Qaýipsiz Naýryz: mamandar taǵamnan ýlanýdyń aldyn alý joldaryn aıtty
PETROPAVL. KAZINFORM – Bıyl bes kún demalatyn Naýryz meıramynda dastarqanǵa qoıylǵan mol taǵamnan ýlanyp, tósekke tańylmaý úshin saqtyq sharalaryn esten shyǵarmaǵan jón.

Soltústik Qazaqstan oblysynyń Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Tatıana Gorlova paıdaly keńespen bólisti.
- Naýryz merekesine oraı túrli taǵamdar ázirlenip, mol dastarqan jaıylady. Daıyndyq barysynda adamdar azyq-túlikterdi aldyn ala satyp alady. Ónimderdi dúkenderden, resmı bazarlardan nemese saýda oryndarynan satyp alǵanda, olardyń jaramdylyq merzimine, syrtqy túrine, ıisine, saqtaý sharttaryna jáne sanıtarııalyq jaǵdaıyna nazar aýdarǵan jón. Kezdeısoq adamdardan jáne ruqsat etilmegen saýda oryndarynan tamaq ónimderin satyp alýdan aýlaq bolyńyz, - deıdi Tatıana Gorlova.
Mamannyń aıtýynsha, sút ónimderi, shıki jumyrtqa, qus eti, túrli et ónimderi, týralǵan kókónis taǵamdary, kondıterlik ónimder, ásirese aqýyzdy kremi bar torttar tez buzylatyn taǵamdarǵa jatady.
Daıyn qus etinen jasalǵan taǵamdar, jumyrtqa qosylǵan ónimder, maıonez jáne qaımaqpen aralastyrylǵan salattar asa qaýipti bolyp tabylady.
- Mereke kezinde densaýlyqqa zııan kelmes úshin, ıaǵnı azyq-túlikten ýlanýdyń aldyn alý maqsatynda kelesi qarapaıym erejelerdi umytpańyz: úıde merekelik taǵam daıyndaǵanda, eń aldymen, qoldyń, as úı jabdyqtarynyń, ydys-aıaqtyń jáne bólmeniń tazalyǵyn qadaǵalańyz. Shıki ónimder men daıyn taǵamdardy bólek saqtańyz, olardy óńdeý úshin bólek pyshaq jáne kesý taqtaıyn paıdalanyńy. Jańa daıyndalǵan tamaqty aldyńǵy kúnnen qalǵan taǵammen aralastyrmańyz, eger daıyn taǵam kelesi kúnge qalsa, ony tutynar aldynda mindetti túrde termııalyq óńdeýden ótkizińiz, - deıdi sanıtar dáriger.
Qýyrylǵan, qaınatylǵan et, qus eti, jumyrtqa, teńiz ónimderi jáne basqa da taǵam ıngredıentterin daıyndaý kezinde durys temperatýralyq rejımdi jáne tıisti ýaqytty saqtaý óte mańyzdy. Joǵary temperatýrada óńdeý adam aǵzasyna qaýiptizııandy mıkrobtardy joıady.
- Muzdatqyshta ónimderdiń durys saqtalýyn eskerińiz. Tartylǵan et jáne balyq ónimderi eki ret termııalyq óńdeýden ótýi tıis. Alǵashqy jáne negizgi taǵamdarǵa arnalǵan qaınatylǵan et, qus eti jáne sýbónimder týralǵannan keıin qaıtadan termııalyq óńdeýden ótkiziledi. Tartylǵan etten jasalǵan bálishter men quımaqtar úshin paıdalanylatyn farshty tutynar aldynda qosymsha termııalyq óńdeýden ótkizý qajet. Daıyn farshty 2 saǵat ishinde paıdalanǵan jón. Shıki kókónister men shópterden sýyq taǵamdar ázirleý kezinde olardy muqııat jýyp, aǵyndy sýmen shaıyp, týraýdan buryn keptirý qajet, - deıdi Tatıana Gorlova.
Mamannyń aıtýynsha, salattar, vınegretter jáne týralǵan komponentter maıonez, qaımaq aralastyrylmaǵan kúıinde 0±4 °S temperatýrada 18 saǵatqa deıin ǵana saqtalady. Al olardy soýspen aralastyrǵannan keıin 0±4 °S temperatýrasynda 12 saǵattan artyq saqtaýǵa bolmaıdy. Osy qarapaıym aldyn alý sharalaryn saqtaý taǵamnan ýlanýdyń aldyn almaq.
Buǵan deıin Petropavlda jilikti qolmen uryp syndyrýdan jarys ótkenin jazdyq.