Italıandyqtar «Mona Lızany» Florentsııaǵa qaıtarmaq
ASTANA. 8 qyrkúıek. QazAqparat - Italııada Leonardo da Vınchıdiń «Mona Lıza» kartınasyn Frantsııadan Florentsııaǵa qaıtarý jónindegi naýqan bastaldy, dep habarlady Lenta.rý. Búl týraly ıtalıandyq ANSA agenttigi málim etken.
Bul polotno Frantsııada bes júz jylǵa jýyq ýaqyt bolyp otyr. «Mona Lıza» nemese «Djokonda» ( kartınanyń tolyq ataýy - «Lıza del Djokondo hanymnyń portreti») dep atalatyn bul ǵajaıyp jádiger Parıjdegi Lývr murajaıynda eki ǵasyrǵa jýyq ýaqyttan beri saqtalyp keledi. Italııanyń tarıhı jáne mádenı mura jónindegi ulttyq komıteti kartınany qaıtarý jónindegi qozǵalystyń bastaýshysy boldy. Komıtet jınaǵan petıtsııaǵa 150 myńǵa tarta adam qol qoıǵan.
Komıtet basshysy Sılvano Vınchetı Frantsııanyń jańa mádenıet mınıstri Orelı Fılıppetıge osy ıdeıany talqylaý jóninde ótinish joldady. Ol shyqqan tegi ıtalıandyq Fılıppetı komıtet basshylyqqa alyp otyrǵan kartınany qaıtarý sebebine túsinistikpen qaraıdy degen senimde. Áýelde kartına Italııada 10 jyldan astam ýaqyt qana turǵan. Leonardo polotnony 1503-1505 jyldar aralyǵynda jazǵan, al 1516 jyly qaıtys bolarynan úsh jyl buryn ózimen birge Frantsııaǵa alyp ketken.
Leonardo da Vınchı qaıtys bolǵanǵa deıin Lıza del Djokondonyń portretin ózinde ustady. XVI ǵasyrdyń birinshi jartysynda bılegen frantsýz koroli Frantsısk І kartınany Leonardonyń shákirtteri muragerlerinen satyp alǵan dep sanalady. Portret koroldik Fontenblo qorǵanynda saqtalǵan, odan keıin Lıýdovık XIV ony óziniń jańa rezıdentsııasy - Versal saraıyna qoıǵan, al XVIII ǵasyrdyń sońyndaǵy frantsýz revolıýtsııasynan keıin kartına murajaıǵa aınaldyrylǵan Lývr saraıyna tap boldy.
Kartına Italııada jurtshylyqqa bir ret qana kórsetildi. 1911 jyly «Mona Lıza» Lývrdan urlanyp ketip, eki jyl ótken soń Florentsııada meımanhanadan tabyldy. Polotnony Parıjge attandyrar aldynda ol Ýffıtsı galereıasyna (Florentsııa) jáne Rımde kórmege qoıyldy.
