Qabylbek Sarmoldaev týraly jańa kitap jaryq kórdi
ALMATY. 6 maýsym. QazAqparat - Búgin Almatyda «Qaıratker Qabylbek Sarymoldaev» dep atalatyn estelikter jınaǵynyń tusaýkeseri ótti.
Kásipker Bolat Danııarov qurastyrǵan bul eńbek jazyqsyz jala jabylyp, halyq jaýy atanyp 40-qa da jetpeı atylǵan qaıratker týraly zamandastary men tarıhshy, zertteýshilerdiń maqala, zertteýleri toptastyrylǵan tuńǵysh estelikter kitaby. Onda Q. Sarymoldaevtyń qyzy Zúlfııanyń ákesiniń týǵan inisi Músirepbek Sarmoldaev pen anasy Maınur týraly óz qolymen jazyp qaldyrǵan, esh jerde jaryq kórmegen materıaldary da alǵash ret oqyrman qaýymǵa usynylyp otyr. M.Sarmoldaev 1937 jyly Dondaǵy Rostov Temir jol transporty ınjenerleri ınstıtýtyn bitirgen soń qyzmetke kirispeı jatyp, halyq jaýynyń týysy bolǵandyqtan 10 jylǵa abaqtyǵa jabylady. Vorkýtanyń shahtasynda 10 jyl boıy jumys istep, merzimin ótep dimkes halde elge oralǵan ol Túrkistanda kóz jumady. Q. Sarymoldaevtyń áıeli Maınur da «halyq jaýynyń» áıeli retinde 10 jylǵa jazyqsyz sottalǵan bolatyn.
Jalpy HH ǵasyrdaǵy qazaqtyń asa kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeriniń biri sanalatyn Q.Sarmoldaev 1898 jyly 22 aqpanda qazirgi Jambyl oblysy Oıtal aýylynda dúnıege kelgen. Merkidegi orys-qazaq mektebinde T.Rysqulov, M.Jylysbaev sııaqty ult arystarymen birge oqyǵan mektepti úzdik bitirip shyqqan soń bilimin Áýlıeatada jalǵastyrady. Keıin Merkide Turar Rysqulovtyń tikeleı basshylyǵymen uıymdastyrylǵan Qazaqstandaǵy alǵashqy revolıýtsııalyq saıası uıymy sanalatyn «Qazaq jastarynyń revolıýtsııalyq odaǵynyń» belsendi múshesi boldy.
Q.Sarymoldaev Áýlıeatada bılik keńesterdiń qolyna ótkennen keıin ártúrli basshylyq qyzmetter atqardy. Áýlıeata sovdepiniń tóraǵasy jáne TýrTsIK-tiń, Azyq-túlik halyq komıssarıatynyń kollegııa múshesi boldy. 1919 jyly Ashtyqqa qarsy kúres jónindegi komıssııany basqaryp, júzdegen myń adamdy ashtyqtan aman alyp qalý jolynda kúresti. 1921 jyly Qazaq ASSR Іshki ister halkom orynbasary qyzmetine aýystyryldy. Al 1922 jyly TKP oblysty-qalalyq komıteti úgit bóliminiń meńgerýshisi, keıinnen TKP oblystyq-qalalyq komıtetiniń (Almaty) bıýro múshesi boldy. 1923 jyly Syrdarııa oblystyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy qyzmetine joǵarylatyldy. 1924 jyly ony Horezm Respýblıkasyna jiberedi. Onda Jumysshy-sharýa ınspektsııasynyń halyq komıssary, Halkom keńesi tóraǵasy qyzmetterin abyroımen atqardy. Odan keıin elge oralyp 1927 jyly Qazaqstan halyq sharýashylyǵy Ortalyq keńesiniń tóraǵasy boldy. 1928-1931 jyldary Respýblıka josparlaý komıssııasy tóraǵasynyń orynbasary, al 1931 jyly Qazaq ASSR Jer sharýashylyǵy halyq komıssary. 1933 jyldan 1936 jyldar aralyǵynda Shyǵys Qazaqstan oblysy atqarý komıtetiniń tóraǵasy, Torǵaı aýdandyq atqarý komıteti tóraǵasy bolyp qyzmet atqardy. Al 1936 jyly Qazaq SSR Tamaq ónerkásibi halyq komıssarynyń 1-orynbasary bolyp taǵaıyndaldy. Bul onyń eń sońǵy qyzmet orny bolatyn. Ómir joly men qyzmet etý satylary Qazaqstannyń avtonomııalyq respýblıka bolyp qurylýymen tyǵyz baılanysty bolǵan qaıratker ózge alash zııalylary sekildi «halyq jaýy» degen jalamen sottalyp, jazyqsyz atý jazasyna kesilgen.
