Qan suıyltatyn dáriler nege Reseıdegiden qymbat?

Qazaqstandaǵy PTR-test jasaýǵa múmkindigi bar mekemelerdiń áleýeti bir táýlikte 43 myń synamany zertteýge qaýqarly. Básekelestikti qorǵaý jáne retteý agenttigi osy áleýettiń pandemııa kezeńinde tolyq paıdalanylmaǵanyna alańdaýly. Quzyrly organ ókilderine PTR-test naryǵynda sanaýly ǵana oıynshynyń ústemdik ornatyp alýy da unamaı otyr. Agenttik tóraǵasy Serik Jumanǵarın álemde pandemııa qaıta órshı bastaǵan kezde mundaı túsiniksizdikter bolmaýy kerek dep esepteıdi.

«PTR-test naryǵynda «Olımp», Ulttyq saraptama ortalyǵy, invivo jáne birneshe usaq kompanııa jumys isteıdi. Eldegi 34 zerthanany qosqanda bulardyń barlyǵynyń qýaty táýligine 43 myń zertteý júrgizýge jetedi. Biraq biz qazir 18 myń zertteý ǵana júrgizip otyrmyz. ıAǵnı, tek 40 paıyzdaı ǵana qýatty paıdalanamyz. Bul ájeptáýir alańdatatyn másele. «Olımp» naryqtaǵy ústem orynda tur. Úsh birdeı iri oıynshy bolǵandyqtan, olgopolııalyq naryq qalyptasqan deýge bolady», - deıdi ol.

Artyq paıda kórgender aıyppul arqalaýy múmkin

Elimizde epıdemıologııalyq jaǵdaı ýshyqqan kezde naryqtaǵy úsh negizgi oıynshynyń bireýi baǵany turaqty ustap, qalǵan ekeýiniń birneshe ret qubyltýy agenttiktiń kúdigin týǵyzsa kerek.

«Ulttyq saraptama ortalyǵy sáýir aıynan beri baǵany 11500 teńge mólsherinde turaqty ustap keledi. Qazir «Olımptiń» baǵasy 12320 teńge bolsa, invivo 15000 dep qoıǵan. Al jazda bir PTR-testiń baǵasy 18500 teńgeden asqanyn bilesiz. Osy baǵalardyń qalaı qalyptasqanyn suraǵanymyzda úsh qatysýshynyń derekteri bir-birinen múlde alshaq bolyp shyqty. Birinde shıkizat pen materıal shyǵyny eleýli bolsa, ekinshisinde jumysshylardyń ebńekaqysy, úshinshisinde qyzmetkerlerge arnalǵan kıim men qorǵanysh zattaryna kóp shyǵyn jumsalǵan. Biz ázirge bul uıymdardyń býhgalterııasna kirgen joqpyz. Resmı túrde tergeý bastaǵansha olaı isteýge quqymyz joq. Syrttaı baǵalaýdyń ózinde burmalaýlar bar ekeni kórinip tur», - deıdi agenttik tóraǵasy.

Zertteý syrttaı júrgizilse de, básekelestikti qorǵaýshy organ naryq oıynshylarynyń bergen esepterin salystyra otyryp, eń arzan PTR-test baǵasy 8 myń teńgeden aspaýy kerek degen qorytyndyǵa kelipti.

«Biz naryq sýbektilerine úsh jol usynamyz. Birinshisi – PTR-test baǵasyn 8 myń teńgege deıin arzandatý. Oǵan kónbese, baǵa saıasaty boıynsha keshendi jospardy birge otyryp jasaımyz. Bul tásilmen de naryq rettelmese, tergeý bastaımyz. Eger tergeý nátıjesinde baǵany qoldan jasaý áreketteri dáleldense, kompanııanyń jyl basynan beri tapqan jalpy tabysynyń 5 paıyzyn aıppyul retinde óndirip alamyz. Onyń syrtynda qoldan jasalǵan baǵa men shynaıy baǵanyń aıyrmashylyǵynan túsken tabysty memleketke qaıtaramyz», - deıdi Serik Jumanǵarın.

PTR-test qyzmetin usyný jeke kompanııanyń ókili Erlan Súleımenov jazdaǵy baǵa aýytqýyn teńge baǵamynyń qubylýymen baılanystyryp otyr. Onyń aıtýynsha, túsken tabystyń kóp bóligi qazir zerthana ınfraqurylymyn jetildirýge jumsalyp jatqan kórinedi.

«Mysaly, Qyzylorda oblysynda zerthanalar tapshy. Al Nur-Sultanda 22 zerthana bar. Keıbir óńirlerde zerthanalar arasynda báseke damymaǵan. PTR-testileý sondyqtan baıaý júrip jatyr. Valıýta táýekelderi baǵany retteý kezinde eskerilse eken. Tapqan aqshany zerthana ashýǵa jumsap jatyrmyz. Bizdiń mekeme ǵana pandemııa kezeńinde zerthanalar ashýǵa 1 mlrd teńgedeı qarajat ınvestıtsııalady», - deıdi kásipker.

Maskanyń da markasy bar

Al maska naryǵynda eshqandaı monopolııa da, olgopolııa da joq. Pandemııa kezinde ruqsatqa qoly jetpeı júrgen birneshe óndirýshi múmkindik alyp, óndirýshilerdiń sany artqan. Soǵan qaramastan, maska baǵasynyń qalaı qubylǵany áli eldiń esinde. Serik Jumanǵarın muny álemde bir mezette paıda bolǵan tapshylyqpen baılanystyrady.

«Kún saıyn elimizde 1,2 mln dana maska óndiriledi. Al tutynýǵa eń kóp degende 14 mln maska qajet. Bizde 2-3 ese tapshylyq bar dep aıtylyp júr. Negizinde tapshylyq 12 mln danaǵa deıin jetýi múmkin. Syrttan kelip jatqan rettelmeıtin ımport naryǵy bar. Qazirdiń ózinde OLX arqyly 25 teńgege maska satyp alýǵa bolatynyn anyqtadyq. Biraq onyń sapasy qandaı ekenin bilmeımiz. Qazirgi qymbatshylyq tapshylyqtyń orasan bolýynan qalyptasýda. Báseke turǵysynan alsaq, mundaǵy naryq ıdealdy. Eń iri degen 9 oıynshynyń árqaısynyń naryqtaǵy úlesi 5 paıyzdan aspaıdy. Almatyda bir maskany 13 teńgeden usynyp otyrǵan óndirýshi bar. Al eń qymbaty 52 teńgege deıin barady. Sonda baǵa aýytqýy 400 paıyz», - deıdi agenttik basshysy.

Bizdiń elde maskanyń bólshek saýdadaǵy baǵasyn memleket bekitkenine qaramastan, kórshi elderge qaraǵanda qymbat bolyp tur. Kóleńkeli naryqta ınternet arqyly arzan maskanyń satyla bastaýy osydan bolsa kerek. Qytaıda qazir bir maska 22 teńge, Reseıde 25, Armenııada 29, Rýmynııada 39, Ýkraınada 60 teńge turady. Bizben Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq aıasynda bir erejemen ómir súrip jatqan Reseıdegi baǵanyń da bizden tómen bolýy agenttiktiń nazaryna iligip otyr.

«Reseı bólshek saýdadaǵy medıtsınalyq maska baǵasyn retteýge kirisken joq. Áýel basta sharyqtap ketkenimen, birtindep turaqtandy. Biz sondyqtan maskanyń bólshek baǵasyn retteýden bas tartýdy usynyp otyrmyz. Bizdegi dárihanalar jelisi jaqsy jolǵa qoıylǵan. Solar arqyly ǵana baǵaǵa monıtorıng jasaı alar edik. Baǵany tym asyrǵandarǵa birden jaýap qatar edik. Al qazir memleket bólshek baǵany rettep otyrǵandyqtan, zań boıynsha biz oǵan kirise almaımyz. Sondaı-aq, kóleńkedegi ımporttyq ónimderge sertıfıkat berý kerek. Bári bir jurttyń qandaı maska taǵatynyn retteý múmkin emes. Joqtyń qasynda qandaı bolsa da maska kıip júrgeni qaýipsiz ǵoı», - deıdi agenttik tóraǵasy.

Medıtsınalyq buıym óndirýshiler qaýymdastyǵynyń ókili Gúlnara Muhamedjanova maskanyń qymbattaýyn shıkizat tapshylyǵynan qalyptasqanyn aıtady. Óıtkeni vırýsty súzip qalýǵa qabiletti materıaldyń negizgi bóligin Qytaı óndiredi. Al panedmııa eń áýeli osy elde órshigeni belgili.

«Bizde áli kúnge deıin maskalardy sanatqa bólý jolǵa qoıylmaǵan. Maskanyń túr-túri bar. Qazir memleket bekitken baǵamen sapasy tómen maska da, sapaly maska da satylyp jatyr. Maskaǵa túsken vırýsty súzip qala alatyn meltblaýn materıaly Qytaıda ǵana óndiriledi. Pandemııa kezinde osy shıkizat 20 ese qymbattady. Shildede arzandaǵanymen, ekinshi tolqyn týraly aıtyla bastap edi, qaıta qymbattatyp jatyr. Al medıtsınalyq qolǵap tigýge qajet lateks materalyn Malaızııa men Taıland qana shyǵarady. Osyndaı jaıttar baǵany retteýge múmkindik bermeıdi», - deıdi óndirýshiler ókili.

Ózindik qunnyń qupııalary

Reseı naryǵynda bizdegiden arzan dúnıe maska ǵana emes eken. Іndet órshigen kezde el maıshammen izdegen qan suıyltatyn preparattar da kórshimizde bizdegiden áldeqaıda arzanǵa satylýda. Zertteýge alynǵan 10-nan astam dáriniń ishinde tek bir preparattyń ǵana bizdegi baǵasy Reseıdegimen shamalas. Qalǵan dárilerdiń bári kórshi eldegiden aıtarlyqtaı qymbat. Serik Jumanǵarın muny baǵany retteý saıasatyndaǵy ereksheliktermen baılanystyrady.

«Qazaqstanda da, Reseıde de tolaıym baǵanyń shegi bekitilgen. Qazaqstanda da shekti bólshek baǵa bar, Reseıde de solaı. Mysalǵa «Trombo ASS» dárisin alaıyq. Bizde bólshek baǵa 630 teńge, Reseıde 189,9 teńge. Nemese «Ksareltany» alaıyq. Eki eldegi bólshek baǵanyń aıyrmashylyǵy jer men kókteı. Bólshek baǵanyń shegin Reseı 22 myń teńge dep kórsetse, bizde 46 myń teńge belgilengen», -deıdi agenttik tóraǵasy.

Onyń aıtýynsha, Reseı de, Qazaqstan da dári baǵasyn salystyra otyryp belgileý úshin referent elderdiń tizimi jasalǵan. Qazaqstan sol elderdegi baǵalardan ortasha baǵany eseptep, shek etip alatyn kórinedi. Al Reseı tizimdegi eń tómengi baǵany shek etip bekitken.

«Biraq bul jerde Reseıdiń naryǵy aýqymdy, kommertsııa úshin tartymdy ekenin eskerýimiz kerek. Bizdiń naryq shaǵyn. Sondyqtan, óndirýshini qyzyqtyrý úshin pandemııa kezinde osyndaı baǵa qoıylǵan bolýy múmkin. Biraq sonda da birneshe ese qymbat bolmaýy kerek qoı. Taǵy bir qatelik, bizde baǵany belgileý kezinde marketıngtik shyǵyndar eskeriledi. Reseı odan bas tartqan. Shesheýnikterdiń arasynda jazylmaǵan «altyn zań» bar. Memleket ókili eshqashan taýardyń ózindik qunyna bas suqpaýy kerek. Óıtkeni óndirýshi tıimdi ózindik qundy bekittirý úshin baryn salady. Densaýlyq mınıstrimen sóılestik. Osy tásildi sál de bolsyn túzetý jumystary júrip jatyr», - deıdi ol.

Agenttik medtsınalyq buıym men dári-dármek jetkizýshilerge baǵa saıasatyn birlesip otyryp daıyndaýdy, sol arqyly ádil básekelestikti qalyptastyrýdy usynyp otyr. Al pandemııa qaıtadan kúrt órship, baǵa yryq bermeı ketse, quzyrly organ eń aqyrǵy kózirin shyǵarýy múmkin. Alaıda bul tásil agenttik tarıhynda bir-aq ret qoldanylǵan eken.

«Biz qajet bolsa, kez kelgen qyzmet pen taýardyń baǵasyn 180 kúnge belgileı alamyz. Belgili bir óńirge de, tutas respýblıka boıynsha da osylaı isteýge quqymyz bar. Biraq bul tásil bir-aq ret qoldanyldy. Mańǵystaý oblysynda syǵymdalǵan gaz baǵasyna qatysty qıyndyq týyndaǵanda osy tásilge júgingenbiz», - deıdi Serik Jumanǵarın.