Japonııada qala ishinde aıýdy atýǵa ruqsat, biraq elde tájirıbeli ańshylar jetispeıdi
ASTANA. KAZINFORM — Japonııa bıligi aıýlardy qala ishi men turǵyn aýdandarda atýǵa ruqsat berdi. Alaıda kútpegen máselege tap boldy — elde mundaı operatsııalarǵa qatysa alatyn tájirıbeli ańshylar jetispeıdi, dep habarlaıdy Kyodo.
Álemdegi qarý ustaýǵa qatysty eń qatań zańdary bar Japonııada byltyr eldi mekenderde aıýlardy shuǵyl atýǵa ruqsat berilgen. Alaıda jańa erejelerdiń alǵashqy aılarynda-aq qaýipti ańdy zalalsyzdandyrý quqyǵy bolǵanymen, tyǵyz qonystanǵan qalalarda ony júzege asyrýdyń óte qıyn ekeni anyqtaldy.
Zańnamaǵa engizilgen túzetýler ótken jyldyń qyrkúıeginde kúshine enip, turǵyn aýdandarda aıýlardy shuǵyl atýǵa alǵash ret múmkindik berdi. Japonııanyń qorshaǵan orta mınıstrliginiń málimetinshe, maýsym aıyna deıin bul shara 12 prefektýrada 72 ret qoldanylǵan. Onyń shamamen 80 paıyzy qalalar men kentterde tirkelgen.
Soǵan qaramastan, jergilikti bılik turǵyndarǵa qaýip tónýi múmkin bolǵandyqtan qarý qoldanýdan jıi bas tartýǵa májbúr. Halyq tyǵyz ornalasqan aýdandarda oqtyń jańylyp tııýi nemese rıkoshet berýi aıýdyń ózinen kem qaýip týdyrmaıdy.
Maýsym aıynyń basynda Fýkýsıma qalasynda aıý 4 adamǵa shabýyl jasady. Zardap shekkenderdiń arasynda Fukushima Steel Works metallýrgııalyq zaýytynyń qyzmetkerleri men jergilikti turǵyny bolǵan.
Shabýyldan keıin qala meri ıÝkı Baba alǵash ret shuǵyl atý tetigin iske qosýdy tapsyrdy. Alaıda sol kezde aıý tez tutanatyn materıaldar saqtalǵan óndiristik ǵımaratqa kirip ketken. Mundaı jaǵdaıda oq atý asa qaýipti bolǵandyqtan, janýardy tynyshtandyratyn dári egýge áreket jasalǵanymen nátıje bolmady. Kelesi túni aıý kásiporyn aýmaǵynan ketip qalyp, áli kúnge deıin tabylǵan joq.
— Biz qoldan kelgenniń bárin jasadyq, biraq nátıjege qol jetkize almaǵanymyzǵa ókinish bildiremiz, — dedi ıÝkı Baba shuǵyl baspasóz máslıhatynda.
Fýkýsıma bıligi barlyq áreketti qorshaǵan orta mınıstrliginiń usynymdaryna sáıkes júrgizgenin, alaıda birqatar kútpegen jaǵdaılarǵa tap bolǵanyn málimdedi. Sheneýnikterdiń biri bolashaqta tıimdirek sheshimder qabyldaý úshin barlyq is-qımyl muqııat saraptalatynyn aıtty.
Osyǵan uqsas jaǵdaı shamamen 500 myń turǵyny bar Ýtsýnomııa qalasynda da bolǵan. Birneshe kún boıy turǵyndar qala ortalyǵynda aıý kóringenin habarlaǵan. Keıin janýar turǵyn úıdiń shatyrly bóliginiń astynan tabylyp, tyǵyz qurylys salynǵan aýmaqta atys qarýyn qoldaný múmkin bolmaǵandyqtan, arnaıy dárimen uıyqtatylǵan.
Taǵy bir ózekti másele — ańshylardyń tapshylyǵy. Qoldanystaǵy erejeler boıynsha aıýlardy atýǵa mýnıtsıpaldyq qyzmetkerler nemese tıisti lıtsenzııasy bar ańshylyq qaýymdastyqtarynyń músheleri ǵana qatysa alady.
Japonııa ańshylar qaýymdastyǵynyń deregine sáıkes, 2024 jyly ańshylyq qarýǵa lıtsenzııasy bar adamdar sany shamamen 57 myń boldy. Bul kórsetkish 30 jyl burynǵy deńgeıden 70 paıyzǵa tómen.
Toıama prefektýrasy bıligi ańshylyq qarý satyp alýdy sýbsıdııalap, jańa ańshylardy daıarlaý kýrstaryn uıymdastyrýdy josparlap otyr. Alaıda mamandar tájirıbeli aıý ańshysyn daıyndaýǵa kóp jyl qajet ekenin eskertedi.
— Aıý atý sheberligin meńgerý úshin shamamen 10 jyl qajet. Sondyqtan oqýdy jańa aıaqtaǵan adamdardy birden tartý múmkin emes, — dedi prefektýra ókili.
Bıyl Tohoký óńirinde «memlekettik ańshy» atty jańa laýazym da engizildi. Bul — ańshylyq lıtsenzııasy bar mýnıtsıpaldyq qyzmetker. Degenmen jergilikti bılik kadr tapshylyǵy mundaı mamandardy daıarlaýdy qıyndatyp otyrǵanyn moıyndaıdy.
Ótken jyldyń qazan aıynan beri aıýlardy shuǵyl atý oqıǵalary eń kóp tirkelgen óńirler — eldiń soltústigi. Kósh basynda 19 jaǵdaımen ıAmagata prefektýrasy tur. Odan keıin Nııgata prefektýrasy (14), Akıta prefektýrasy jáne Toıama (7-den), sondaı-aq Ivate prefektýrasy men Fýkýsıma (5-ten) ornalasqan. Tohoký aımaǵyndaǵy 6 prefektýra engizilgen jańa sharanyń barlyq jaǵdaılarynyń shamamen 60% quraıdy.
Eske sala keteıik, Japonııada 4 adamǵa shabýyl jasaǵan aıý zaýyttyń terezesinen qashyp ketti.
