Kásipkerlerge 12,6 paıyzben nesıe berilýi múmkin
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan Halyq Keńesinde shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý sharalaryn keńeıtý máselesi talqylandy. Jıynda kásipkerlerge jyldyq 12,6% mólsherlememen tikeleı nesıe berý jáne memlekettik qoldaýdy aýyldaǵy shaǵyn bızneske qoljetimdi etý usynyldy.
Qazaqstan Halyq Keńesinde Nurtaı Sabılıanovtyń tóraǵalyǵymen Óńirlik damý jáne kásipkerlikti qoldaý jónindegi komıssııanyń otyrysy ótti. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jańa tarıhı kezeńindegi Qazaqstannyń ózekti mindetteri» atty Joldaýynda aıqyndalǵan mindetterdi iske asyrý aıasynda qatysýshylar shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa qolaıly jaǵdaılar jasaý jáne memlekettik saıasatty jetildirý jónindegi usynystardy qarastyrdy.
Otyrysqa Óńirlik damý jáne jergilikti ózin-ózi basqarý komıtetiniń basshysy Tabıǵat Zeınulqabden, sondaı-aq ortalyq memlekettik organdar men qarjy ınstıtýttarynyń ókilderi qatysty.
Jıyn barysynda shaǵyn jáne orta bıznestiń búgingi jumys isteý jaǵdaıy jáne onyń damýyna kedergi keltiretin máseleler talqylandy. Qatysýshylar kredıtterdiń qoljetimdiligin arttyrý, memlekettik baǵdarlamalardyń tıimdiligin kúsheıtý, salyqtyq ákimshilendirýdi jetildirý jáne óńirlerdegi iskerlik belsendilikti jandandyrý joldaryn qarastyrdy.
Nurtaı Sabılıanov shaǵyn jáne orta bıznes — ekonomıkanyń negizgi qozǵaýshy kúshteriniń biri ekenin atap ótti. Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetinshe, elimizde 2 mıllıonǵa jýyq ShOB sýbektisi jumys isteıdi, onda 4 mıllıonǵa jýyq adam eńbek etedi. Al 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda olardyń jalpy ishki ónimdegi úlesi 40,4%-ǵa jetken. Sonymen qatar búgingi tańda bıznestiń damýyna joǵary paıyzdyq mólsherlememen beriletin kredıtter, kepilzattyń jetkiliksizdigi, ákimshilik kedergiler jáne óńirlerdegi ınfraqurylymnyń álsizdigi áli de tosqaýyl bolyp otyr. Osyǵan baılanysty ol memlekettik organdar men damý ınstıtýttaryn esep berýmen shektelmeı, atalǵan máselelerdi sheshýge baǵyttalǵan naqty usynystar ázirleýge shaqyrdy.
Bastapqy kásipkerler men jergilikti óndirýshilerge qoldaý kórsetýdiń naqty quraldary týraly QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligi departamentiniń dırektorynyń mindetin atqarýshy Dınara Tájenova baıandady. «Damý» qorymen jáne «Atameken» UKP-men birlesip, vedomstvo kásipkerlerge konsýltatsııalyq kómek kórsetip, «Bir aýyl — bir ónim» jáne «Іsker aımaq» óńirlik bastamalaryn ilgeriletip otyr.
«Damý» qorynyń ókili Bolat Esmaǵambetov pen «Atameken» UKP basqarýshy dırektory Ksenııa Semenchýk qarjylyq jáne qarjylyq emes qoldaý kórsetý tetikterin túsindirip, áleýmettik kásipkerlerge arnalǵan jeńildikterge jeke toqtaldy. Ksenııa Semenchýktyń aıtýynsha, «Іsker aımaq» baǵdarlamasy aýyldar men shaǵyn qalalardy damytýǵa baǵyttalǵan jáne naqty óńirlik qajettilikterdi eskere otyryp júzege asyrylady.
Sondaı-aq kásipkerlerge arnalǵan tsıfrlyq jobalarǵa erekshe qyzyǵýshylyq tanytyldy. Olardyń qatarynda qolónershilerge arnalǵan Sheber platformasy, BusinessGO servısi jáne saýda nysandaryna arnalǵan SaudaHub júıesi bar.
Talqylaý qorytyndysy boıynsha taraptar qoldaý sharalarynyń qoljetimdiligi men ashyqtyǵyn arttyrýǵa baǵyttalǵan birqatar naqty usynystaryn ortaǵa saldy. Qatysýshylar, eń aldymen, aýyldyq jerlerde jáne saýda salasynda eńbek etetin ózin-ózi jumyspen qamtyǵan azamattar arasynda aqparattyq-túsindirý jumystaryn kúsheıtý qajet degen ortaq pikirge keldi. Tsıfrlyq daǵdylardyń jetkiliksizdigi saldarynan kóptegen isin jańadan bastaǵan kásipkerler ózderine tıesili jeńildikter men qoldaý baǵdarlamalary týraly bile bermeıdi.
Óz kezeginde Nurtaı Sabılıanov memleket jyl saıyn tek jaqsy nesıelik tarıhy bar bir zaemshylardy ǵana qoldaýmen shektelmeýi kerektigin atap ótti. Qoldaý aıasyn keńeıtip, bastapqy kómekke muqtaj barlyq kásipkerlerge, ásirese aýyldyq jerlerdegi mıkro jáne shaǵyn bıznes jobalaryna naqty múmkindik berý mańyzdy. Osyǵan baılanysty otyrysta sýbsıdııalaýdan birtindep bas tartyp, qoljetimdi tikeleı kredıtteýge kóshý týraly usynys ta aıtyldy. Jyldyq mólsherleme 12,6% deńgeıinde bolǵannyń ózinde, mundaı tetik kásipkerlerdiń áldeqaıda keń aýqymyn qamtýǵa múmkindik beredi.
Jıynda komıssııa músheleri Qarjy mınıstrliginiń ókilderine Baqylauda tsıfrlyq monıtorıng platformasynyń jumysyna qatysty saýaldaryn qoıdy. Halyq Keńesiniń músheleri men sarapshylar derekterdi ıntegratsııalaý jumystarynyń qazirgi kezeńi jáne júıeniń tolyqqandy nátıjelerin qashan kórsetetini jóninde surady. Platforma, eń aldymen, azamattar úshin qolaıly ári ashyq bolýy tıis ekeni atap ótildi. Ol bólingen bıýdjet qarajatynyń qanshalyqty tıimdi ıgerilip jatqanyn jáne onyń ulttyq ekonomıkaǵa qandaı naqty paıda ákeletinin kórneki túrde kórsetýi qajet.
Sonymen qatar Prezıdent Joldaýynda qoıylǵan mindetter aıasynda qatysýshylar bıznestiń qyzmetine memlekettik baqylaý júrgizý jáne monıtorıng jasaý máselesin de kóterdi. Nurtaı Sabılıanov bul máseleni jan-jaqty zerdelep, ótken jyldardaǵy tájirıbeni taldaý jáne salystyrmaly tásil negizinde baıyppen qarastyrý qajettigin atap ótti. Onyń aıtýynsha, baqylaý sharalaryn uıymdastyrý kezinde densaýlyq saqtaý jáne ulttyq qaýipsizdik sııaqty strategııalyq mańyzy bar salalardyń erekshelikteri mindetti túrde eskerilýi tıis. Alaıda bıznesti sheksiz tekserýge jol berýge bolmaıdy. Bul rette barlyq sheshimder obektıvtilik qaǵıdatyna negizdelýi qajet.
Birlesken jumysty odan ári jalǵastyrý jónindegi usynystary men óz kózqarastaryn Aýyl sharýashylyǵy, Qarjy mınıstrlikteriniń ókilderi jáne basqa da qatysýshylar ortaǵa saldy. Pikir almasý qorytyndysy boıynsha qatysýshylar bıznesti memlekettik qoldaý saıasatyn jetildirýge baǵyttalǵan praktıkalyq usynymdar keshenin ázirledi.
Usynystar memlekettik baǵdarlamalardyń tıimdiligin arttyrýǵa, ákimshilik júktemeni azaıtýǵa jáne shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń turaqty damýy úshin jańa múmkindikter qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. Qorytyndy qujatty beıindi Komıtettiń qaraýyna engizý josparlanyp otyr.
Aıta keteıik, buǵan deıin Quryltaı depýtattary eki aptada 18 myńǵa jýyq adammen kezdesip, birqatar mańyzdy taqyryp kótergenin jazdyq.