Irandyq tehnologııamen trotýar taqtalar shyǵarady

2014 jyly isker áıel Saltanat Suńǵatova «Shyǵys monolıt» jeke kásipkerlik quryp, temir-beton buıymdarynyń tsehyn ashty. Kóktemnen kúzge deıingi aralyqta ǵana jumys isteıtin kásiporyndy aıaqtan turǵyzý úshin Saltanat óziniń úsh mıllıon teńge menshik qarajatyna qosymsha memleketten úsh mıllıon teńge grant pen taǵy osynsha kólemde sýbsıdııa alǵan. Bul aqshaǵa sonaý Irannan temir-beton buıymdaryn shyǵaratyn qondyrǵylar men rezeńke qalyptar, ózge de qural-jabdyqtar ákelgen. Serebrıanka 167 meken-jaıynda ornalasqan jupynylaý ǵımaratqa jóndeý júrgizip, sol jerge qondyrǵylardy ornatqan. Eskileý bolsa da jumys istep turǵan júk kóligi men júk tıegish tehnıka alǵan. 

Qazir munda eýroqaqpadan bastap, bordıýrdiń eki túri, trotýar taqtalardyń jeti túri, jol jıegine tóseletin beton aryqtar, beıit taqtalary, quralmaly baǵanalar, shlakoblok pen peskoblok sııaqty jıyrmaǵa jýyq temir-betondy buıym shyǵarylady. Sapaly taýarlarǵa degen tutynýshylardyń qyzyǵýshylyǵy da alǵashqy jyldaǵyǵa qaraǵanda biraz artqan.

- Kúnine 100 sharshy metr kólemge jetetin trotýar taqtalardy erkin shyǵarýǵa múmkindigimiz bar. Jumysshylarymyz alǵashqy kezdegideı emes úırenip qaldy. Tehnologııany tolyq meńgerdi. Ol jaǵynan problema joq. Tek satyp alatyndar tabylsa boldy. Suranys qalaı túsedi, soǵan qaraı shyǵaramyz, - deıdi «Shyǵys monolıt» ókili Erbol Suńǵatov.

Tsehta barlyǵy alty adam eńbek etýde. Onyń tórteýi jergilikti ákimdik arqyly áleýmettik jumys orny boıynsha qabyldansa, ekeýin kásipker ózi jumysqa alǵan. Irandyq tehnologııany sheber meńgerip alǵan jastar shetel qondyrǵysynyń tıimdi tustaryn qulshynyspen túsindirip berdi. Olardyń aıtýynsha, plastıkten jasalǵan balamasymen salystyrǵanda rezeńke qalyptardyń artyqshylyǵy qoldanýǵa óte yńǵaıly eken, ári quıylǵan taqtalardyń ishinde jaramsyzy múldem bolmaıdy. Sapasyna júz paıyz kepildik beredi. Sol sekildi ırandyq tehnologııa boıynsha óndirilgen taýarlardyń kólemi men pishininde, salmaǵynda, quramynda ózgeshelik bolmaıdy.

Aıtpaqshy, óndiriste qoldanylatyn shıkizat ta ózimizdiki. Máselen, tsement Oktıabr kentindegi Buqtyrma tsement zaýytynan tasymaldansa, Óskemen men Almatydan basqa qospalar jetkiziledi. Al shlakoblokqa qajetti shlakty, ıaǵnı, janǵan kómirdiń qaldyǵyn tsehtyń dál irgesindegi qalanyń ortalyq jylý qazandyǵynan alady.

- Tsehtyń jumys qýaty men satylǵan ónimderdiń kólemin salystyrýǵa kelmeıdi. Óıtkeni, alýshylar sonshalyq kóp emes. Máselen, byltyr suranysqa qaraı trotýar taqtalardy kóbirek shyǵarsaq, bıyl shlakobloktar men peskobloktarǵa tapsyrys artty. Ázirge jeke adamdardyń, ishinara kásiporyndardyń tapsyrysyn qanaǵattandyryp otyrmyz. Bolashaqqa jospar kóp. Monoqalalardy damytý baǵdarlamasy arqyly aldaǵy ýaqytta Serebrıankada aýqymdy jobalar iske assa, bizdiń ónimderge de suranys kúsheıetin shyǵar degen oıdamyz, - dedi bizben áńgime barysynda jeke kásipker Saltanat Turdybaıqyzy.
Esterińizge sala ketsek, bes myńnan astam adamdy turaqty eńbekpen qamtyp kelgen Serebrıanka beıorganıkalyq ónimder zaýyty bankrotqa ushyrap, jumysy qańtarylyp qalǵaly beri qalanyń áleýmettik-ekonomıkalyq ósimi saıabyr taýyp, qarapaıym jurtqa eki qolǵa bir kúrek tabý qıynǵa túsken-di. Endi búgin monoqalalardy damytý baǵdarlamasy arqyly sharýasy shatqaıaqtap ketken shahardyń tamyryna qaıta qan júgirip, tynysy ashyla tústi. Bul rette árıne, Saltanat Suńǵatova sekildi shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń qazanyn qaınatqan belsendi bıznesmenderdiń orny bólek. 

Irandyq tásilmen trotýar taqtanyń túr-túrin óndiretin shaǵyn kásiporyn jumys isteıdi Serebrıanka qalasynda. Onyń shyǵarǵan sapaly taqtalary qazirgi kúni shahardyń ortalyq alańynan bastalyp, adam aıaǵy basatyn biraz jerlerinde tóselgen. 

2014 jyly isker áıel Saltanat Suńǵatova «Shyǵys monolıt» jeke kásipkerlik quryp, temir-beton buıymdarynyń tsehyn ashty. Kóktemnen kúzge deıingi aralyqta ǵana jumys isteıtin kásiporyndy aıaqtan turǵyzý úshin Saltanat óziniń úsh mıllıon teńge menshik qarajatyna qosymsha memleketten úsh mıllıon teńge grant pen taǵy osynsha kólemde sýbsıdııa alǵan. Bul aqshaǵa sonaý Irannan temir-beton buıymdaryn shyǵaratyn qondyrǵylar men rezeńke qalyptar, ózge de qural-jabdyqtar ákelgen. Serebrıanka 167 meken-jaıynda ornalasqan jupynylaý ǵımaratqa jóndeý júrgizip, sol jerge qondyrǵylardy ornatqan. Eskileý bolsa da jumys istep turǵan júk kóligi men júk tıegish tehnıka alǵan. 

Qazir munda eýroqaqpadan bastap, bordıýrdiń eki túri, trotýar taqtalardyń jeti túri, jol jıegine tóseletin beton aryqtar, beıit taqtalary, quralmaly baǵanalar, shlakoblok pen peskoblok sııaqty jıyrmaǵa jýyq temir-betondy buıym shyǵarylady. Sapaly taýarlarǵa degen tutynýshylardyń qyzyǵýshylyǵy da alǵashqy jyldaǵyǵa qaraǵanda biraz artqan.

- Kúnine 100 sharshy metr kólemge jetetin trotýar taqtalardy erkin shyǵarýǵa múmkindigimiz bar. Jumysshylarymyz alǵashqy kezdegideı emes úırenip qaldy. Tehnologııany tolyq meńgerdi. Ol jaǵynan problema joq. Tek satyp alatyndar tabylsa boldy. Suranys qalaı túsedi, soǵan qaraı shyǵaramyz, - deıdi «Shyǵys monolıt» ókili Erbol Suńǵatov.

Tsehta barlyǵy alty adam eńbek etýde. Onyń tórteýi jergilikti ákimdik arqyly áleýmettik jumys orny boıynsha qabyldansa, ekeýin kásipker ózi jumysqa alǵan. Irandyq tehnologııany sheber meńgerip alǵan jastar shetel qondyrǵysynyń tıimdi tustaryn qulshynyspen túsindirip berdi. Olardyń aıtýynsha, plastıkten jasalǵan balamasymen salystyrǵanda rezeńke qalyptardyń artyqshylyǵy qoldanýǵa óte yńǵaıly eken, ári quıylǵan taqtalardyń ishinde jaramsyzy múldem bolmaıdy. Sapasyna júz paıyz kepildik beredi. Sol sekildi ırandyq tehnologııa boıynsha óndirilgen taýarlardyń kólemi men pishininde, salmaǵynda, quramynda ózgeshelik bolmaıdy.

Aıtpaqshy, óndiriste qoldanylatyn shıkizat ta ózimizdiki. Máselen, tsement Oktıabr kentindegi Buqtyrma tsement zaýytynan tasymaldansa, Óskemen men Almatydan basqa qospalar jetkiziledi. Al shlakoblokqa qajetti shlakty, ıaǵnı, janǵan kómirdiń qaldyǵyn tsehtyń dál irgesindegi qalanyń ortalyq jylý qazandyǵynan alady.

- Tsehtyń jumys qýaty men satylǵan ónimderdiń kólemin salystyrýǵa kelmeıdi. Óıtkeni, alýshylar sonshalyq kóp emes. Máselen, byltyr suranysqa qaraı trotýar taqtalardy kóbirek shyǵarsaq, bıyl shlakobloktar men peskobloktarǵa tapsyrys artty. Ázirge jeke adamdardyń, ishinara kásiporyndardyń tapsyrysyn qanaǵattandyryp otyrmyz. Bolashaqqa jospar kóp. Monoqalalardy damytý baǵdarlamasy arqyly aldaǵy ýaqytta Serebrıankada aýqymdy jobalar iske assa, bizdiń ónimderge de suranys kúsheıetin shyǵar degen oıdamyz, - dedi bizben áńgime barysynda jeke kásipker Saltanat Turdybaıqyzy.
Esterińizge sala ketsek, bes myńnan astam adamdy turaqty eńbekpen qamtyp kelgen Serebrıanka beıorganıkalyq ónimder zaýyty bankrotqa ushyrap, jumysy qańtarylyp qalǵaly beri qalanyń áleýmettik-ekonomıkalyq ósimi saıabyr taýyp, qarapaıym jurtqa eki qolǵa bir kúrek tabý qıynǵa túsken-di. Endi búgin monoqalalardy damytý baǵdarlamasy arqyly sharýasy shatqaıaqtap ketken shahardyń tamyryna qaıta qan júgirip, tynysy ashyla tústi. Bul rette árıne, Saltanat Suńǵatova sekildi shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń qazanyn qaınatqan belsendi bıznesmenderdiń orny bólek. 

Serik Ábilhan
Zyrıan aýdany.