Qarjy mınıstrligi bızneske júktemeni azaıtýdyń jańa tetikterin usyndy
ASTANA. KAZINFORM — QR Qarjy mınıstrliginiń keńeıtilgen alqa otyrysynda eldiń qarjy saıasatynyń aldaǵy baǵyttary talqylandy. Jıynda bıýdjet shyǵystaryn ońtaılandyrý, bızneske jeńildik berý jáne tsıfrly tehnologııalardy engizý máseleleri qaraldy. 2026 jyl memlekettik qarjy júıesin tsıfrly transformatsııalaý men ashyq basqarýdyń sheshýshi kezeńi bolmaq.
QR Premer-mınıstriniń orynbasary — Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın, Qarjy mınıstri Mádı Takıev, Qoǵamdyq keńes tóraǵasy Jaqsybek Qulekeev jáne vedomstvonyń basshylyq quramy jıynǵa qatysty.
Vıtse-premer Serik Jumanǵarın 2025 jyly Qazaqstannyń ishki jalpy ónimi 300 mlrd dollardan asyp, jan basyna shaqqandaǵy ІJÓ 15 myń dollarǵa jetkenin atap ótti. Ol bıýdjet-salyq reformasynyń negizgi maqsaty memlekettik qarjyny shoǵyrlandyrý ekenin aıtty.
— Qazir bıýdjet shyǵystaryn odan ári ońtaılandyrýdaǵy negizgi ról Qarjy mınıstrligine júktelgen. Memleket damýynyń áleýmettik baǵyty saqtalady, biraq barlyq bıýdjettik baǵdarlama qatań revızııadan ótedi. Bıýdjet shyǵystaryna turaqty tekseris júrgizemiz, al bıýdjet jobalaryn irikteý tetigin jetildirý — bizdiń basty mindetimiz, — dedi ol.
Qarjy mınıstri Mádı Takıev jańa Konstıtýtsııa jobasy men aldaǵy referendýmǵa toqtalyp, ádilettilik pen teń múmkindikter qaǵıdattary qarjy saıasatynyń negizi bolatynyn aıtty.
— Ata zańnyń jańa mátininde zań aldynda barlyǵynyń teń bolýy, teńgerimdi adal ekonomıka, múmkindikterdi ádil bólý jáne azamattardy estıtin memleket qaǵıdalary aıqyn kórsetilgen, — dedi mınıstr.
Memlekettik qarjy jónindegi qoǵamdyq keńestiń róli de erekshe atap ótildi. Keńes tóraǵasy Jaqsybek Qulekeev barlyq usynys Qarjy mınıstrligi tarapynan tolyq pysyqtalǵanyn jetkizdi. Bul yntymaqtastyq naqty qarjylyq nátıjelermen rastaldy. Máselen, 2025 jyly bıýdjettiń kirisi (transfertterdi eseptemegende) 24,6 trln teńgege jetip, jospar 100,1%-ǵa oryndaldy. Al 2026 jylǵa salyq túsimderi 18,9 trln teńge dep bekitildi, bul 2025 jylmen salystyrǵanda 30,6%-ǵa joǵary.
Tsıfrlandyrý salasynda «Memlekettik qarjynyń tsıfrly kartasy» jobasy ázirlendi. Ol óńirlik bıýdjetterdiń kiris-shyǵys derekterin geonúkteler arqyly vızýalızatsııalaýǵa múmkindik beredi. Bıyl platforma JI-analıtıkasyn qoldanyp, ulttyq ekonomıkany tolyq taldaýǵa arnalǵan quralǵa aınalady.
Bızneske qoldaý sharalary da nazardan tys qalmady. Qarjy mınıstrligi «taza paraqtan» tetigin iske qosyp, mıkro jáne shaǵyn bızneske bir rettik jeńildik aktsııasyn ótkizdi. Keıbir tekserýlerge ýaqytsha moratorıı engizilip, kásipkerlerge júkteme azaıtyldy. Sonymen qatar, kóleńkeli ekonomıkany tejeýge jáne tsıfrly sóre qurýǵa baǵyttalǵan keshendi jospar jasaldy.
Jıynda memlekettik satyp alý, aýdıt, salyq jáne keden ákimshiligin tsıfrlandyrý, memlekettik múlikti basqarý jáne tsıfrly teńgeni paıdalaný máseleleri qaraldy.
Sonymen qatar, densaýlyq saqtaý men bilim berý salasyndaǵy tólemder men qarjy aǵyndarynyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý sharalary pysyqtaldy.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl da erekshe nazarda boldy. Qarjy mınıstri bul — elimizdegi basym mindetterdiń biri ekenin aıtty.
Alqa qatysýshylary 2026 jyldy strategııalyq mindetterdi oryndaýda sheshýshi kezeń dep baǵalady. Tsıfrly transformatsııa, jasandy ıntellekt engizý, bızneske jańa qoldaý tetikterin jasaý jáne bıýdjet qarajatyn ashyq basqarý — mınıstrliktiń basty baǵyty bolyp qala bermek.
Buǵan deıin salyq reformasy aıasynda qarjy quraldaryna qatysty daýly normalar talqylanǵan edi.