Qarjy polıtsııasy 2011 jyly jemqorlyq jáne laýazymdyq qylmystar jasaǵan 37 tulǵany izdep taba almady - Bas prokýratýra

Bul týraly atalmysh vedomstvonyń baspasóz qyzmetinen habarlady.

Alqa májiliste tergeý, anyqtaý jáne sot organdarynan jasyrynyp júrgenderdi, aıyptalýshylardy, iz-túzsiz joǵalǵandardy jáne sot sheshimin oryndaýdan jaltaryp júrgenderdi izdeý boıynsha jedel-izdestirý qyzmeti zańdylyǵynyń jaı-kúıi qaraldy. Sondaı-aq qamaýǵa alynǵandardy jáne bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynda qylmystyq jazalaryn ótep jatqandardy medıtsınalyq qamtamasyz etý jaǵdaıy týraly másele jan-jaqty talqylandy.

Alqa májilisiniń jumysyna Prezıdent Ákimshiliginiń Quqyq qorǵaý júıesi bóliminiń meńgerýshisi Alık Shpekbaev, Ekonomıkalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres agenttiginiń, Іshki ister, Densaýlyq saqtaý mınıstrlikteriniń basshylary qatysty.

Taldaý kórsetkendeı, 2011 jyly ishki ister jáne qarjy polıtsııasy organdary 7311 qylmyskerdi izdegen, olardyń ishinde 1558-i  - memleketaralyq, 60-y - halyqaralyq izdeýge jarııalanǵan. Qabyldanǵan sharalardyń nátıjesinde 4640 qylmysker, olardyń ishinde 176-sy shetelden tabylǵan. Sonymen qatar respýblıka boıynsha áli de 2266 qylmysker izdep tabylmaǵan.

Qarjy polıtsııasy organdarynda qylmyskerlerdi izdeý tıimdiligi 12 paıyzǵa jýyq tómendegen. 405 tulǵa izdep tabylmaǵan, olardyń arasynda sybaılas jemqorlyq jáne laýazymdyq qylmystar jasaǵan 37, ekonomıkalyq qylmys jasaǵan 352 tulǵa bar.

Jınalysta atap kórsetilgendeı, qylmyskerlerdi jáne iz-túzsiz joǵalǵan azamattardy izdeý tıimdiliginiń tómendigi kóptegen sebepterge baılanysty bolyp otyr. Olar eń aldymen - tıisti vedomstvoaralyq ózara is-qımyldyń bolmaýy, eskirgen normatıvtik-quqyqtyq baza, izdeýdiń ınnovatsııalyq ádisterin jumysqa álsiz engizý.

Іshki ister jáne qarjy polıtsııasy organdary jedel bólimsheleriniń jumysyna tıisti vedomstvolyq baqylaýdyń bolmaýy qalyptasqan jaǵdaıdyń negizgi sebepteriniń biri bolyp tabylady. Prokýrorlar jedel qyzmetkerlerdiń kinásinen ýaqtyly izdestirý isin qozǵamaǵan 334 faktini ishki ister organdarynan, 28 faktini qarjy polıtsııasy organdarynan anyqtady.

Sondaı-aq, izdeýge jarııalanǵan tulǵalardyń tirkeýshi, ákimshilik jáne quqyq qorǵaý organdarynyń nazaryna túsý faktileri de anyqtaldy. Biraq ózara tıisti is-qımyldyń bolmaýy saldarynan, olar ýaqtyly ustalmaǵan, ashyq mámilelerdi kedergisiz tirkegen, ákimshilik quqyq buzýshylyq jasaǵandary úshin jaýapkershilikke tartylǵan. Olarǵa júrgizýshi kýáligi jáne basqa jeke basyn anyqtaıtyn qujattar berilgen.

Talqylaý qorytyndysy boıynsha izdestirý tıimdiligin arttyrý maqsatynda ýákiletti organdarǵa qazirgi zamanǵy avtomattandyrylǵan aqparattyq júıelerdiń múmkindikterin, atap aıtqanda, Aryzdar men habarlamalardy esepke alýdyń elektrondyq kitaby men iz-túzsiz joǵalǵandar týraly izdestirý isteri boıynsha QSAjEK arnaıy esebiniń biregeılendiriligen málimetter qoryn tolyǵyraq paıdalaný usynyldy.

Sondaı-aq Interpol bıýrosy Ulttyq ortalyǵynyń aqparattyq málimetter qoryn neǵurlym tıimdi paıdalaný, qylmyskerlerdi izdeýge jarııalaý jáne izdestirý máseleleri boıynsha sheteldik áriptestermen belsendi túrde baılanysta bolý usynyldy.

Alqa májilisinde sonymen qatar prokýratýra organdarynyń sottalǵandardy medıtsınalyq qamtamasyz etý salasynda júrgizgen tekserýleriniń qorytyndylary qaraldy. Tekserý barysynda ІІM Qylmystyq atqarý júıesi komıteti medıtsınalyq qyzmetiniń jumysyn uıymdastyrýda birqatar salmaqty kemshilikter anyqtalǵan bolatyn.

Túzeý mekemelerinde bilikti dárigerlik personaldyń jetispeýshiligi, talap etiletin lıtsenzııalar men sertıfıkattarsyz qyzmet isteý negizgi problema retinde qalyp otyr. Osynyń saldarynan, tekserý barysynda anyqtalǵandaı, sottalǵandardyń aýrýyn anyqtaýdy jáne qajetti emdi taǵaıyndaýdy ýaqytynan keshiktirip júrgizý, emdeý rejımin saqtamaý, sanıtarlyq normalar men erejelerdiń jappaı buzylýy oryn alǵan.

Sottalǵandar arasynda týberkýlezdi ýaqtyly tekserý men dıagnostıka jasaýǵa arnaıy apparattardyń bolmaýy keri áserin tıgizip otyr. Mysalǵa, rentgenapparattardyń jetispeýshiligi 46 paıyzdy quraıdy. Dıagnostıka  jasaýdy jáne sottalǵandardy mamandandyrylǵan mekemelerge jiberýdi ýaqtyly júrgizbeý saldarynan túzeý mekemelerinde týberkýlezben aýyrý deńgeıi azamattyq sektormen salystyrǵanda 16 ese joǵary bolyp otyr.

2010 jyly Mańǵystaý oblysynda týberkýlezge qarsy mekeme jabylǵannan keıin elimizdiń batys óńirinde osyndaı bir de bir mekeme joq.

Іshki ister mınıstrligine sottalǵandardy aýrý boıynsha bosatýdan bas tartýǵa sebep bolǵan arnaıy medıtsınalyq komıssııalardyń negizsiz qorytyndylar berý faktilerin muqııat tekserý, sondaı-aq deni saý sottalǵandardy týberkýlezge qarsy mekemelerge negizsiz aýystyryp jiberý oqıǵalaryna túbegeıli baǵa berý tapsyryldy.