Qashaǵan daýy: ExxonMobil 5,2 mlrd dollarlyq aıyppul boıynsha kelisimge qarsy shyqty
ASTANA. KAZINFORM – Amerıkalyq ExxonMobil kompanııasy Qashaǵan ken ornyna qatysty Qazaqstan Úkimeti men halyqaralyq konsortsıým arasyndaǵy 5,2 mlrd dollarlyq ekologııalyq aıyppul jónindegi daýdy retteý týraly kelisimge tosqaýyl qoıdy. Kompanııa Qazaqstanǵa salynýy múmkin 80 mlrd dollar kólemindegi jańa ınvestıtsııany osy daýdyń sheshilýimen baılanystyryp otyr, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń Vashıngtondaǵy menshikti tilshisi Seeking Alpha basylymyna silteme jasap.
ExxonMobil Qashaǵan munaı ken ornyn ıgerýge qatysatyn seriktesteriniń Qazaqstan Úkimetimen ekologııalyq aıyppulǵa qatysty bitimgershilik kelisim jasaý týraly usynysyn qabyldamaǵan.
2022 jyly Qazaqstan Qashaǵan ken ornynyń operatory North Caspian Operating Company (NCOC) konsortsıýmyna 2,356 trln teńge nemese shamamen 5,2 mlrd dollar kóleminde ekologııalyq aıyppul salǵan bolatyn.
Aıyppul kúkirtti saqtaý tártibine jáne qorshaǵan ortany qorǵaý talaptarynyń boljamdy buzylýyna baılanysty salynǵan.
Bul másele ExxonMobil men Qazaqstan Úkimeti arasyndaǵy Qashaǵan ken ornynda munaı óndirý kólemin ulǵaıtý jónindegi kelissózderdiń negizgi taqyryptarynyń birine aınalǵan.
Aqparatqa sáıkes, kompanııa ken ornyn odan ári ıgerýge baǵyttalýy múmkin 80 mlrd dollar kólemindegi jańa ınvestıtsııanyń taǵdyryn ekologııalyq daýdyń sheshilýine táýeldi etip otyr.
ExxonMobil aıyppulǵa qatysty usynylǵan kelisimge qarsy shyǵyp, jobaǵa qatysýshy frantsýzdyq TotalEnergies kompanııasyn da óz ustanymyn qoldaýǵa kóndirgen. Nátıjesinde eki kompanııanyń qarsylyǵy kelisimdi toqtatýǵa jetkilikti bolǵan.
– ExxonMobil Qashaǵan ken orny boıynsha seriktesteriniń Qazaqstan Úkimetimen ekologııalyq aıyppulǵa qatysty bitimgershilik kelisim jasaý týraly usynysyn qabyldamady. Kompanııa Qazaqstandaǵy yqtımal jańa ınvestıtsııalardy osy daýdyń sheshilýimen baılanystyryp otyr. ExxonMobil-diń qarsylyǵyn TotalEnergies kompanııasy da qoldaǵan. Sonyń nátıjesinde taraptardyń kelisimge kelý áreketi júzege aspady, – delingen jarııalanǵan aqparatta.
Qashaǵan jobasynyń operatory NCOC konsortsıýmynyń quramyna ExxonMobil, TotalEnergies, Shell, Eni, «QazMunaıGaz», Inpex jáne China National Petroleum Corporation kompanııalary kiredi.
Qazirgi ýaqytta konsortsıým Qazaqstan Úkimetimen ekologııalyq talaptarǵa qatysty quqyqtyq daý júrgizip jatyr.
Qazaqstan tarapy kúkirtti saqtaý kezinde tabıǵatty qorǵaý talaptary buzylǵanyn alǵa tartsa, konsortsıým salynǵan aıyppuldy halyqaralyq arbıtrajda daýlaýdy jalǵastyryp keledi.
Sonymen qatar ExxonMobil Qashaǵan ken ornynyń áli ıgerilmegen bóligin ıgerý úshin jańa aýqymdy ınvestıtsııalar salý múmkindigin usynyp otyr.
Alaıda kompanııa bul jobalardy iske asyrýdy Qashaǵan seriktesteri men Qazaqstan Úkimeti arasyndaǵy daýlardyń, sonyń ishinde ekologııalyq aıyppul máselesiniń sheshilýimen baılanystyrady.
Osylaısha, yqtımal ınvestıtsııalar kelissózderdegi mańyzdy faktorlardyń birine aınalǵan. ExxonMobil bir jaǵynan ken ornyn ıgerýge qomaqty qarajat salýǵa daıyn ekenin bildirse, ekinshi jaǵynan ekologııalyq aıyppulǵa qatysty usynylǵan mámileni qoldamaı otyr.
Kompanııa daýdy ózi úshin qolaıly sharttarmen retteýge múddeli ekeni habarlandy.
Aıta keteıik, buǵan deıin Kýbanyń ExxonMobil kompanııasynyń 1 mlrd dollardan astam múlkin tárkilegeni habarlanǵan bolatyn.
