Kanadada qazaqtyń aqbas tuqymdy sıyrynyń genetıkalyq standarty jasalmaq
NUR-SULTAN. QazAqparat - Otandyq iri qara maldyń «qazaqtyń aqbas sıyry» atty tuqymy bizdiń respýblıkadan tys jerlerde de tanymal. Biraq, belgili bolǵandaı, bizdiń áıgili tuqymnyń áli de genetıkalyq standarty joq. Bul týraly Parlament Májilisiniń depýtattyǵyna kandıdat Rabıǵa Toqseıitova Feısbýktegi paraqshasynda habarlady.
Saılaýaldy kezdesýler barysynda ol Shyǵys Qazaqstan oblysy, Jarma aýdanyndaǵy qazaqtyń aqbas iri qara tuqymyn ósirýmen aınalysatyn «Shalabaı» asyl tuqymdy sharýashylyǵynda boldy. 80 jyldyq baı tarıhy bar kásiporyn qazirgi zamanǵy jáne Qazaqstannyń eń iri asyl tuqymdy sharýashylyqtarynyń biri bolyp tabylady.
Sharýa qojalyǵy uzaq jyldar boıy genetıkany jáne mal ónimdiligin jaqsartý úshin tynymsyz eńbek etip keledi. Búginde munda buqalardyń asyl tuqymdyq sapasyn suryptaýdyń zamanaýı júıesi qoldanylady, genetıkalyq áleýetke sáıkestigin baǵalaý zerthanasy salynýda. Maldy baǵalaý avtomatty túrde júzege asyrylady, al jınalǵan aqparat qazaqstandyq áriptesterge alǵash ret qazaqtyń aqbas sıyry tuqymynyń standartyn jasaýǵa kómektesetin kanadalyq genetıkalyq ortalyqqa jiberiledi. Ol asyl tuqymnyń sapasy men urpaǵyn baǵalaýdyń negizi bolady.
««Shalabaı» aýylynda ótken kezdesýde «Aýyl» partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasynyń basty baǵyttaryn tanystyrdyq. Aýyl turǵyndarynyń ómir súrý jaǵdaıyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamany qoldasa azamattardy 2021 jylǵy qańtarda ótetin Parlament Májilisi saılaýynda «Aýylǵa» daýys berýge shaqyrdyq», - dedi Rabıǵa Toqseıitova.
Kezdesý qorytyndysy boıynsha saılaýshylar aýyldy jerdegi ómir súrý jaǵdaılaryn jaqsartý boıynsha birqatar usynystaryn aıtty jáne ony saılaýda jeńiske jetip jatsaq Parlament qabyrǵasynda kóterýimizdi surady.
«Turǵyndardyń «balalar kapıtalyn» qurý ıdeıasyn erekshe atap ótkim keledi. Shalabaılyqtar memleket járdemaqy tóleýdiń ornyna azamattardyń dúnıege kelgen kezde arnaıy jınaq shottaryn ashyp, qarajatqa 18 jasqa tolǵan kezde ǵana qol jetkizýdi usyndy. Bir jaǵynan, bul jastarǵa úı satyp alýǵa, bıznes ashýǵa, oqýyn jalǵastyrýǵa nemese jeke qosalqy sharýashylyq alýǵa múmkindik beredi. Ekinshi jaǵynan, bul shara masyldyqty azaıtady jáne ata-analardy óndiriste nemese jeke qosalqy sharýashylyqta jumys isteýge yntalandyrady», - deıdi R.Toqseıitova.
