Qaladaǵy qustar tez qartaıady
ASTANA. QazAqparat - Qalada ósetin sary shymshyq balapandarynyń genindegi turpat ólshemi belgisi ormandaǵy túrine qaraǵanda tezirek qysqarady.
Biology Letters jýrnaly shvetsııalyq Lýndskıı ýnıversıteti bıologtarynyń ǵylymı maqalasyn jarııalady. Avtorlar qalada jáne tabıǵı ortada (ormanda) ósken balapandardyń damýyn zerttegen. Jumyrtqany jaryp shyqqandardyń on besinshi kúnde olardyń qany alynyp, genindegi turpat ólshemi ólshendi.
Bul esh genetıkalyq aqparatty tasymaldamaıtyn hromosomalar. Jasýshalar kóbeıip, gen ekige bólingende jáne DNK-polımerazdarynyń aqýyzdaryń jumysy kezinde turpat ólshemi birtindep azaıady. Bul úderis qartaıý úderisine qomaqty úlesin qosyp, onyń ındıkatory bola alady dep sanalady.
Shvetsııalyq bıologtar tájirıbege qatysqan balapandardyń turpat ólshemin ólshegende qaladaǵy sary shymshyqtarda bul kórsetkish ormandaǵy qustarǵa qaraǵanda ortasha alǵanda 11% az. Ormannan qalaǵa kóshirilgen qustarda da jasýshalarynyń «tez qartaıýy» baıqalǵan.
