Iranda Álı Hameneımen 6 kúndik qoshtasý rásimi ótedi
ASTANA. KAZINFORM – Birneshe aılyq úzilisten keıin Iranda aıatolla Álı Hameneımen qoshtasý rásimi bastalady. Qaraly sharalar AQSh pen Iran arasyndaǵy kelissózder jalǵasyp jatqan kezede, kúsheıtilgen qaýipsizdik jaǵdaıynda ótedi, dep habarlaıdy Euronews.
Islam respýblıkasy tarıhyndaǵy eń aýqymdy memlekettik jerleý rásimi alty kúnge sozylady. Qoshtasý is-sharalary senbiden bastap Iran men Iraktyń bes qalasynda uıymdastyrylady.
Aıatolla Álı Hameneımen resmı qoshtasý onyń 28 aqpanda AQSh pen Izraıldiń alǵashqy soqqylary kezinde qaza tapqanynan keıin shamamen tórt aı ótken soń ótkeli otyr.
1939 jyly Meshhed qalasynda dúnıege kelgen Álı Hameneı 1981–1989 jyldary Iran prezıdenti boldy. Keıin aıatolla Rýholla Homeını qaıtys bolǵan soń, ony Sarapshylar keńesi eldiń Joǵarǵy kóshbasshysy qyzmetine saılady. Sarapshylar keńesi – memleket basshysyn taǵaıyndaıtyn ıslam dintanýshylarynan quralǵan saılanbaly organ.
Hameneıdiń máıiti soǵys bastalǵannan beri halyqpen qoshtasý úshin qoıylǵan bolatyn. Jerleý rásiminiń tórt aıǵa keıinge shegerilýine áskerı qaqtyǵys, keıingi bitim jáne kelissózder úderisi sebep bolǵan.
Iran bıliginiń málimetinshe, qaraly rásim qazir jaǵdaı birshama turaqtalǵan kezeńge belgilendi. Iran men AQSh ózara shabýyldardy ýaqytsha toqtatyp, ózara túsinistik týraly memorandým boıynsha kelissózderdi jalǵastyryp jatyr.
Tegeran halyqaralyq qaýymdastyq nazaryndaǵy rásimniń kedergisiz ótýine erekshe mán berip otyr.
Qoshtasý sharalary osy aptadaǵy senbi jáne jeksenbi kúnderi Tegerandaǵy «Mosalla» namaz kesheninde bastalady. Bul – eldegi eń iri memlekettik ári dinı jıyndar ótetin basty alań.
«Mosalla» ataýy «namaz alańy» degen maǵynany bildiredi. Keshen buǵan deıin de Islam respýblıkasynyń joǵary laýazymdy tulǵalaryn sońǵy saparǵa shyǵaryp salý rásimderin qabyldaǵan jáne memlekettik qaraly sharalardyń sımvoldyq ortalyǵy sanalady.
Negizgi jerleý sherýi dúısenbi kúni Imam Hoseın alańynan Azadı («Azattyq») alańyna deıingi 10 shaqyrymdyq baǵytpen ótedi. Bul alań 1979 jylǵy ıslam revolıýtsııasynan bastap sońǵy jyldardaǵy iri narazylyq aktsııalaryna deıingi tarıhı oqıǵalardyń basty orny retinde belgili.
Tegeran meri jerleý rásimine shamamen 20 mıllıon adam qatysady dep otyr.
-Bul – qala tarıhyndaǵy eń aýqymdy jıyn bolady, – dedi ol.
7 shildede qaraly sherý Qum qalasynda jalǵasady. Baǵyt Fatıma Masýme kesenesi men Jamkaran meshiti aralyǵyn qamtıdy.
Qum – Irandaǵy shııttik dinı bilimniń negizgi ortalyǵy ári on eki ımamdy moıyndaıtyn sheıitterdiń eń mańyzdy dinı oqý oryndary shoǵyrlanǵan qala.
Odan keıin Hameneıdiń máıiti Irakqa jetkiziledi. Onda rásimder sheıit musylmandary úshin eń qasıetti eki qala – Nadjaf pen Kerbelada ótedi. Bul qalalarda birinshi ımam Álı men úshinshi ımam Hýseınniń qasıetti keseneleri ornalasqan.
Irannyń syrtqy ister mınıstri Abbas Aragchı Irakqa sapary kezinde eki qalaǵa baryp, jergilikti gýbernatorlarmen jerleý rásimine daıyndyq máselelerin talqylady.
Álı Hameneı 9 shildede týǵan qalasy Meshhedte jerlenedi.
Meshhed Irandaǵy eń qasıetti qala sanalady. Munda sheıitterdiń segizinshi ımamy – Imam Rezanyń kesenesi ornalasqan. Sondaı-aq eldegi eń yqpaldy dinı-ekonomıkalyq qurylymdardyń biri – memlekettik apparatpen, onyń ishinde Islam revolıýtsııasy saqshylar korpýsymen qarjylyq baılanysy bar «Astan Quds Razavı» qorynyń ortalyǵy da osy qalada ornalasqan.
Bıliktiń baǵalaýynsha, Meshhedtegi jerleý rásimine 8-10 mıllıon adam qatysýy múmkin.
Osyǵan deıin habarlaǵanymyzdaı, Iran men AQSh bir-birine shabýyl jasamaýǵa taǵy da ýádelesti.
