Qaıta eseptelgen salyqqa qalaı shaǵymdaný kerek: merzimi jáne tártibi

Qazaqstan salyq keńesshileri qaýymdastyǵynyń basqarma tóraǵasy Sáken Qarınniń aıtýynsha, salyq tóleýshi tekserýshiler zańnamany durys qoldanbaı, qujattardy durys baǵalamady nemese belgili bir qorytyndyǵa negizsiz keldi dep eseptese, shaǵymdanýǵa haqy bar. Tekserý nátıjesinde qosymsha eseptelgen kez kelgen salyq somasyna, onyń ósimpulyna da shaǵym berýge bolady.

Al tekserý qorytyndysy boıynsha salyq tóleýshige aıyppul salynsa, mamandandyrylǵan aýdanaralyq ákimshilik sotqa shaǵym jasalady.

Memlekettik kirister komıtetiniń málimetinshe, Qazaqstanda eń jıi shaǵym túsetin salyqtar – korporatıvtik tabys salyǵy, jeke tabys salyǵy jáne qosylǵan qun salyǵy.

Shaǵymdy qaıda berý kerek?

Memlekettik kirister komıtetiniń habarlaýynsha, bıyl 1 qańtardan bastap Ákimshilik rásimdik-protsestik kodekste (ÁRPK) kásipkerlik nysandardyń salyq tekserisi nátıjelerine shaǵymdanýdyń mindetti sotqa deıingi tártibi qarastyrylǵan.

ıAǵnı salyq tóleýshi ákimshilik sotqa júginbes buryn salyq tekserýiniń nátıjeleri týraly habarlamaǵa Qarjy mınıstrliginiń Apellıatsııalyq komıssııasyna shaǵym berýi kerek.

Shaǵym berý merzimi qansha?

Apellıatsııalyq komıssııaǵa shaǵymdy tekserý nátıjeleri týraly habarlama alǵan kúnnen bastap 30 jumys kúni ishinde berý qajet.

Eger salyq tóleýshi onyń shaǵymy boıynsha qabyldanǵan sheshimmen kelispese, ákimshilik sotqa júgine alady. Ol úshin shaǵymdy qaraý nátıjeleri boıynsha sheshim tabys etilgen kúnnen bastap bir kúntizbelik aı beriledi.

Sarapshynyń aıtýynsha, belgilengen merzimdi ótkizip alý shaǵymdaný múmkindiginen túpkilikti aıyrylý degen sóz emes. Eger salyq tóleýshi shaǵym berý merzimin dáleldi sebeppen ótkizip alsa, apellıatsııalyq komıssııaǵa júginý merzimi qalpyna keltirilýi múmkin. Ákimshilik sotqa júginý úshin belgilengen protsestik merzimdi de sot talap qoıýshynyń ótinishi boıynsha qalpyna keltire alady.

Memlekettik kirister komıteti jeke tulǵanyń, salyq tóleýshi uıym basshysynyń jáne (nemese) bas býhgalteriniń ýaqytsha eńbekke jaramsyz bolýyn dáleldi sebep retinde tanıdy.

Qandaı qujattardy qosa berý qajet?

Vedomstvodaǵylardyń túsindirýinshe, shaǵymǵa qosymsha eseptelgen salyq túrlerine qatysty barlyq rastaıtyn bastapqy býhgalterlik jáne salyqtyq qujattardy qosa berý qajet. Bul qujattar kásipkerlik sýbektisiniń áreketi zańdy bolǵanyn rastaýǵa tıis.

Sáken Qarınniń aıtýynsha, qajetti qujattardyń naqty tizimi salyq organy qandaı zań buzý áreketin kórsetkenine jáne salyq tóleýshiniń olarmen qandaı negizde kelispeıtinine baılanysty.

Keıbir jaǵdaılarda salyq organynyń jetkilikti dálel usynbaýynyń ózi qosymsha esepteýlerdi zańsyz dep tanýǵa negiz bolýy múmkin. Mysaly, salyq organy salyq zańnamasyn buzý faktisin rastaı almasa nemese óz qorytyndysyna negiz bolǵan qujattardy usynbasa qosymsha esepteý zańsyz bolyp esepteledi.

Basqa jaǵdaılarda salyq tóleýshige tekserý qorytyndysymen nelikten kelispeıtinin egjeı-tegjeıli kórsetý qajet. Ol úshin qoldanystaǵy zańnama normalaryna silteme jasap, bastapqy býhgalterlik qujattardy, sharttardy, esep-qısaptardy jáne óz ustanymyn rastaıtyn basqa da qujattardy usyný kerek.

Eger daýdy sheshý úshin arnaıy bilim qajet bolsa, sot iske mamandy tarta alady nemese sot saraptamasyn taǵaıyndaıdy.

Shaǵym qaralyp jatqan kezde daýly salyqty tólemese ne bolady?

Shaǵymdaný kezeńinde salyq tekserýiniń nátıjeleri týraly habarlamany oryndaý toqtatyla turady.

Eger shaǵym Qarjy mınıstrliginiń apellıatsııalyq komıssııasyna berilse, bul tártip shaǵym qaralatyn tıisti kezeńge qoldanylady. Al ákimshilik sotqa júgingen jaǵdaıda habarlamanyń oryndalýy is sot óndirisine qabyldanǵan sátten bastap sot aktisi zańdy kúshine engenge deıin toqtatylady.

Osylaısha, bul kezeńde salyq tóleýshige daýly salyq somasyn tóleý mindeti júktelmeıdi.

Sonymen birge sarapshynyń aıtýynsha, salyq tekserýiniń nátıjesinde qosymsha eseptelgen somany tólep qoıý salyq tóleýshiniń habarlamamen keliskenin bildirmeıdi jáne onyń bul sheshimge shaǵymdaný quqyǵynan aıyrmaıdy.

Іs júzinde salyq tóleýshi keıde daýly kezeńde osy somaǵa ósimpuldyń odan ári eseptelýine jol bermeý úshin qosymsha eseptelgen salyqty tólep qoıady. Bul sot aqyrynda onyń talaptaryn qanaǵattandyrmaǵan jaǵdaıda qarjylyq táýekeldi azaıtqysy kelgen jaǵdaıda oryndy bolýy múmkin.

Eger shaǵymdaný nátıjesinde qosymsha esepteý zańsyz dep tanylyp, salyqtyń artyq tólengen somasy paıda bolsa, ony tıisti ótinish negizinde salyq tóleýshige qaıtarýǵa bolady.

Salyq zańgerin jaldamasa ne bolady?

Sáken Qarınniń paıymdaýynsha, salyq tóleýshi sotqa óz betinshe júgine alady. Bul rette ákimshilik protseste sottyń belsendi róli qarastyrylǵan. Eger talap aryz berý kezinde qandaı da bir kemshilik jiberilse, sot oǵan nazar aýdaryp, ony joıýdy usyna alady.

Soǵan qaramastan sarapshy ákimshilik sotqa júginer aldynda salyq konsýltantynan nemese basqa da quzyretti mamannan keńes alýdy usynady. Bul salyq organynyń talaptary qanshalyqty negizdi ekenin, olarǵa shaǵymdanýǵa negiz bar-joǵyn jáne daýdyń qandaı perspektıvasy baryn aldyn ala baǵalaýǵa múmkindik beredi.

Bul ásirese salyq zańnamasyn, býhgalterlik qujattardy jáne sharýashylyq operatsııalarynyń mán-jaılaryn qatar taldaýdy qajet etetin kúrdeli salyq daýlarynda mańyzdy.

Jeke tulǵa men kásipkerdiń shaǵymdaný tártibi árkelki me?

Sarapshynyń aıtýynsha, kásipkerlikpen aınalyspaıtyn jeke tulǵalarǵa qatysty salyq tekserýleri, ádette, salystyrmaly túrde sırek júrgiziledi.

Jalpy alǵanda jeke tulǵalar, jeke kásipkerler men zańdy tulǵalardyń salyq tekserisiniń nátıjelerine shaǵymdaný tártibi birdeı. Bul tártip Ákimshilik rásimdik-protsestik kodeks arqyly retteledi.