Qaraǵandy oblysynda egis jumystaryn mamyrdyń sońyna deıin aıaqtamaq
QARAǴANDY. QazAqparat – Qaraǵandy oblysynda kóktemgi dala jumystary júrip jatyr. Bıyl jazdyq egis 1057,7 myń gektardy quraıdy, astyq alqaptary 40 myń gektarǵa ulǵaıdy. dep habarlaıdy QazAqparat.
Oblys ákimi Jeńis Qasymbek kóktemgi egis jumystarynyń barysymen tanysty. Ol aımaqtyń basty egis alqaptary – Abaı, Buqar jyraý, Osakarov jáne Nura aýdandarynyń sharýashylyqtarynda boldy.
Aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń málimetinshe, kóktemgi egis keste boıynsha júrgizilýde. Jumysty mamyr aıynyń sońyna deıin aıaqtaý josparlanýda.
Búgingi tańda alqaptardyń jartysyna jýyǵyna dándi jáne maıly daqyldar egilgen. Kartop pen kókónisterdi otyrǵyzý da josparǵa sáıkes júrgizilýde.
Egistikterde 9 500-den astam traktor, 229 egis kesheni jáne 5 556 tuqym sepkish jumys isteıdi. Fermerler arzandatylǵan dızel otynyn aldy. Kóktemgi dala jumystaryna, sapaly tuqymdar men mıneraldy tyńaıtqyshtar satyp alýǵa sýbsıdııalar qarastyrylǵan.
Abaı aýdanynda 736 sharýa jáne fermer qojalyqtary jumys isteıdi. Oblys ákimi usaq óndirýshilerdi biriktirgen «Janat» kooperatıviniń jumysymen tanysty.
Yntymaqtastyqtyń arqasynda olar jańa jabdyqtar satyp alyp, eki kartop qoımasyn saldy, al bıyl astyq qoımasy paıda bolady.
Jeńis Qasymbek aýdannyń iri sharýashylyqtary – «Shans» jáne «Astra-Agro LTD»-da boldy. Kásiporyndar ósimdik sharýashylyǵyn damytý boıynsha ǵana emes, mal sharýashylyǵynda da jańa jobalardy keńeıtip, iske asyrýda. Eki sharýashylyq ta sút fermalaryn salýda.
«Biz ǵımarat turǵyzdyq. Qazir mal satyp alý satysyndamyz. Ony Eýropadan ákelemiz. Іri qara maldy baılaýsyz ustaıtyn sút baǵytyndaǵy mal sharýashylyǵy keshenin jyl sońyna deıin iske qosýdy josparlap otyrmyz. Ol 500 bastan quralady. Sıyrlardy saýýdy «shyrsha» tehnologııasy boıynsha uıymdastyramyz», – dedi «Astra-Agro LTD» dırektory Amangeldi Muqashev.
Oblys ákimi Buqar jyraý aýdanynda tek egis naýqanynyń barysymen ǵana tanysyp qoıǵan joq. Ol eń iri elıtalyq tuqym sharýashylyǵy – A. F. Hrıstenko atyndaǵy Qaraǵandy aýylsharýashylyq tehnıkýmynda boldy. Kásiporyn jergilikti selektsııaly bıdaı sorttaryn ósiredi jáne bıotehnologııa salasynda ǵylymı zertteýler men eksperımenttik ázirlemeler júrgizedi.
Jeńis Qasymbekti elimizdegi tozǵan jaıylymdardy qalpyna keltirý jónindegi alǵashqy pılottyq jobanyń damýy da qyzyqtyrdy. Ótken jyly Buqar jyraý aýdanynda ony iske asyrý oblystyq bıýdjet esebinen bastaldy. Jerlerin mal taptap tastaǵan tórt aýyldyń mańynda kóp jyldyq – erkekshóp jáne espartset egildi. Jaqyn arada jańartylǵan jaıylymdarǵa maldy qaıta shyǵarýǵa bolady. Bul aýyl turǵyndarynyń túıtkilderin sheshedi.
Osakarov jáne Nura aýdandarynda da egis naýqany qyzý júrip jatyr. Oblys basshysy tájirıbesi mol sharýashylyqtardy aralady. Mysaly, Osakarov aýdanynyń Shuńqyrkól aýylynda «Qundyzdy Agro» JShS nebári ekinshi jyl jumys isteıdi. Búginde ol 12 800 ga jerge qyzmet kórsetedi, ósimdik jáne mal sharýashylyǵymen aınalysady. 50 jumys orny quryldy. Kásiporyn sýarmaly jerlerdi qalpyna keltirý boıynsha jobany iske asyrady jáne damytýǵa ınvestıtsııa salady.
Nura aýdanynda ótken jyly qurylǵan «Qaroı» JShS-niń 13,4 myń ga aýyl sharýashylyǵy alqaptary bar. Jas sharýashylyq alańnyń úshten bir bóligin egýdi josparlap otyr, al qalǵan jerler jaıylym men shabyndyq úshin bólingen.
Kásiporyn sút, qymyz, qoı eti men jylqy etin óndiredi.
Nura aýdanynyń Ahmet aýylynda Jeńis Qasymbek qus fermasyn qurý boıynsha «Qoǵabaev» ShQ jobasynyń júzege asyrylý barysymen tanysty. Onyń qýattylyǵy jylyna 100 tonnaǵa deıin taýyq etin, 350–400 myń dana jumyrtqany quraıdy.
