Kákimbek Salyqovtyń poemalaryn mektep baǵdarlamaryna engizý kerek - Sofy Smataev
ALMATY. QazAqparat - Kákimbek Salyqov lırık aqyn ǵana emes, ol epık aqyn, onyń poemalaryn mektep baǵdarlamaryna engizý kerek. Mundaı pikirdi belgili jazýshy Sofy Smataev aıtty, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Búgin Almatydaǵy Ulttyq kitaphanada aqyn Kákimbek Salyqovtyń 85 jyldyǵyna arnalǵan «Qazaqtyń jezqanatty jezkıigi» taqyrybymen konferentsııa ótti. Oǵan belgili qalamgerler men aqynnyń qalyń oqyrmany qatysty. Jıynda QazAqparat tilshisine suhbat bergen jazýshy Sofy Smataev Kákimbek Salyqov shyǵarmalaryn, ásirese poemalaryn zertteı túsý qajettigin aıtty.
«Kákimbek Salyqovty lırık aqyn ǵana dep oılaıdy. Bul kisi úlken poema jazǵan aqyn. Ol bir Táttimbet týraly jeke kitap shyǵarǵan. Epık aqyn ekenin umytyp kete beremiz. Ol kisini án shyǵarǵan, ánge mátin jazǵan dep qana tanıdy keıbireýler. Onyń aýqymdy shyǵarmalaryn qamtý kerek. Ol mektep baǵdarlamasyna enýi kerek. Kókshetaýda týǵannan keıin ol kisini sal serilerdiń sarqytyndaı dep oılaımyn. Ol kisi ári aqyn, ári ánshi, ári sazger. Sondyqtan ol maǵan serilerdiń sońy sııaqty kórinedi. Aıqaılasa, daýysy bar, sóılese sózi bar. Qanshama sazgerlerge sóz jazyp berdi. «Jez kıik» - Kákeń halqynyń júreginde saqtalady», - deıdi Sofy Smataev.
Atalǵan shara «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyndaǵy «Týǵan jer» jobasy aıasynda ótti. Sharany ótkizýge Kákimbek Salyqov atyndaǵy qor muryndyq bolǵan. Aqyn shyǵarmalaryn zertteýshi Mereke Hasen aqynnyń 85 jyldyǵyna oraı eki kitaby baspaǵa berilgenin, jaqynda jaryqqa shyǵatynyn aıtty.
«Kákimbek Salyqov atyndaǵy «Jez kıik» qory qazan aıynda ǵana quryldy. Maqsatymyz aqynnyń shyǵarmalaryn jınaqtap, nasıhattaý. Buǵan deıin 10 tomdyq shyqty. Endi ol kisiniń maqalalary jınaqtalýda. Sosyn muraǵat jınaýdy qolǵa aldyq. Qazir eki kitapty shyǵarǵaly jatyrmyz. Kitap jeltoqsan aıynyń basynda shyǵady. Kákimbek aǵanyń 10 tomdyqtaǵy óleńderin men orys tiline aýdaryp júrdim. Sonyń ishinen, mektep baǵdarlamasyna enetin biraz óleńderin kórdim. Álippe týraly óleńin taýyp aldym. Biz ol shyǵarmalardy jınaqtap, zerttep, Bilim mınıstrligine usynatyn bolamyz. Orys lırıkasymen salystyrsaq, orys aqyndarynyń ishinde Pýshkınniń tili anyq. Sol sııaqty Kákimbek Salyqovtyń tili tunyq. Mektep oqýshylary úshin túsinikti», - dedi Mereke Hasen.
Kákimbek Salyqov - kórnekti qazaq aqyny. 50-ge jýyq aqyn-kompozıtorlardyń 600-ge jýyq shyǵarmasyna án men sóz jazǵan. Aqynnyń «Jezkıik», «Saýmalkól», «Saryarqa» ánderi halyq arasynda keńinen tanylǵan.
Aıta keteıik, Elbasy N.Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: Rýhanı jańǵyrý» maqalasynda «Patrıotızm kindik qanyń tamǵan jerińe, ósken aýylyńa, qalań men óńirińe, ıaǵnı týǵan jerińe degen súıispenshilikten bastalady», - dep jazǵan bolatyn.
Elbasy ol úshin mańyzdy mindetterdi atqarý qajettigin aıtqan.
«Sol sebepti, men «Týǵan jer» baǵdarlamasyn qolǵa alýdy usynamyn. Onyń aýqymy izinshe op-ońaı keńeıip, «Týǵan elge» ulasady. Máselen, «Aýylym - ánim» atty ándi aıtqanda, «Týǵan jerin súıe almaǵan, súıe alar ma týǵan elin» dep shyrqaıtyn edik qoı. Bajaılap qarasaq, bul - maǵynasy óte tereń sózder. Baǵdarlama nege «Týǵan jer» dep atalady? Adam balasy - sheksiz zerdeniń ǵana emes, ǵajaıyp sezimniń ıesi. Týǵan jer - árkimniń shyr etip jerge túsken, baýyrynda eńbektep, qaz basqan qasıetti mekeni, talaı jannyń ómir-baqı turatyn ólkesi. Ony qaıda júrse de júreginiń túbinde áldılep ótpeıtin jan balasy bolmaıdy. Týǵan jerge, onyń mádenıeti men salt-dástúrlerine aıryqsha ińkárlikpen atsalysý - shynaıy patrıotızmniń mańyzdy kórinisteriniń biri. Bizdiń babalarymyz ǵasyrlar boıy ushqan qustyń qanaty talyp, júgirgen ańnyń tuıaǵy tozatyn ulan-ǵaıyr aýmaqty ǵana qorǵaǵan joq. Olar ulttyń bolashaǵyn, keler urpaǵyn, bizdi qorǵady. San taraptan suqtanǵan jat jurtqa Atamekenniń qarys qadamyn da bermeı, urpaǵyna mıras etti», - degen bolatyn.
Búgingi tańda Týǵan jer jobasy aıasynda Qazaqstannyń barlyq óńirinde rýhanı sharalarmen qatar, kómek retinde ıgilikti sharalar da atqarylyp jatyr.
