Kásipker áıel syrttaı kúlip júrgenimen, ıyǵynda aýyr júk bar – maman pikiri
ASTANA. KAZINFORM – Áıelderdiń qyzmette de, otbasynda da tabysty bolýy úshin olarǵa januıanyń qoldaýy qajet.
Bul týraly Astana qalasy ákimdigi janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi komıssııa tóraǵasynyń orynbasary Nazgúl Maqjan Jibek Joly arnasyndaǵy «Búgin live» baǵdarlamasyna suqbat berdi.
Nazgúl Maqjan - ulttyq zergerlik ónerdi zamanaýı stılmen ushtastyryp júrgen isker jannyń biri. Sóz basynda kásipker jeke kásibin ashýǵa túrtki bolǵan negizgi sebepti baıandady.
- Bir úlken is-sharada jaqyndarym syılyq jasady. Syılyqtyń ishinde syrǵa bar eken. Qarasam, syrǵanyń betine «taban oıýy» salynǵan. Al taban oıýy belden joǵary taǵylatyn áshekeıge qoldanylmaıdy. Ol – aıaqqa qatysty, tómenge arnalǵan órnek. Qazaq halqy oıý-órnektiń árqaısysyna maǵyna berip, ornyn naqty aıqyndaǵan dana halyq qoı. Ár órnektiń óz fılosofııasy, óz orny bar. Osy jaıt meni oılandyrdy: biz qyz uzatyp, syrǵa salyp, qudalyqqa barǵanda qandaı syılyq berip júrmiz? Onyń mazmuny men mánine úńilip júrmiz be? Osy taqyrypty tereńirek zertteı bastadym. Naryqty birneshe jyl boıy baqyladym: kásipkerler ne tigip jatyr, qandaı buıymdar usynyp jatyr, mazmuny qanshalyqty ulttyq tanymǵa saı? Sonymen qatar tarıhı-etnograf mamandarmen keńesip, ulttyq naqysh pen maǵynany saqtaı otyryp birneshe toptama ázirledim, - dedi qoǵam belsendisi.
Spıkerdiń sózinshe, búginde árbir áıelge memleket tarapynan da, qoǵam tarapynan da keń múmkindikter usynylyp otyr. Sebebi qazirgi tańda qazaq áıeliniń abyroıy artyp, qoǵamda isker, belsendi qyzdardyń qatary kóbeıgen.
- Elimizdiń táýelsizdik alǵanyna 30 jyldan asty. Osy ýaqyt ishinde áıel quqyǵy, onyń qoǵamdaǵy róli týraly túsinik jańa qyrynan qalyptasa bastady. Negizinde, biz tarıhynda áıeldi erekshe qadirlegen halyqpyz. Anaǵa, jarǵa, qyzǵa degen qurmet – qanymyzda bar qasıet. Alaıda jahandaný úderisimen birge áıeldiń jaýapkershiligi de artty. Qazirgi qazaq áıeli tańerteń úıden shyǵyp, keshke deıin san túrli sharýany qatar atqarady. Zaman talabyna saı bilimdi, belsendi, sergek bolýy kerek. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ta óz sózderinde áıelderdiń qoǵamdaǵy rólin únemi atap ótedi. Búgingi kúni qazaq áıeliniń abyroıy bıik, jaýapkershiligi zor, - dedi ol.
Kásipkerdiń aıtýynsha, áıelder úıdiń de, jumystyń da myń bir isin atqara alady. Tek oǵan laıyqty qoldaý qajet. Áıeldi gúlge teńesek, durys sýarylmasa, jigeri tómendep, kóńili qalady.
- Áıelge kásip pen otbasy sharýasyn qatar alyp júrý úshin eń aldymen tártip qajet. Ekinshiden, joldasynyń qoldaýy mańyzdy. Otbasynda túsinistik pen qoldaý bolmasa, áıelge barlyq mindetti eńserý qıyn. Áıel – názik jaratylys. Kóńil kúıi de, ishki álemi de sezimtal. Sondyqtan jumysta da, úıde de abyroıly bolý úshin berik otbasy tiregi kerek, dedi kásipker.
Osy tusta Nazgúl Maqjan óz isin taýyp, bıznes bastaýǵa batyly jetpeı júrgen adamdarǵa aqyl-keńesin aıtty.
- Qazaq qyzdaryna aıtar keńesim – kásip bastamas buryn asyqpańyzdar. Eń aldymen izdenip, zerttep, saralap alyńyzdar. Kez kelgen adam kásipker bola almaıdy. Nıet pen ynta jetkiliksiz, ekonomıkalyq saýat ta qajet. Men startap jobalarǵa jıi qatysamyn. Sonda kásip bastaǵysy keletin áıelderden: «Bul salany tolyq zerttedińiz be?» dep suraımyn. Kópshiligi «Bireýge eliktep bastadym» dep jaýap beredi. Alaıda elikteý – tabys kepili emes. Ár istiń artynda úlken eńbek pen esep jatyr. Kásipker bolý – úlken jaýapkershilik. Kásipker áıel syrttaı kúlip júrgenimen, ıyǵynda aýyr júk bar: qyzmetkerdiń jalaqysy, salyq, kelisimshart, táýekel. Osy jaýapkershilikti sanaly túrde qabyldaı alǵan, nıeti adal, maqsaty aıqyn áıel mindetti túrde nátıjege jetedi, - dedi Nazgúl Maqjan.
Aıta keteıik, Astanada áıelder kásipkerligin qoldaý sharalaryn túsindirý naýqany ótti.
