«Qazaq arýy – 2018» baıqaýynyń jeńimpazy Nábıra Raqymjan: Júregim bos emes, biraq...
AQTAÝ. QazAqparat - «Qazaq arýy» baıqaýy ulttyq qundylyqty, dástúrli mádenıetimizdi aıshyqtaıtyn joba. Mine, baıqaý men úshin sonysymen erekshe» deıdi osynaý mártebeli tájdiń ıegeri Nábıra Raqymjan. Qazaqy qaımaǵy buzylmaǵan mańǵaz Mańǵstaýdyń tárbıesi men tálimin kórgen ol, xalyqtyq ónerge jaqyn bolyp óskenin aıtady. Sondyqtan dodada dombyramen dástúrli án aıtýdy maqsat tutypty. San sulýdyń arasynan sýyrylyp shyqqan arý neni armandaıdy? Onyń aldaǵy jospary qandaı? Bolashaq tarıxshy ómirin ónermen toǵystyra ma? «QazAqparat» HAA tilshisi «Qazaq arýy-2018» tıtýlynyń ıegerin áńgimege tartyp kórgen edi.
- Nábıra, jeńisińiz qutty bolsyn! Áńgimeni ózińizden bastasaq. Siz kimsiz? Oqyrmanǵa ózińizdi qandaı tulǵa retinde tanystyrasyz?
- Men 1997 jyly Mańǵystaý oblysy, Aqtaý qalasynda dúnıege keldim. Qazir Munaıly aýdany, Dáýlet aýylynda ata-anammen jáne baýyrlarymmen birge turamyz. Orta mektepti de atalǵan eldi mekendegi №4 bilim oshaǵynan támamdadym. Qazir stýdentpin, Astanadaǵy L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń «Tarıx» fakýltetinde bilim alyp jatyrmyn. Týǵan jerimniń, elimizdiń tarıxy men dástúrin joǵary baǵalaıtyn qarapaıym otbasynyń perzentimin. Armanym kóp, sol armandaryma umtylǵan adammyn. Anamnyń tárbıesin úlgi tutatyn qyzbyn. Minekı, meni oqyrmandarǵa osylaı tanystyrsańyz jetkilikti.
- «Qazaq arýy» baıqaýyna qalaı keldińiz? Qatysýǵa usynys jasaǵandar boldy ma?
- «Qazaq arýy» baıqaýyna qatysý ózimniń oıym, jeke qalaýym boldy. Aldyńǵy jyly baǵymdy synap kórgim kelgen edi. Degenmen keshigip qaldym. Kastıng ótip ketken eken. Biraq, sol kezderi aldyma maqsat qoıdym: kelesi jyly mindetti túrde kelemin dep. Sondyqtan bıyl qatysý buıyrǵan eken. Ár nárse óz ýaqytymen deıdi ǵoı. Eshnárse de kesh emes eken. Maqsat qoıyldy ma, ony oryndaý, soǵan umtylý kerek. Sebebi, shyn nıettenseń armandar oryndalady. Buǵan meniń kózim jetti.
- Іrikteý qalaı ótedi eken? Baıqaýdyń bolashaq qatysýshylaryna qandaı keńes berer edińiz?
- Іrikteý 3 kezeńnen turady: óner kórsetý, defıle, suraq-jaýap. Bir sózben aıtqanda, bul da basqa baıqaýlar sııaqty ótedi. Tek ádil qazylar aldynda múmkindigińdi kórsetýge tıissiń. Bıyl osy sulýlar saıysyna Mańǵystaýdan talantyna kórki saı kóptegen qyzdar keldi. San arýdyń ishinen meni tańdady. Múmkin baǵym shyǵar. Bálkim sáttilik joldas bolǵan shyǵar. Degenmen, osyndaı konkýrstarda baq synaımyn deıtin arýlarǵa aıtar keńesim: shynaıy bolý kerek. Sosyn ózińniń múmkindigińdi dáleldeı bilýge tıissiń. Jalpy men mektep jasymnan bastap sulýlyq baıqaýlaryna, túrli konkýrstarǵa qatysyp júrdim. Jetistikterim de joq emes. «Kóktem arýy», «Qyz Jibek» saıystarynyń jeńimpazy bolǵanmyn.
-Al nelikten «Qazaq arýy» baıqaýyn tańdadyńyz? Mysaly «Qazaqstan arýyna» (Mıss Kazaxstan) qatysýyńyńyzǵa bolar edi ǵoı? Bul baıqaýdyń nesine mán berdiń?
- «Qazaq arýy» baıqaýynyń aty zatyna saı desem bolady. Ulttyq qundylyqty, dástúrli mádenıetti aıshyqtaıtyn joba. Mine, sonysymen erekshe, sonysymen maǵan unady. Bul bir jaǵynan meniń jan dúnıeme de jaqyn. Qazaqy dástúriniń qaımaǵy buzylmaǵan Mańǵystaýdyń tárbıesi men tálimin kórgen soń, ónerge jaqyn bolyp óstim. «Qazaqstan arýy» konkýrsyna qatysýyma bolar edi, degenmen ol zamanaýı janrda ótkiziledi. Solaı baǵyttalǵan da. Sondyqtan osy baıqaýdy tańdadym.
- Sizdiń eń erekshelengen sátińiz baıqaýda dástúrli án oryndaýyńdańyzda dep oılaımyn. Sebebi, áýezdi ándi áýeletip, dombyrany kúmbirlete jónelgende erekshe kúıge bólendik. Bir sózben aıtqanda tyńdarmannyń qulaq quryshyn qandyrdyńyz. Jalpy, mýzykalyq bilimińiz bar ma?
- Raxmet. Osy baıqaýǵa qatyssam ulttyq naqyshta óner kórsetemin dep bel býǵan edim áýel basta. Ne kúı tartamyn ne dástúrli án aıtýym kerek dep sheshtim. Sonymen, irikteýde dástúrli án oryndadym. Qazylar alqasyna da unasa kerek, negizgi baıqaýda osylaı óner kórsetýimdi bári qalady. Belgili dástúrli ánshi Elza Qarabalına apaıymyzben birge án aıtyp shyqtym. Arnaıy mýzykalyq bilimim joq. Mektep qabyrǵasyndaǵy úıirme arqyly tanystym. Jalpy, kil myqty arýlar arasynda úzdik atanyp, tájge ıe bolý eń birinshi kezekte - Jaratqannyń syıy, ekinshiden, ata-ana qamqorlyǵy, qoldaýy, sosyn baryp ózimniń eńbegim dep sanaımyn. Ata-anam zor qoldaý kórsetti. Árdaıym keńes berdi. Al, men talmaı talpyndym, talaptandym. Eńbektendim.
- Ýnıversıtette «tarıhshy» mamandyǵyna oqyp jatyrsyz. Ónerden de kende emessiz. Bolashaǵyńyzdy nemen baılanystyrasyz?
- Bolashaǵymdy óner jolymen baılanystyramyn dep aıta almaımyn, ázirshe. Ras. Óner jolyna ómirimniń arnasyn buramyn degen oıym da, maqsatym da joq. Bolashaqta kóre jatarmyn. Qazirgi maqsatym - oqýymdy aıaqtap, mamandyǵymdy alý, bilimdi jetildire túsý úshin magıstratýraǵa tapsyrsam degen oıym bar. Osy salada bilim-ǵylymmen júrsem, keıin stýdentterge sabaq bersem degen maqsat qoıǵym keledi.
- Jaqyn arada seni kelin, ana retinde elestete alamyz ba? Qanshama sizden dámeli jigitter bar. Álde júregińiz bos emes pe?
- Óte qyzyq suraq! Jasyryp ne qylaıyn. Júregim bos emes. Biraq, qashan kelin bolatynym bir Allanyń qolynda, bolashaqtyń enshisine qaldyraıyq.
- Ómirlik ustanymyńyz qandaı?
- Ómirlik ustanymym - sabyrly bolý. «Sabyr túbi sary altyn» demekshi, kez-kelgen jaǵdaıda osy qaǵıdany ustanamyn. Ár nársege ustamdylyqpen qaraımyn.
- Kenetten juldyz bolý keremet pe? Kimge alǵys aıtqyńyz keledi?
- Aıaq astynan juldyz bolý óte qyzyq, árıne. Biraq men ózimdi juldyz dep sanamaımyn. Shynymdy aıtsam, áli kúnge «Qazaq arýy» atanǵanyma senbeımin. Baıqaý sońynda atymdy habarlaǵan kezde óz qulaǵyma ózim senbedim. Men úshin kútpegen jaǵdaı, uıyqtap jatyp tús kórgendeı boldym. Boıymdy bılegen sezimdi sózben aıtyp jetkize almaımyn. Osy jetistik úshin meni qoldaǵan, demeý bildirgen alǵys aıtar jandarym óte kóp. Osy sharanyń uıymdastyrýshysy Baıan Maqsatqyzyna, meni ónerge baýlyǵan ustazdaryma, ýnıversıtettegi oqytýshylaryma rızashylyǵymdy bildiremin.
- Suxbat bergenińiz úshin raxmet!!