Qarjy polıtsııasy akademııasynda «Zańdy tulǵalardyń qylmystyq jaýapkershiligi» ǵylymı-teoretıkalyq semınar ótti

dep habarlady Qarjy polıtsııasy akademııasynyń baspasóz qyzmeti.

Bul semınarǵa elimizdiń belgili ǵalymdary, kórnekti saıası jáne qoǵamdyq qaıratkerleri, atap aıtqanda, M. Sársembaev, E. Ońǵarbaev, S. Rahmetov, R. ıÝrchenko, A. Ahpanov, G. Máýlenov, Y. Jandarbekov, K. Ýhanov, E. Túzelbaev, «Nur Otan» HDP, Esep komıteti, Joǵary sot, Іshki ister mınıstrligi, Syrtqy ister mınıstrligi, Bas prokýratýra jáne respýblıkamyzdyń aldyńǵy qatarly joǵary oqý oryndarynyń ókilderi qatysty.

BUU-nyń Jemqorlyqqa qarsy tujyrymdamasyn Qazaqstan 2008 jyly bekitti. Osyǵan oraı, halyqaralyq quqyqtyń normalaryna sáıkes ulttyq quqyq Konventsııada kórsetilgen normalarmen sáıkestendirilý kerek. ıAǵnı, BUU Konventsııasynyń 26-babynda Qatysýshy-memleket «zańdy tulǵalardyń qylmystyq jaýapkershiligin anyqtaıtyn» sharalardy qarastyrý kerek ekendigi aıtylǵan.

Sonymen qatar, «Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2009 jylǵy 24 tamyzdaǵy Jarlyǵymen bekitilgen 2010-2020 jyldarǵa arnalǵan quqyqtyq saıasat tujyrymdamasy» negizinde qoıylǵan basty mindetterdiń biri - «ekologııalyq jáne basqa da qylmystar úshin zańdy tulǵalardyń qylmystyq jaýapkershiligi».

Qazirgi tańda tek bizdiń memleketimizde ǵana emes, búkil álemde qaǵaz júzinde bar, jalǵan zańdy tulǵalarmen qylmystar óte jıi jasalady. Olardyń shottaryna úlken kólemde memlekettik qarajat aýdarylyp, keıin osy bir kúndik zańdy tulǵalar joǵalyp ketedi.

Qazaqstanda shamamen 280 myń zańdy tulǵa tirkelgen. Olardyń 170 myńǵa jýyǵy (60,1%) jumys istemeıdi jáne salyq tólemeıdi. Bular ıgi ister emes, urlaý men ár túrli alaıaqtyqtar úshin ashylǵandyǵy belgili. Keıbireýleri qylmystyq jolmen tabylǵan materıaldyq qarajatty zańdastyrýmen aınalysady.

Elimizdiń Parlamentinde birinshi oqylymynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańdy aktilerine zańdy tulǵalardyń qylmystyq jaýapkershiligin endirý máselelerine qatysty ózgertýler men tolyqtyrýlardy endirý týraly» Zań jobasy talqylandy.

Eske sala ketsek, Zań jobasyna sáıkes zańdy tulǵa, eger zańdy tulǵanyń áreketinde qylmystyq jaǵdaılar anyqtalǵan jáne kásiporyn basshysyn jaýapkershilikke tartý zańdy tulǵanyń ári qaraı qylmystyq áreketin toqtatýǵa jetkiliksiz bolsa, qylmystyq jaýapkershilikke tartylady. Al qalǵan barlyq jaǵdaıda quqyq qorǵaý organdary tek jeke tulǵalardy qylmystyq jaýapkershilikke tartýmen shekteledi.