Qarbyzdyń qansha tilimi densaýlyqqa qaýipsiz
PETROPAVL. QazAqparat - Qarbyzdyń qansha tilimin jegen jón jáne ondaǵy nıtrattardy qalaı anyqtaýǵa bolady? Bul jóninde Soltústik Qazaqstan oblysy boıynsha Qoǵamdyq densaýlyqty saqtaý departamentiniń basshysy Serikbaı Qasmaqasov aıtyp berdi, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Óńirdiń bas sanıtarlyq dárigeri jemis-kókónis ónimderin baqylaýdyń mańyzdylyǵy joǵary ekenin atap ótti. Ásirese bazarlarda baqsha ónimderi satyla bastaǵan kezdi nazardan tys qaldyrmaǵan jón. Ádette olar shildeniń sońy men tamyzdyń basynda pisedi. Alaıda qazirdiń ózinde barlyq bazarlar men saýda oryndary qarbyz ben qaýynǵa tolyp tur. Ásirese, jańa pisken qııarlar, qyzanaqtar, asqa paıdalanylatyn shópter paıda boldy. Olardyń barlyǵynda azot qyshqylynyń nıtrattary bolýy múmkin. Óndirýshiler azotty tyńaıtqyshtardy jemisterdiń jyldam ósýi úshin kóp mólsherde paıdalanýy yqtımal.
Oblysqa ósimdik ónimderiniń jetkizilýine baqylaýdy «Fıtosanıtarııa» zerthanasy júrgizedi. Olar qalanyń iri saýda bazarlarynda ornalasqan. Birinshi jartyjyldyqta zerthana 1,4 myń taldaý jasaǵan, al bizdiń saraptama ortalyq 800 myń taldaý júrgizdi.
Degenmen, bas sanıtarlyq dáriger qarbyzdaǵy az ǵana nıtrattyń ózi adam densaýlyǵyna úlken qaýip tóndirýi múmkindigin eskertedi.
«Baqsha daqyldarynyń zerthanalyq turǵydan belgili bir normatıvteri bolady. Mindetti túrde quramynda azdaǵan nıtrattar kezdesedi. 2-3 adamnan turatyn otbasylar úshin 8 kelilik qarbyz - tym kóp bolady. Eger bir mezette jep tastaıtyn bolsa, aǵzadaǵy nıtrattar mólsheriniń joǵarylaýyna alyp keledi. Ár nársede shekteý bolýy kerek. Jalpy, qarbyzdyń eki tilimin ǵana jegen abzal», - dedi S. Qasmaqasov.
Nıtrattardy kókónisterdi sýǵa salý arqyly joıýǵa bolady. Olardyń mólsheri ystyq sýmen óńdeý kezinde azaıady. Sanıtarlyq dárigerlerdiń aıtýynsha, taza kókónisterdiń ózinde jaǵymsyz ıis bolýy múmkin. Jalpy, hımıkattardyń qoldanýynsyz saıajaılarda ósirilgen jergilikti ónimderdi tutynǵan abzal.
S. Qasmaqasov Petropavldaǵy jabaıy saýdany retke keltirý kerek dep sanaıdy. Dál qazir saýdagerler ónimderin joldyń boıyna sheıin aparyp satýda.
«Bizde bazarlar men bos turǵan jerler bar. Olardy saıajaı ıelerine ónimderin shyǵara alý úshin berý kerek. Adamdardyń basym bóligi tabıǵı jolmen saıajaıda ósirilgen ónimderdi satyp alady. Ol jerlerde zerthana da ashyp qoıýǵa bolady. Jergilikti atqarýshy bılik osy isti qolǵa alýy kerek. Tabıǵı saýdadan qutyla almaımyz, sondyqtan bir retke keltirgen jón», - dedi bas sanıtarlyq dáriger.
