Kalıfornııa gýbernatory ólim jazasyna kesilgen 548 adamnyń úkimin túrme jazasyna aýystyrdy
ASTANA. KAZINFORM — Kalıfornııa gýbernatory Gevın Nıýsom AQSh shtatynda ólim jazasyna kesilgen barlyq 548 qylmyskerdiń ólim jazasyn jeńildetip, ómir boıy bas bostandyǵynan aıyrý jazasyna aýystyrdy. Bul týraly BBC jazdy.
Shartty-merziminen buryn bostandyqqa shyǵý quqy berilmeıdi.
Nıýsom óz sheshimin túsindire otyryp, ólim jazasy Kalıfornııanyń qundylyqtaryna qaıshy keletinine jáne quqyqtyq júıeniń negizin buzatynyna senetinin aıtty. Ol ólim jazasyn qoldaný ádil emes ekenin jáne kinásiz adamdardy sottap jiberý qaýpi baryn málimdedi. Gýbernator shartty túrde merziminen buryn bosatylmaı ómir boıy bas bostandyǵynan aıyrý memleket zań men etıkalyq qaǵıdattarǵa sáıkes taǵaıyndaı alatyn eń qatal jaza ekenin atap ótti. Nıýsom óziniń bul qadamy keıbir turǵyndardyń narazylyǵyn týdyrýy múmkin ekenin eskerip, sheshim úshin tolyq jaýapkershilikti ózi arqalaıtynyn da jetkizdi.
— Gýbernator retinde men bul sheshim men onyń saldary úshin tolyq jaýapkershilikti óz moınyma alamyn, sonymen qatar ár adamnyń ómiri úshin de tolyq jaýapkershilikti sezinemin. Osy sebepti men ar-ujdanyma súıenýge jáne Konstıtýtsııamyz ruqsat etkendeı, Kalıfornııanyń ıgiligi úshin osy qadamdy jasaýǵa mindettimin, — dedi gýbernator.
Ólim jazasyna kesilgenderdi keshirý týraly sheshim Kalıfornııada sımvoldyq sıpatqa ıe. Óıtkeni shtatta ólim jazasy 2006 jyldan beri oryndalmaǵan ári ólim jazasy qaıta engizilgen 1978 jyldan beri nebári 13 qylmyskerge shyǵarylǵan úkim oryndaldy. Sonymen qatar Kalıfornııa eldegi ólim jazasyna kesilgender sany eń kóp shtat bolyp otyr.
Degenmen, sarapshylardyń baǵalaýynsha, ólim jazasy shtatqa jyl saıyn sot shyǵyndarynan mıllıondaǵan dollar únemdeýge múmkindik beredi.
Nıýsomnyń sheshimi ol 2028 jylǵy prezıdent saılaýyna túsýi múmkin degen habar taraǵan tusta qabyldandy.
Sonymen qatar federaldy deńgeıde AQSh prezıdenti Donald Tramp ólim jazasyn saqtap qalýdy jaqtap, ony eń aýyr qylmystardyń aldyn alý quraly dep atady. Ekinshi merziminiń birinshi kúninde ol federaldy deńgeıde ólim jazasyn qalpyna keltirý týraly jarlyqqa qol qoıǵan.
Aıta ketý kerek, AQSh-ta qylmystardy qýdalaý jáne úkim shyǵarý boıynsha ár shtattyń óz ókiletteri bar. Death Penalty Information Center uıymynyń málimeti boıynsha, bul jaza 27 shtatta ruqsat etilgen, al 23 shtat jáne Kolýmbııa federaldy okrýginde (Vashıngton, D.C.) taǵaıyndalmaıdy.
Eske salaıyq, aldyńǵy aıda Tennessı shtatynda Krısta Paık ólim jazasyn oryndaý áreketinen aman qalǵan edi.
