Qaraǵandy oblysynda 6 aıǵa deıingi sábılerdiń jartysyna jýyǵy anasynyń sútimen qorektenedi
QARAǴANDY. QazAqparat - Qazaqstanda dúnıejúzilik emizý aptasy ótip jatyr. BUU Balalar qorynan habarlaǵandaı, Qazaqstanda analardyń 37% sábılerin jarty jylǵa deıin emizedi, dep habarlaıdy qazAqparat tilshisi.
UNICEF málimetterine sáıkes, ana sútinen bas tartý juqpaly jáne tynys alý joldary aýrýlaryna, gıpotermııa jáne dıareıaǵa soqtyrýy múmkin.
«Sábıdi týa sala keýdege salý óte mańyzdy. Sebebi ana sútinde balalardy kóptegen juqpaly aýrýlardan qorǵaıtyn ımmýnoglobýlınder men ımmýndyq kletkalar bar jáne de balanyń boıynyń ósýine, damýyna áser etetin zattar bar, sonymen qatar ol mı men ıntellektiń durys qalyptasýyn qamtamasyz etedi. Emizýdi júkti áıelderge esepke turǵanda emhanada úırete bastaıdy, keıin perzenthanada jalǵasady. Bosanǵan áıel úıine kelgende bul protsessti ýchaskelik medbıke qadaǵalaıdy», - deıdi Qaraǵandy oblystyq Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń ana men bala bólimi jetekshisiniń orynbasary Gúlban Mamalınova
Emizý ananyń da, balanyń da densaýlyǵy úshin paıdaly. Áıelderde omyraý, analyq bez qaterli isikteriniń, dıabettiń eki tıpi men júrek aýralarynyń damýy tómendeıdi, al sábıde juqpaly jáne tynys alý joldary aýrýlary azaıady.
1997 jyldan bastap Qazaqstanda emizýdi qoldaý, yntalandyrý jáne qorǵaý boıynsha maqsatty memlekettik saıasat júrgizilip keledi. 10 jyl buryn balany alty aıǵa deıin áıelderdiń tek 16% emizse, qazir bul san 37% jetken.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy men UNICEF sábıli analarǵa mynadaı keńes beredi: Alǵash ret sábıdi týǵannan soń bir saǵat ishinde emizýdi; tek qana tabıǵı sút berýdi, ıaǵnı balaǵa ana sútinen basqa eshnárse bermeýdi; sábı qalaǵan kezde emizýdi, ıaǵnı ol qanshalyqty jıilikte qalasa, kúndiz de túnde de emizýdi; bótelke nemese emizikti qoldanbaýdy eskertedi.
Jańa týǵan sábıler úshin ana súti tabıǵı alǵashqy taǵam. Onyń quramynda balaǵa ómiriniń alǵashqy aılarynda qajet qorektik zattar men energııa bar, jáne de bala ómiriniń ekinshi jartyjyldyǵynda jartylaı, al eki jasqa kelgenshe úshten bir bólikke osy qajetti ári paıdaly zattarmen qamtýdy jalǵastyrady.
Ana súti balanyń sensorlyq jáne tanymdyq qabiletin damytýǵa yqpal etedi, balany juqpaly jáne sozylmaly aýrýlardan qorǵaıdy. Tek qana ana sútin emetin sábılerdiń juqpaly balalar aýrýlary, atap aıtqanda: dıareıa men pnevmonııa saldarynan ólimin azaıtady, jáne de tezirek jazylýyna yqpal etedi.
Sonymen qatar emizý ana densaýlyǵyna da paıdaly. Ol bala týý arasyndaǵy alshaqtyqqa, analyq bez ben keýde qaterli isikteriniń damýyn tómendetýge áserin tıgizip, otbasylyq jáne ulttyq resýrstardy arttyrady, ári sábıdi tamaqtandyrýdyń eń senimdi ádisi bolyp tabylady jáne qorshaǵan orta úshin zııany joq.
