Izraıl 2025 jyly alty elge shabýyl jasap, aımaqtaǵy agressııasyn kúsheıtti
ASTANA. KAZINFORM — 2025 jyly Tel-Avıv shabýyldaryn tek palestınalyq aýmaqtarmen — Gaza sektory men Iordan ózeniniń batys jaǵalaýyndaǵy basyp alǵan jerlermen ǵana shektemeı, Lıvanǵa, Sırııaǵa, Iemenge, Iranǵa jáne tipti Katarǵa deıin keńeıtti. Bul týraly Anadoly agenttigi jazdy.
Jalpy, 2023 jylǵy qazannan beri Izraıldiń áskerı áreketteri aımaqty aýqymdy daǵdarysqa ákeldi.
Izraıl basshylyǵy túrli syltaýlardy alǵa tarta otyryp, ótken jyldaǵydaı aımaqtaǵy elderge qarsy shabýyldaryn jalǵastyryp, aıasyn keńeıtip, qatańdata tústi.
2025 jyldyń búkil kezeńinde Izraıl úzdiksiz shabýyldar men tolyq blokada saldarynan Gaza sektoryndaǵy aýyr gýmanıtarlyq daǵdarystyń negizgi faktory bolyp qala berdi.
«Hezbolla» men «Ansarýllah» (hýsıtter) qozǵalysyna qarsy kúres degen jeleýmen Izraıl Lıvan men Iemenge soqqy berdi, sondaı-aq Iranmen 12 kúnge sozylǵan qarqyndy qaqtyǵysqa bardy. Buǵan qosa, Izraıl Katar astanasy Dohada HAMAS delegatsııasyna jáne Sırııa aýmaǵyna drýzdardy qorǵaý syltaýymen shabýyl jasady.
Izraıl 2023 jylǵy qazanda bastalǵan jáne 2024 jyl boıy jalǵasqan Gaza sektoryna qarsy agressııasyn osy jyly da toqtatpady. 2025 jyly atysty toqtatý jónindegi kelisimderge qaramastan, Izraıl adamzat tarıhyndaǵy eń aýyr qoldan jasalǵan apattardyń birin týyndatty.
HAMAS pen Izraıl arasyndaǵy atysty toqtatý týraly kelisim 19 qańtarda — AQSh prezıdenti Donald Trampty ulyqtaý rásimi qarsańynda kúshine engen.
Alaıda Izraıl óz mindettemelerin oryndaýdan bas tartty: 3 aqpanǵa josparlanǵan kelissózderdiń ekinshi kezeńine qatyspady, 2 naýryzdan bastap gýmanıtarlyq kómektiń tolyq jetkizilýin toqtatty jáne 18 naýryzda Gazada keń aýqymdy shabýyldardy qaıta bastap, bitimdi buzdy.
Izraıl soqqylary men blokada saldarynan tarıhtaǵy eń iri qoldan jasalǵan apattardyń biri qalyptasty. 2023 jylǵy qazannan beri Gaza sektorynda 71 myńnan astam adam qaza tapty, júzdegen turǵyn ashtyqtan, aýrýlardan jáne sýyqtan kóz jumdy. Ǵımarattardyń shamamen 90%-y turýǵa jaramsyz kúıge tústi, al 2 mıllıonǵa jýyq palestınalyq birneshe ret májbúrli túrde qonys aýdardy.
Prezıdent Tramptyń bastamasymen 10 qazanda atysty qaıta toqtatý jarııalanǵannan keıin de Izraıl aımaqqa merzimdi soqqylaryn jalǵastyryp, bitimniń óte álsiz kúıde qalýyna sebep boldy.
Sonymen qatar, 2025 jyly Izraıl Iordan ózeniniń batys jaǵalaýyndaǵy okkýpatsııalanǵan aýmaqtarda, ásirese óńirdiń soltústigindegi bosqyndar lagerlerinde «operatsııalaryn» aıtarlyqtaı kúsheıtti.
Izraıl armııasy myńnan astam shabýyl jasady, onyń ishinde ushqyshsyz apparattardyń soqqylary da bar. Saldarynan óńirde 200-den astam palestınalyq qaza tapty. 2023 jylǵy qazannan beri Batys jaǵalaýda qaza bolǵan palestınalyqtardyń jalpy sany myńnan asty.
Aıta keteıik, Izraıl Gaza sektoryndaǵy sý qudyqtarynyń 90%-yn qıratty.