Kárim Kókirekbaev «Merki-Shý-Býrylbaıtal» trassasyndaǵy jóndeý jumystaryn synǵa aldy

Oblys basshysy jumys saparyn respýblıkalyq mańyzy bar «Merki-Shý-Býrylbaıtal» avtomobıl jolyn jóndeý jumystarynyń barysymen tanysýdan bastady. Munyń ózindik sebebi de bar. Ótken ǵasyrdyń 60-shy jyldarynyń basynda salynǵan asfalt joldyń ábden tozyǵy jetken. Osyny eskergen respýblıkalyq «Kazavtojol» ulttyq kompanııasy» AQ «Jol kartasy» aıasynda 2017-2019 jyldary ony kúrdeli jóndeýden ótkizýdi kózdep otyr. Ústimizdegi jyly «Merki-Shý-Býrylbaıtal» trassasynda 40 myń sharshy metr aýmaqta shuńqyrlardy jóndeý josparlanǵan.

Bul jumyspen «Qazavtojol» ulttyq kompanııasy» AQ oblystyq fılıaly aınalysýda. Qazirge deıin olar 36 myń sharshy metr jerdi jóndeýden ótkizgen.  Oblys basshysy Kárim Kókirekbaev jóndeý jumysyna kóńili tolmady. Ol «Qazavtojol» ulttyq kompanııasy» AQ oblystyq fılıaly dırektorynyń orynbasary Aıjan Týǵanovaǵa: «Mundaı kózboıaýshylyq kimge kerek? Sender memlekettiń qyrýar qarjysyn jelge ushyryp jatyrsyńdar. Oıly-shuńqyr jerlerdi nege tereń tazalamaısyńdar? Oǵan asfalt tóser aldynda nege bıtým quıylmaıdy? Myna tósegen asfalttaryń bir aptadan keıin shashylyp qalmaı ma? - dedi.

Aıjan Týǵanova oblys basshysyna joldyń salynǵanyna 50 jylǵa jýyq ýaqyt bolǵanyn, onyń múldem eskirgenin aıtyp aqtalýǵa tyrysty. Kárim Násbekuly oǵan aıtylǵan kemshilikterden qorytyndy shyǵaryp, oıylǵan, búlingen jerlerge asfaltty zaýyttardan ystyq kúıinde ákelip tóseýdi, olardy aýyr salmaqty katoktar ákelip taptaýdy tapsyrdy.   

Halyqaralyq taýar aınalymy belsendiligin arttyrýǵa septigin tıgizetin jáne ıntegratsııalyq ekonomıkalyq úderister aýqymyn keńeıtý esebinen serpindi ekonomıkalyq ósimge qol jetkizýge múmkindik beretin elimizdegi alty ekonomıkalyq aımaqtyń biri - «Taraz hımııalyq parki» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynyń basqarýshy kompanııasy» AQ. 505 gektar alqapty qamtyǵan arnaıy ekonomıkalyq aımaqta alǵash 16 kásiporyn salý josparlanǵan. Alaıda, joba qunynyń qymbattaýy men álemdik daǵdarysqa baılanysty 2020 jylǵa deıin 5 zaýyt salýmen shektelip otyr. Qalǵan zaýyttar kelesi besjyldyqta iske qosylmaq.

Oblys ákiminiń arnaıy tapsyrmasy boıynsha «Taraz hımııalyq parkinde»  kúsh-jiger ishki ınfraqurylym men kásiporyndardyń qurylysyn belgilengen kestege saı sapaly júrgizýge jumyldyrylatyn bolady. 2018 jyldyń kókteminen bastap, munda «Hımplıýs» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń glıfosat shyǵaratyn kásiporny tolyq iske qosylmaq.

Kárim Násbekuly Shý aýdanynyń ákimi Qaırat Dosaevqa iske qosylýǵa tıis alyp megajobany belgilengen merzimde júzege asyrýǵa qolaıly jaǵdaı týǵyzatyn hımııalyq parktiń ishki ınfraqurylym júıesiniń qurylysyn tezdetip júrgizýdi tapsyrdy.

- Qazir mundaǵy bir ǵana kásiporynnyń quny 56 mıllıard teńgeni qurap otyr. Ol aldaǵy kóktemde óz jumysyn bastap, alǵashqy glıfosatty shyǵarsa, 2019 jyly kaýstıkalyq soda shyǵara bastaıdy. Al kásiporyn iske qosylǵanda munda kem degende 300-400 adamǵa jumys beriledi, - dedi óńir basshysy.

Budan keıin oblys ákimi bastaǵan top Qonaev aýyldyq okrýgindegi «Alıjan» sharýa qojalyǵynyń egistik alqabyna at basyn burdy. 1999 jyly qurylǵan atalmysh qojalyqtyń búginde 100 gektarǵa jýyq sýarmaly jeri bar. Sharýashylyq jetekshisiniń aıtýynsha kúzdik bıdaı - 20, jońyshqa - 15, júgeri - 20, frantsııalyq «Avantaj» surypty qant qyzylshasy - 12 jáne 30 gektarǵa jýyq jerge dándi daqyldar egipti. Oblys basshysy sharýashylyqtyń ótken jyly qant qyzylshasyn egip, aǵyn sýmen sýarǵannyń ózinde odan 500 tsentnerden ónim alǵanyn estip, rızashylyǵyn bildirdi.

Sondaı-aq, aýdan ákiminiń orynbasary Álıhan Balqybekov qonaqtardy egistik alqabynda aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń kórsetkish-syzbalarymen tanystyrdy. Jalpy, Shý aýdany boıynsha aǵymdaǵy jyly 140726 gektar jerge egin egilgen. Jer paıdalaný paıyzy boıynsha bul ótken jylǵymen salystyrǵanda 5 paıyzǵa artyq. Sý únemdeýdiń zamanaýı ádis-tásilderin kádege jaratýda da shýlyq dıhandar shıraqtyq tanytqan. Máselen, bul tehnologııa 880 gektar jerge qoldanylsa, bıyl 1185 gektardy qamtyp otyr. Tamshylatyp sýarý ádisin 11 sharýa  qojalyq qolǵa alǵan. Sol sekildi qant qyzylshasy men jońyshqa egetin 3 jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi jańbyrlatyp sýarý tehnologııasyn iske asyrýda. Ústimizdegi jyly qant qyzylshasynan sapaly ónim alýdy kózdegen shýlyq sharýalar biryńǵaı frantsııalyq «Avantaj» surypty tuqymyn ekken.

Aıta ketý kerek, bıyldan bastap aýdan sharýalary soıa egýdi myqtap qolǵa alǵan. Odan bólek, azyq-túlik ónimderine qosatyn nýt daqylyn egýdi de jolǵa qoıypty. Sharýalardyń tehnıkamen qamtamasyz etý kórsetkishi de ótken jylǵa qaraǵanda edáýir joǵary. Byltyr sharýalar 123 mıllıon teńgege 25 tehnıka satyp alsa, aǵymdaǵy jyldyń alǵashqy bes aıynyń ózinde 85 mıllıon teńgege 18 tehnıka alǵan.

Óńir basshysynyń aýdanǵa jumys saparynyń negizgi bóligi  Shý qalasyndaǵy «Qamqor Lokomotıv» JShS fılıaly - Shý lokomotıv jóndeý zaýytynda jalǵasyn tapty. Alǵash 1998 jyly qurylǵan zaýytta qazirgi kezde 286 adam turaqty jumys isteıdi. Ondaǵy jumysshylardyń ortasha jalaqysy 78 myń teńgeni quraıdy eken. Toǵyz joldyń torabynda ornalasqan zaýyt kezinde lokomotıvterdi tehnıkalyq jóndeýden ótkizý, kúrdeli jóndeý, manevrly lokomotıvtiń qosalqy bólshekterin daıyndaý jáne qalpyna keltirýmen aınalysqan. Al búginde zaman talabyna saı qoldanysqa engizilgen jańa elektrovozdar jóndeý jumystaryn qajet etpeıdi. Sol sebepti, zaýytqa suranys kúrt tómendep, óndiris oshaǵy turalap qalǵan.

Kárim Násbekuly óziniń orynbasary Tımýr Janke men oblys ákimdigi kásipkerlik jáne ındýstrıaldy-ınnovatsııalyq damytý basqarmasynyń basshysy Qarlyǵash Aralbekovaǵa manevrly lokomotıvtiń qosalqy bólshekterin daıyndaý jáne qalpyna keltirý boıynsha jumysty qaıta jandandyrý jumystaryn jan-jaqty zerdeleýdi tapsyrdy.

Shý aýdanyndaǵy birqatar nysandardy aralaǵan oblys ákimi jumys sapary sońynda aýdandyq ákimdiktiń májilis zalynda óziniń orynbasarlary men basqarma basshylary jáne turǵyndardyń qatysýymen aktıv jınalysyn ótkizdi.

Oblys ákimi birqatar óndiris oshaqtary aýdanda júıeli jumys istegenimen, salyqty ózge óńirlerge tólep otyrǵandyǵyn sóz etip, jaýapty mamandarǵa osy máseleniń túıinin tarqatýdy tapsyrdy. Sol arqyly aýdan baılyǵyn eseleı túsýdi jolǵa qoıý kerektigin de basa aıtty.