Qarataý baýraıynda kóktem lebi sezilip, báısheshek gúldeı bastady
ShYMKENT. KAZINFORM — Qarataý memlekettik tabıǵı qoryǵynyń qorǵaý aımaǵynda kóktemniń alǵashqy nyshany sanalatyn báısheshekter búr jaryp jatyr. Ekologter sırek kezdesetin bul ósimdiktiń memleket qorǵaýynda ekenin eskertedi.
Qysqy tynyshtyqtan keıin Qarataý jotalary qaıta jandana tústi. Kún jylyp, qardyń erýine baılanysty taý bókterinde názik aq tústi alǵashqy kóktem gúlderi boı kórsetti. Olar tabıǵattaǵy maýsym almasýynyń belgisi retinde sanalady.
Qoryq mamandarynyń aıtýynsha, báısheshekterdiń kóktep shyǵýy aýa raıyna tikeleı baılanysty, ıaǵnı qar ketkennen keıin birden jer betine shyǵady. Bul qubylys tabıǵattaǵy jańa kezeńniń bastalǵanyn ańǵartady.
— Báısheshek — kóktemniń alǵashqy tynysy, tazalyq pen tabıǵattyń jańarýyn beıneleıtin sımvol. Qarataýdyń baýraıynda gúldegen árbir báısheshek tirshiliktiń eń qatal qystan keıin de qaıta jandanatynyn eske salady, — deıdi qoryq qyzmetkerleri.
Ekologter alǵashqy kóktem gúlderin tek alystan tamashalaýǵa shaqyrady. Báısheshekter Qazaqstannyń Qyzyl kitabyna engizilgen jáne sırek kezdesetin ósimdikter qataryna jatady.
Mamandardyń aıtýynsha, gúlderdi kóptep julý tabıǵatqa úlken zııan keltirip, olardyń múlde joıylyp ketýine sebep bolýy múmkin. Sırek kezdesetin ósimdikterge zııan keltirgeni úshin ákimshilik jáne qylmystyq jaýapkershilik qarastyrylǵan.
Ekologter turǵyndar men týrısterdi óńirdiń tabıǵı baılyǵyn saqtaýǵa úndeıdi.
— Báısheshekterdiń ásemdigin bólisýdiń eń durys joly — olardy sýretke túsirý. Bul gúlder kóktemniń sımvoly ǵana emes, sonymen qatar názik ekojúıeniń mańyzdy bóligi, — deıdi qoryq ókilderi.
Alǵashqy kóktem gúlderiniń paıda bolýy Qazaqstannyń ońtústik óńirlerinde tabıǵattyń oıaný kezeńiniń bastalǵanyn bildiredi. Qarataý úshin bul — jyly maýsymnyń kelgeniniń alǵashqy nyshandarynyń biri.
Buǵan deıin erte kóktemde gúldeıtin sırek jáne joıylyp bara jatqan ósimdik — Alataý báısheshegi (Crocus alatavicus) qysta gúldegen edi.