Qarttar kúni: SQO-da «Qaıyrymdy kórshi» termınin engizý usynyldy

Zeınetker degende kóbine nemere-shóberesin baqqan, balalarynyń ortasynda otyryp, olardyń tileýin tilegen ata-áje kóz aldymyzǵa keledi. «Elý jylda el jańa», búginginiń zeınetkerleri qandaı?

Petropavlda 44 572 zeınetker turady. 19 UOS ardageri, 2972 adam – tyl eńbekkeri, onyń ishinde 82 adam soǵys jyldarynda eren eńbegimen kózge túsip, marapatqa ıe bolǵandar. Olar da soǵys ardagerine teń dep aıta alamyn, óıtkeni, qarshadaıynan eńbekke aralasyp, soǵys jyldarynda eresekterdiń ornyn basyp jumys istegen. 222 bastaýysh ardagerler uıymy bar. Bizdiń zeınetkerlerimizdiń arasynda laýazymdy qyzmet atqaryp, qoǵam ómirine belsene qatysqandary jeterlik. Olar zeınet jasyna shyqqannan keıin de qol qýsyryp qarap otyrǵan joq.

Máselen, demokratııalyq ózgeristerge baılanysty qurylǵan qoǵamdyq keńes degen uıymymyz bar. Ol jerde úlken máseleler sheshilip, aıtylyp jatyr. Sol keńestegi 8 adam bizdiń zeınetker. «Nur Otan» partııasynyń saıası keńesiniń bıýro múshesi – 4 adam zeınet jasynda. Petropavldaǵy páter ıeleri kooperatıvteriniń 40%-dan astamyn bizdiń zeınetkerler basqaryp otyr. Qalany abattandyrýda, aýlalardy jónge keltirýde olardyń róli zor. ıAǵnı, zeınetkerler úıde tórt qabyrǵaǵa qamalyp otyrǵan joq.

Sizder baıqasańyzdar, qoǵamdaǵy ózgeristerge baılanysty, saıası-demokratııalyq reformalarǵa baılanysty saıası naýqan kezinde, mysaly, saılaýda bizdiń zeınetkerlerdiń belsendiligin atap ótýge bolady. Olar tek qana ózderi ǵana emes, óz otbasy múshelerin de saılaýǵa barýǵa mindetteıdi. Saılaý komıssııalarynda, ýchaskelik komıssııalarda negizinen zeınetkerler otyrady. Osyny eskerýge tıispiz. Bizdiń zeınetkerlerge zeınet demalysyna shyqqannan keıin úıde otyrý mindet emes.

Qarııalarǵa osy belsendilikten taımaýǵa keńes beremin. Ustanymy bar zeınetkerler qoǵamnyń naǵyz qozǵaýshy kúshi. Qazir halyqtyń únine qulaq asatyn memleket dep jatyr ǵoı, sol halyqtyń únin kim aıtady?! Ómirlik tájirıbesi bar, qyzmet etken, ómirdiń aşysy men tuşysyn kórgen, Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda osy memleketti qurǵan adamdar – zeınetkerlerdiń qoǵamdaǵy róli úlken. Osy deńgeıden túsip qalmaýymyz kerek. Zeınet ýaqytynda demalysyńdy uıymdastyra bilý, sporttyq, mádenı is-sharalarǵa qatysý – zeınetkerlerdiń búgingi mindeti.

Degenmen, kómekke muqtaj zeınetkerlerimiz de bar ǵoı?

Oblys ortalyǵynda áleýmettik jaǵdaıy tómen 818 jalǵyzilikti qarııamyz bar. Solardyń 490-yna áleýmettik qyzmetker bekitilgen. Ar jaǵynda 300 adamdaı qalyp otyr, sol kisilerdiń jaǵdaıy bizdi qatty alańdatady. Kóbi jer úılerde turady. Qala ákiminiń pármenimen biz osy adamdarǵa kómir, otynmen kómektesemiz. Keıbiriniń úılerine jóndeý júrgizildi. Bıyl da osy jumysty jalǵastyramyz. Olardyń tizimi bizde bar. Múgedekter de jeterlik.

Osyǵan baılanysty qala turǵyndaryna aıtar usynys-ótinishim bar. Kóp qabatty úıdiń bir podezinde jalǵyzilikti adam tursa, sonyń kórshileri ony qamqorlyǵyna alsa. «Qaıyrymdy kórshi» degen termındi engizsek. Ol seniń týysyń bolmasa da, bir shańyraqta turyp jatyrsyń ǵoı. Qart adamǵa kóńil bólseń, qaraılassań, dúkennen kerek azyq-túligin ákelip berseń degen sııaqty. Kórshińizdiń jaǵdaıyn bilip, esiginiń ashylǵanyn qarap otyryńyz. Tipti ózińiz kómektespeseńiz, habarlasyńyz. Ardagerler keńesi bar, áleýmettik mekemeler, volonterler qoǵamy bar. Esigi ashylmaǵan, birneshe kúnnen keıin baryp qaıtyp ketken adamdy tapqan degen ol bizdiń qoǵamǵa jat qylyq. Bizdiń memleket zaıyrly ǵana emes, qaıyrymdy memleket. Osyndaı saıasatqa biz de aralasaıyq. Kórshilerge qaıyrymdy bolaıyq degim keledi.

Qazirgi ýaqytta zeınetkerlerge qandaı jeńildikter bar? Qarttar kúnine oraı kómek kórsetiledi me?

Qarttar kúni erekshe mereke. Qazaq úlkenge izet, qarııaǵa qurmet kórsetken halyqpyz ǵoı. Bul bizdiń ulttyq kodymyz, ereksheligimiz. Sondyqtan qarttar kúninde ǵana emes, olarǵa jyl boıy qamqorlyq jasaý bizdiń mindetimiz.

Qaladaǵy mekeme, kásiporyn basshylaryna osy kúnderi sanıtarlyq normalardy saqtaı otyra óz uıymdaryńyzǵa ardagerlerińizdi shaqyrsańyzdar, marapattasańyzdar dep aıtqym keledi.

Bizdiń óńirdiń erekshe bir maqtanyshpen aıtatyn is-sharalardyń biri – qaıyrymdylyq senbilikteri. Mereıtoıy ótetin, ómirden ketken ardagerler bar, solardyń barlyǵyna qarjy kerek. Sondyqtan osy senbilikke túsinistikpen qarap, turǵyndar bir kúndik eńbekaqyny bastaýysh ardagerler uıymyna bólip jatsa, kóptegen jumystardy atqarýǵa bolady. Erteń sen de qart bolasyń, sonda seniń de aldyńa keledi degen sııaqty aıtý kerek.

Budan basqa Petropavlda 80 jastan asqandar qoǵamdyq kólikterde tegin júredi. Bizdiń qalada osyndaı sheshim qabyldanǵan, bul qýanarlyq jaıt. Ádette, 1 qazan kúni merekege oraı zeınetkerler qoǵamdyq kólikte tegin júredi, bıyl da bul dástúr jalǵasady degen oıdamyn.