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń kandıdaty Anar Qurmanbaeva jańa ónimniń qupııasy men medıtsınalyq mańyzy týraly aıtyp berdi.
Sońǵy medıtsınalyq statıstıka Qazaqstanda qant dıabetiniń jasaryp bara jatqanyn kórsetedi.
Ásirese, tuqym qýalaıtyn emes, durys tamaqtanbaýdan paıda bolatyn bastapqy dıabetke shaldyqqan balalar sany artqan. Osy máselege nazar aýdarǵan 10 shaqty qazaqstandyq ǵalym úsh jyl boıy otandyq shıkizattan jasalǵan sapaly taǵam túrin zerttegen.
— Bizdiń usynyp otyrǵan qurǵaq tańǵy asymyz — dúken sórelerindegi qymbat ári sapasy kúmán týdyratyn ımporttyq Nestle sııaqty ónimderge balama tańǵy as. Bul taǵam Qazaqstan aýmaǵynda ósken júgeri, bıdaı jáne kúrish jarmalarynan jasalǵan. Onyń basty ereksheligi — quramy keptirilip, untaqtalǵan qyzylsha men sábiz untaǵymen baıytylǵan, — deıdi Anar Qurmanbaeva.
Ǵalymnyń túsindirýinshe, qyzylsha men sábizdiń qospasy kezdeısoq tańdalmaǵan. Bul kókónisterdiń qandaǵy qant deńgeıine áseri ǵylymı turǵyda dáleldengen.
— Qyzylsha tamaqtan keıin aǵzaǵa túsken kómirsýlardyń glıýkoza deńgeıin birqalypty ustap tursa, sábiz qandaǵy glıýkoza deńgeıin tómendetýge kómektesedi. Sonymen qatar bul taǵamnyń quramynda qant múlde joq. Onyń ornyna tabıǵı qant almastyrǵysh stevııa qosylǵan. Bul ónimdi tek dıabetpen aýyratyndar ǵana emes, durys tamaqtaný mádenıetin ustanatyn 18-45 jas aralyǵyndaǵy jastar da keńinen qoldana alady, — dep atap ótti ınstıtýt meńgerýshisi.
Buǵan deıin, otandyq ǵalymnyń tsıkorııdiń dıabetke qarsy qasıetin dáleldegen edi.