Izraıl Batys jaǵalaýdaǵy jerdi tirkeýdi qaıta bastady
ASTANA. KAZINFORM — Bul sheshim Palestına men birneshe arab memleketi tarapynyń narazylyǵyn týdyrdy. Olar ony is júzinde anneksııa áreketi retinde baǵalady.
Jer tirkeý protsesi alǵash ret 1967 jyldan beri bastalady
Izraıl Mınıstrler kabıneti jeksenbi kúni Batys jaǵalaýdaǵy jerlerdi tirkeý protsesin qaıta bastaýǵa ruqsat berdi. Bul týraly The Times of Israel habarlady.
Mınıstrler bul shara keń kólemdegi jer ýchaskelerin memlekettik menshikke tirkeýge jáne Izraıldiń damýyna qoljetimdi etýge múmkindik beretinin aıtty. Jospar 2026–2030 jyldary 244 mln shekel (shamamen 79 mln dollar) bólýdi jáne osy jumysty júrgizýge arnalǵan profıldik vedomstvolarda 35 jańa laýazym ashýdy qarastyrady.
Sheshimge sáıkes, tirkeý C aımaǵynda júzege asady. Bul aımaq Batys jaǵalaýdyń shamamen 60%-yn quraıdy jáne tolyqtaı Izraıldiń áskerı jáne ákimshilik baqylaýynda. Protsess birneshe onjyldyqqa sozylýy múmkin: Izraıl úkimetiniń baǵalaýynsha, bir jer ýchaskesin tirkeý keminde bir jarym jyl alady, al barlyq tirkelmegen jerlerdi rásimdeý 30 jylǵa deıin sozylýy múmkin. Aldaǵy bes jyl ishinde jospar boıynsha 15% tirkelmegen jer ýchaskelerin resmı tirkeý kózdelip otyr.
Mınıstrlerdiń pikiri
Izraıldiń Qarjy mınıstri Betsalel Smotrıch bul sharany «qonystanýshylar qozǵalysynyń revolıýtsııasynyń jalǵasy» dep atady. Al Ádilet mınıstri ıArıv Levın sheshimdi «úkimettiń barlyq jerlerge baqylaýdy kúsheıtý mindetin kórsetý» dep baǵalady. Qorǵanys mınıstri Israel Kats bul bastamany quqyqtyq aıqyndyqty qamtamasyz etetin jáne qaýipsizdik múddesine saı shara dep sıpattady.
Sheshim mátininde bul qadam Palestına ákimshiliginiń, onyń ishinde C aımaǵy aýmaǵynda júrgizip jatqan jerdi tirkeý áreketterine qarsy baǵyttalǵany da kórsetilgen. Izraıl tarapynan muny buryn qol qoıylǵan kelisimderge qaıshy áreket dep esepteıdi.
Narazylyqtar
Palestına ákimshiligi sheshimdi «basyp alynǵan palestın jerin is júzinde anneksııalaý» dep baǵalap, aıyptady.
Palestinian Presidency condemns Israel’s decision allowing it to classify West Bank land as a state property: pic.twitter.com/6lk2iSOTBD
— State of Palestine (@Palestine_UN) February 15, 2026
HAMAS bul bastamany «jerdi ıemdený jáne ıýdaızatsııalaý áreketi» dep atady.
Iordanııa, Mysyr, Qatar jáne Túrkııanyń Syrtqy ister mınıstrlikteri de bul qadamdy halyqaralyq quqyqty buzý retinde synady. Iordanııa Syrtqy ister mınıstrligi halyqaralyq qaýymdastyqty Izraıldi zańsyz birjaqty áreketterin toqtatýǵa jáne palestınalyqtardyń zańdy quqyqtaryn qamtamasyz etýge shaqyrdy.
Islam yntymaqtastyq uıymy de Izraıldiń Batys jaǵalaýdaǵy okkýpatsııalyq jerlerdi «memlekettik menshik» dep jarııalaý sheshimin zańsyz dep baǵalap, eki memleket sheshimin qaýipke ushyratatyn áreket dep sanady.
Izraıldegi Peace Now uıymy jańa mehanızm memleket menshigine aıtarlyqtaı jer ýchaskelerin tirkeýge múmkindik beretinin, bul qonys aýdarý jáne ınfraqurylymdy keńeıtýge jol ashatynyn málimdedi. Uıym ókilderiniń aıtýynsha, qazirgi protsedýralar palestındyqtar úshin jer quqyǵyn rastaýdy qıyndatady.
Historic decision: The government decided today on a land registration process in the West Bank, effectively amounting to an Israeli takeover of approximately 83% of Area C (about 50% of the West Bank). pic.twitter.com/dOwh8lBRdD
— Peace Now (@peacenowisrael) February 15, 2026
Burynǵy rásimdeý protsesi 1968 jyly, Izraıl Batys jaǵalaýdy baqylaýǵa alǵannan keıin bir jyl ótken soń toqtatylǵan bolatyn. 1990 jyldary Oslo kelisimderine sáıkes, C aımaǵy ýaqytsha Izraıl baqylaýyna berilip, keıin birtindep Palestına ıýrısdıktsııasyna berilýi kózdelgen.
Bir apta buryn Izraıldiń qaýipsizdik kabıneti Batys jaǵalaýdaǵy baqylaý men qadaǵalaýdy kúsheıtetin qosymsha sharalardy maquldaǵan edi. Bul qadam da Palestına basshylyǵy men arab jáne musylman memleketteriniń synyna ushyrady.