Kaspıı Araldyń kebin kımeýi kerek: Toqaev ıtbalyqtardy saqtaýǵa shaqyrdy
ASTANA. KAZINFORM — Qasym-Jomart Toqaev COP17 aıasyndaǵy Bıoalýantúrlilik boıynsha kóshbasshylar sammıtinde Qazaqstannyń sırek kezdesetin janýarlardy saqtaý men kóbeıtý jolyndaǵy kúsh-jigerine toqtaldy.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan qazirdiń ózinde bıologııalyq alýantúrlilikti saqtaý salasynda aıtarlyqtaı nátıjege qol jetkizgenin málimdedi.
Elimizde kıik sanynyń kóbeıýin osy jetistikterdiń biri retinde atap ótýge bolady.
— Muz dáýirin ótkergen ejelgi janýardyń dalamyzdaǵy ekologııalyq tepe-teńdikti saqtaýdaǵy orny erekshe. Búginde kıiktiń álemdik popýlıatsııasynyń 98 paıyzǵa jýyǵy qazaq dalasyn meken etedi. Eger elimizde 2003 jyly nebári 21 myń bas kıik bolsa, bıyl kóktemge qaraı bul kórsetkish 4,7 mıllıonǵa jetti. Sondaı-aq asqar taýlarymyzdyń tumaryna balanatyn qar barystary popýlıatsııasyn qalpyna keltirý jumystary kóńilge senim uıalatady. Іlbis tirshilik etetin ortanyń 70 paıyzǵa jýyǵy elimizdegi qorǵalatyn aýmaqtarǵa tıesili. Ótken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldary quryp ketýdiń az-aq aldynda turǵan ilbistiń popýlıatsııasy qar barysyn qorǵaý jáne júıeli ǵylymı monıtorıng sharalarynyń nátıjesinde shamamen 190-ǵa deıin kóbeıdi. Buǵan bılik organdarynyń, ǵalymdar men halyqaralyq seriktesterdiń uzaq jyldar boıy tabandy ári aıanbaı atqarǵan jumysynyń nátıjesinde qol jetkizildi, — dedi Prezıdent.
Qasym-Jomart Toqaev Turan jolbarysyn tarıhı mekenine qaıtarý jumystaryna qoldaý kórsetkeni úshin Reseı Federatsııasyna jáne onyń Prezıdentine, BUU Damý baǵdarlamasyna, Dúnıejúzilik jabaıy tabıǵat qoryna jáne basqa da halyqaralyq seriktesterge, úkimettik emes uıymdarǵa alǵys aıtty. Sondaı-aq bıyl shilde aıynda jetpis jyldyń ishinde alǵash ret jolbarys tabıǵat aıasyna jiberilgenin jetkizdi. Bul Qazaqstan úshin mańyzdy oqıǵa boldy.
Budan bólek, Memleket basshysy cheh, nemis jáne majar áriptesterimizben birge qazaq dalasyna Prjevalskıı jylqylaryn qaıta jersindirý qolǵa alynǵanyn atap ótti.
Prezıdenttiń pikirinshe, Kaspıı teńiziniń biregeı bıoalýantúrliligin qorǵaý qajet.
— Taıaýda Túrikmenstanda ótken alǵashqy Kaspıı ekologııa sammıtinde shuǵyl ári úılesimdi sharalar qabyldaýǵa shaqyrdym. Bul názik ekojúıege orny tolmas zııan keltiretin jaǵdaılardyń aldyn alý úshin qajet. Ásirese, Kaspıı ıtbalyǵynyń joıylý qaýpi erekshe alańdatady. Sońǵy ǵasyrda Kaspıı ıtbalyǵynyń sany 1 mıllıonnan 270 myńǵa deıin azaıǵan. Qazaqstanda Kaspıı ıtbalyǵy sırek kezdesetin jáne joıylý qaýpi bar túrlerdiń qataryna resmı túrde engen. Teńiz mańyndaǵy bes memleket pen halyqaralyq qoǵamdastyqty osy túrdi saqtap qalý jolynda kúsh jumyldyrýǵa shaqyramyn. Aral qasireti tabıǵı resýrstardy jaýapsyz paıdalanýdyń saldary tym aýyr bolatynyn eske salady. Kaspıı teńiziniń Aral taǵdyryn qaıtalaýyna jol bermeýimiz qajet, — dedi Qasym-Jomart Toqaev.
