Qaryz aýyrtpalyǵyn jeńildetýdiń qandaı zańdy joldary bar
ASTANA. KAZINFORM — Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi zańnamaǵa sáıkes qaryz alýshylardyń banktermen, mıkroqarjy uıymdarymen (MQU) jáne kollektorlyq agenttiktermen ózara is-qımylynyń biryńǵaı tetigi jumys isteıtinin eske salady.
Qaryz alýshy neni bilýi qajet?
Qarjylyq qıyndyqtar týyndaǵan jaǵdaıda qaryz alýshy mindettemelerdi oryndaý sharttaryn ózgertý týraly ótinishpen óziniń kredıtoryna (bank, MQU nemese kollektorlyq agenttik) júginýge quqyly.
Ótinishke qarjylyq jaǵdaıdyń nasharlaýyn nemese keshiktirý sebepterin rastaıtyn qujattar qosa berilýi qajet. Bul jumyssyz retinde tirkelgeni týraly anyqtama, jumys berýshiniń eńbek shartyn toqtatý týraly, jalaqysy saqtalmaıtyn demalys berý týraly aktisi nemese jaqyn týystarynyń, qaryz alýshynyń jubaıynyń (zaıybynyń) aýrýyn rastaıtyn eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq týraly anyqtama, qaryz alýshynyń jaqyn týystarynyń, jubaıynyń (zaıybynyń) qaıtys bolǵany týraly kýálik/anyqtama, qaryz alýshyǵa jazataıym oqıǵa, úshinshi tulǵalardyń quqyqqa qaıshy áreketteri nátıjesinde keltirilgen materıaldyq zalaldy rastaıtyn qujattar, múgedektik týraly anyqtama, sot aktileri jáne qaryz alýshynyń qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlaý faktisin rastaıtyn basqa da qujattar bolýy múmkin.
Ótinish kredıtordyń mekenjaıy boıynsha jeke, sondaı-aq eger bul shartta kózdelgen bolsa, mobıldi qosymsha nemese elektrondyq poshta arqyly berilýi múmkin. Qaryz sharttaryn ózgertýge ótinish berý tártibiniń egjeı-tegjeı jaǵdaılaryn kredıtordan bilýge bolady.
Ótinishti qaraý jáne kredıtordyń sheshim qabyldaýy kúntizbelik 15 kúnge deıin ýaqyt alady.
Eger kredıtordyń sheshimine qanaǵattanbasańyz, ne isteý kerek?
Eger kredıtordyń sheshimi qaryz alýshyny qanaǵattandyrmasa, onda ol bank nemese mıkroqarjy ombýdsmandaryna júginýge quqyly.
Banktik qaryz boıynsha ótinishti bank-ombudsman.kz saıty arqyly jiberý qajet. Ótinishke shart jáne tólemder kestesi, bankke nemese kollektorlyq agenttikke júginýdiń dáleli jáne olardyń jaýaby, sondaı-aq qarjylyq qıyndyqtardy rastaıtyn qujattar qosa berilýi qajet.
MQU-ǵa qaryzdar boıynsha ótinishti mfombudsman.kz. saıty arqyly jiberý qajet. Ótinishke ótinish pen saýalnama, mıkroqaryz sharty jáne óteý kestesi, MQU-ǵa ótinishtiń dáleli jáne olardyń jaýaby, sondaı-aq qarjylyq jaǵdaıdyń nasharlaǵanyn rastaıtyn qujattar qosa berilýi qajet.
Bank jáne mıkroqarjy ombýdsmandarynyń qyzmetteri tegin. Olardyń sheshimderin bankter men MQU oryndaýǵa mindetti. Ombýdsmandar qaryz alýshy men kredıtor úshin ózara qolaıly sheshim tabýǵa kómektesedi.
— Ombýdsmanǵa ótinishti kredıtorǵa resmı túrde júgingennen keıin jáne jaýap alǵannan keıin ǵana bere alasyz. Aqyly «deldaldar» dep atalatyn adamdarǵa kómekke júginý usynylmaıdy. Kredıtor men ombýdsmandarǵa ótinishti derbes túrde bere alasyz, — dep eskertti mamandar.
Jeke tulǵalardyń bankrottyq rásimi qalaı ótedi?
Eger qaryz alýshynyń boryshty óteýge múmkindigi bolmasa, «Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń tólem qabilettiligin qalpyna keltirý jáne bankrottyǵy týraly» Zańda jeke tulǵalardyń sottan tys bankrottyǵy rásimi kózdelgen.
Bankrottyq rásimi qaryz alýshylarǵa bereshek máselelerin zańdy túrde sheshýge jáne boryshtyq mindettemelerin tolyǵymen toqtatýǵa múmkindik beredi, biraq ony bastamas buryn barlyq saldardy baǵalaý qajet.
— Bankrottyqtyń óz saldary bar. Rásim aıaqtalǵannan keıin 5 jyl ishinde qaryz alýshy jańa kredıtter men mıkrokredıtter ala almaıdy, rásim aıaqtalǵannan keıin 3 jyl ishinde bankrottyń qarjylyq jaǵdaıyna monıtorıng júrgiziledi, qaıta bankrottyq 7 jyldan keıin ǵana múmkin bolady, — dep eskertti vedomstvo.
Osyǵan deıin Mádına Ábilqasymova qazaqstandyqtar nesıe alýǵa sanaly túrde qaraıtynyn aıtty.
